Hús dagsins: Knarrarberg

Í rúm sextíu ár lá þjóðbrautin til austurs frá Akureyri um brýrnar þrjár yfir kvíslar Eyjafjarðarár um óshólmana og áleiðis norður og upp á við eftir hlíðum Vaðlaheiðar. Beint upp af beygjunni áleiðis til austurs blasti geðþekkur og áberandi bær við vegfarendum uppi í brekkunni. Sá var með þremur burstum en þó enginn torfbær heldur steinhús, reist um svipað leyti og brýrnar þrjár. Hér var um að ræða Knarrarberg og er auðvitað enn, þó þjóðvegur 1 liggi nú um tveimur kílómetrum utar, um Leiruveg, sem sumir hefðu fremur viljað kalla Vaðlaveg.

Knarrarberg stendur, sem fyrr segir, beint upp af gamla veginum yfir óshólmana, neðarlega í brekkunum neðan Bíldsárskarðs. Segja má, að bærinn standi allra syðst og neðst í Vaðlaheiði því aðeins um 300 metrum sunnar rennur Bíldsáin, sem mun vera markalína Vaðlaheiðar og Kaupangssveitarfjalls. Örskammt norðan við heitir Festarklettur og er sagt, að þar hafi skip Helga magra og fylgdarmanna hans lagst við festar. Þar var um að ræða knerri og er Knarrarbergsnafnið þaðan komið. Knarrarberg stendur fast við samnefndan veg, tveggja kílómetra hliðarveg sem liggur upp frá Eyjafjarðarbraut eystri um Leifsstaðabrúnir og tengist þar nærliggjandi bæjum og húsum, og Leifsstaðavegi sem liggur að Leifsstöðum, Króksstöðum og Fífilgerði. Eru um 300 metrar að Knarrarbergi frá Eyjafjarðarbraut eystri. Frá miðbæ Akureyrar að Knarrarbergi eru 6,5 kílómetrar en frá vegamótum Drottningarbrautar og Leiruvegar eru 4,9 kílómetrar að Knarrarbergi. Þess má til gamans geta, til samanburðar, að frá sama stað í nýjasta hverfi Akureyrar, Móahverfi, er stysta leið um 5,1 kílómetri.

Knarrarberg er einlyft steinhús, hlaðið úr r-steini á háum steyptum kjallara. Það er með þremur burstum og snúa stafnar austur-vestur og mun nyrsta burstin steinsteypt að öllu leyti. Að sunnan er útskot á nokkuð lægri grunni en meginhúsið og viðbyggingar eru vestanmegin, sunnan- og norðanmegin og eru þær framlengingar á endaburstunum; viðbyggingin sunnanmegin ívið lengri. Margskiptir póstar eru í flestum gluggum, á norðurhlið eru voldugir fjórskiptir þakgluggar sem ná niður fyrir þakið og á vegginn og skiptast með þverpóstum. Hvort nær sé að tala um glugga sem ná upp á þekju eða þakglugga sem ná niður fyrir vegg er kannski ekki gott að segja. Á framhlið eru níurúðugluggar á jarðhæð og sexrúgluggi á miðburst, en smáir óskiptir gluggar á norður- og suðurburst. Miðburst er sjónarmun hærri og breiðari en hinar tvær. Grunnflötur upprunalega hluta hússins er 13,92x8,26m, útskot að sunnan 3,07x3,30m, viðbygging að norðvestan 4,40x2,50m og viðbygging að suðvestan 4,60x4,50m. Útskotið að sunnan mun vera upprunalegt, reist sem blómaskáli eða gróðurhús. Á milli burstanna er múrað skrautflúr; drekahöfuð sem horfa til beggja átta út frá veglegum tvöföldum súlum (öndvegissúlum?) sem ná niður að kjallaraveggbrún og afmarka burstaskil.

Sveinbjörn og Guðrún

Maður var nefndur Sveinbjörn Jónsson, fæddur í Syðra-Holti í Svarfaðardal snemma árs 1896 en uppalinn í Ólafsfirði. Hefur hann verið nefndur nokkuð oft í greinunum hér, enda hönnuður margra húsa á Eyjafjarðarsvæðinu á fyrri helmingi 20. aldar. Hann hóf ungur að starfa við smíðar og nam byggingarfræði í Noregi, nánar tiltekið við Kristiana Elementertekniske Dagskole í Osló veturinn 1917-1918. Veturinn áður hafði Sveinbjörn unnið hjá steinsteypufyrirtækinu Porsgrund Cementstöperi A/S, sem fékkst m.a. við það, að steypa upp skip! Sveinbjörn var mikilvirkur uppfinningamaður og smíðaði hin ýmsu tól til landbúnaðarstarfa m.a. heyýtu. Þá var hann einnig frumkvöðull í hönnun hitaveitna. Þess má líka geta, að Sveinbjörn þýddi barnaleikrit Thorbjörn Egner um Karíus og Baktus. Síðar fluttist Sveinbjörn til Reykjavíkur, þar sem hann stofnaði Ofnasmiðjuna og var löngum kenndur við það fyrirtæki. Sveinbjörn kvæntist sumarið 1921, Guðrúnu Þ. Björnsdóttur frá Veðramóti í Skagafirði. Guðrún var fædd í ársbyrjun 1887, ekki á Veðramóti heldur Heiði í Gönguskörðum. Hún nam garðyrkju í Noregi 1913 til 1915 og mun fyrsta langskólagengna garðyrkjukonan hér á landi. Þá hóf hún störf hjá Ræktunarfélagi Norðurlands sem hafði aðsetur í Gróðrarstöðinni á Krókeyri. Nokkrum árum síðar, 1918-19 hélt hún til Danmerkur þar sem hún lærði „jurtamatreiðslu“. Heimkomin hélt hún m.a. námskeið í matreiðslu og áti grænmetis. Ekki fylgir sögunni hversu vel þau námskeið voru sótt, en höfundar ævisögu Sveinbjarnar Jónssonar telja næsta víst, að það hafi verið þrautin þyngri að kenna Íslendingum að borða grænmeti því það þótti mörgum tæpast mannafæða (sbr.Friðrik G. Olgeirsson, Halldór Reynisson og Magnús Guðmundsson. 1996:66). En það var sem sagt árið 1920 að þau hittust fyrst, byggingafræðingurinn og garðyrkjukonan og giftu sig ári síðar og var heimili þeirra téð Gróðrarstöð, þar sem Guðrún starfaði.

Ekki hugðust þau Sveinbjörn og Guðrún búa til frambúðar í Gróðrarstöðinni. Hafði Sveinbirni verið neitað um lóðir í tvígang á Akureyri og vildi helst komast í sveit. Því varð úr, að þau keyptu, líklega vorið eða sumarið 1924, sex hektara lands úr landi Kaupangs, þar sem Sveinbjörn hafði teiknað og reist kirkju tveimur árum fyrr, og reistu þar hús. Teikningarnar eru dagsettar í september 1924, svo trúlega er nærtækast, að miða byggingarár hússins við 1925. Það kemur varla óvart, að teikningar gerði Sveinbjörn sjálfur og annaðist byggingu hússins ásamt Þorsteini Benediktssyni múrara, en sá hafði lært iðn sína af Sveinbirni. Samkvæmt teikningum áttu burstirnar að vera fjórar og hesthús, fjós og hlaða í tveimur nyrðri en niðurstaðan var þrjár burstir. Sú nyrsta var engu að síður reist sem fjós, hesthús og hlaða, en skotið undir eitt þak. Húsið reisti hann úr r-steini, en sá steinn var uppfinning Sveinbjarnar. r-steinninn var steyptur múrsteinn sem var í laginu eins og lítið „r“. Við hleðslu komu tveir fletir þvert, hvor á annan og vísaði „þverleggurinn“ inn í vegginn og var þannig hleðslan tvöföld. Þannig myndaðist holrúm milli „þverleggjanna“ sem einnig mynduðu einskonar burðarstoð. Í holrúmið var svo troðið einangrun. Oftast var þar um að ræða mó eða torfmylsnu. Ytri og innri hleðsla snertust ekki og skyldi gæta þess að þjappa einangrun vel og að ekki kæmist í hann bleyta. Þá taldi Sveinbjörn best að pússa r-steinshús með sementslími sem innihéldi vatnsþéttiefni en einnig mætti smyrja húsin og verja með hákarla- eða þorskalýsi! (Hvort Knarrarberg var lýsisborið fylgir ekki sögunni).

Tilraunastarfsemi og athuganir drifu Sveinbjörn mjög áfram í því sem hann tók sér fyrir hendur og kom hann víða við. Á Knarrarbergi gerði hann t.d. tilraun með hlaðið gólf eða milliloft: Útbjó hann sérstakan stein, nokkurs konar afbrigði af r-steininum með fræsta rauf í, þar sem hann lagði járn og var hleðslan þannig járnbent. Þennan frágang skorti ákveðna sveigju, sem til staðar er í steinsteyptum gólfum og fyrir vikið var gólfið nokkuð sigið að miðju hálfri öld síðar, þegar Tómas Ingi Olrich flutti hingað inn og m.a. lagði flísar á þetta „tilraunagólf“. Í samtali við Tómas sagðist Sveinbjörn ekki hafa reynt þetta í neinu öðru húsi (sbr. Tómas Ingi Olrich, 2026). Þá var reykháfur hússins tvöfaldur, þ.e. utan um reykpípuna var holrúm sem steypt var utanum og var ytri steypukápa opnanleg; þannig var hægt að tempra þannig eða auka hitann frá reykpípunni.

Ekki mun hafa verið um neinn stórbúskap að ræða hjá Sveinbirni og Guðrúnu, þó einhverjar skepnur hafi þau haft í nyrstu burst. Hann fékkst að mestu við teikningar og byggingar húsa og miðað við hversu mörg hús risu eftir hann á þessum árum má nærri geta, að mjög hafi hann átt annríkt við þau störf: Samkomuhúsið Skjaldborg við Hafnarstræti, Sundskáli í Svarfaðardal, umsjón með byggingu Kristneshælis Guðjón Samúelssonar, KEA-húsið mikla á horni Hafnarstrætis og Kaupangsstrætis, svo fátt eitt sé nefnt. Mögulega eru húsin, sem Sveinbjörn teiknaði á þessum árum, teiknuð í vinnuherbergi á Knarrarbergi. Það fylgir þó sögunni, að hann hafi oft verið á þeytingi milli Knarrarbergs og Akureyrar vegna starfa sinna og fór ferða sinna á mótorhjóli, sem hann hafði flutt inn frá Noregi, einu fyrsta slíkra farartækja á Norðurlandi (sbr. Friðrik G. Olgeirsson, Halldór Reynisson, Magnús Guðmundsson 1996: 70). Þá hefur eflaust komið sér vel, að tveimur árum áður en Knarrarberg reis var Eyjafjarðará brúuð og þjóðbrautin um þær beinlínis þar í túnfætinum. Garðyrkjukonan Guðrún hélt þeim störfum, sem hún hafði sinnt í Gróðrarstöðinni áfram og kom upp mikilli trjárækt og ýmsum gróðri í kringum húsið á Knarrarbergi og rak skóla í þeirri grein. Var þar ráðsmaður og nokkrir starfsmenn. Einn veturinn 1927-28 rak hún fullburðugan húsmæðraskóla á Knarrarbergi. Eldhúsið, sem var í kjallaranum, var óvenju stórt miðað við heimili almennt, og kom það til af því, að þar var einnig kennsla. Voru innréttuð svefnrými, nokkurs konar rekkjur efst í miðburstinni, fyrir stúlkurnar, sem sátu skóla Guðrúnar (sbr. Tómas Ingi Olrich, 2026).

Lýsing á nýreistu Knarrarbergi

Þann 17. febrúar 1927 rituðu þeir Hallgrímur Hallgrímsson og Bjarni Benediktsson lýsingar nýrra húsa í Öngulsstaðahreppi, sem risið höfðu þar frá febrúar 1925 (er þeir rituðu sams konar skýrslu síðast). Þar er að finna mjög ítarlega lýsingu á Knarrarbergi sem hér birtist orðrétt (með fyrirvara um illlæsilegan texta):

Bæjarhús með þremur burstum hverri við hliðina á annarri. Syðsta burst (íbúð) er 12x6 ½ vegghæð frá kjallargólfi að risi 6 álnir. Veggir allir hlaðnir úr tvöföldum „r“ steini.

Kjallaragólf er steinsteypt yfir kjallara er loft úr tvöföldum steini með stoppi á milli. Í kjallara eru tvö herbergi, eldhús og þvottahús. Skilrúm eru öll úr steini, veggir og loft allt málað. Í eldhúsi er bekkur með skápum og hurðum undir og 9 skúffum. 3 skápar yfir bekknum með hurðum fyrir og eldavél. Í þvottahúsi er innmúraður pottur og bekkur með skúffum undir. Á kjallara eru 4 gluggar og 2 hurðir. Á íbúðinni yfir kjallara er hæðinni skipt í tvö herbergi með skilrúmi úr einföldum steini milli dagstofu og svefnstofu. Við skilrúmin svefnstofumegin er fata og þvottaskápur með hurðum og timburþiljum þeim megin. Í svefnstofu er þvottaskál þar yfir kranar með heitu og köldu vatni. Á hæðinni eru tveir 3ja faga gluggar og tveir 2ja faga; 3 hurðir skrálæstar. Rishæð er ca. 3 álnir.

Næsta burstarhús er jafnlangt því syðsta en 7 ½ álnir á breidd. Rishæð er 4 álnir. Í kjallara er innganga í húsið, uppá stofuhæð og niður í kjallara. Næst tekur við gangur og úr honum dyr inní geymsluherbergi eða búr. Vestur úr ganginum að norðan er smíðahús og eldiviðargeymsla undir stiga. Öll skilrúm, gólf og stigar eru úr steinsteypu. Loftið úr steini. Í kjallara eru 6 hurðir og 3 gluggar. Á hæðinni er forstofa, 2 svefnherbergi og ein vinnustofa, alls með 5 hurðum og 3 gluggum. Yfir þessari hæð er tvöfalt loft með stoppi á milli. Á loftinu eru tveir gluggar. Þakið á húsinu er úr þakhellum og klætt innan á sperrur með panel.

Yzta burst er 12 x 6 ½ x 7 álna steinsteypt hlaða. Á lofti er innréttað fjós og hesthús á ca. helmingi hússins. Er það allt úr timbri. Einar útidyr eru á því og tveir gluggar. Sunnan undir syðstu burstinni er sólstofa 4x 5 x 3 ¼ álnir. Austurhlið er steinsteyptur veggur. Suður og vesturhlið eru úr gleri. Á stofunni eru einar útidyr. Niður í sólstofuna liggur stigi gegnum suðurvegg hússin og yfir þeim dyrum geymsluskápar. Í húsinu er miðstöðvarhitun með 6 ofnum. Tvöfaldur reykháfur er úr kjallara og uppúr þaki. Í húsinu er vatnsleiðsla með 9 krönum. Í vatnsleiðslunni er ½ þml. pípur 400 mtr. langar og gröftur fyrir þeim að hálfu leyti móti Arnarhóli (Hallgrimur Hallgrímsson og Bjarni Benediktsson 1927: 541-544).

Arnarhóll var einnig nýbýli, byggt 1925, úr landi Kaupangs. Það reistu Sigfús Hallgrímsson og Sigurlína Sigmundsdóttir. Þar bjuggu frá árinu 1940 til 1987 föðurforeldrar greinarhöfundar, Kristinn Sigmundsson og Ingveldur Hallmundsdóttir en Kristinn var bróðir Sigurlínu.

Ágrip af ábúendasögu – Akureyrsk „þjóðsaga“

Sem fyrr segir var búskapur ekki stór í sniðum hjá Sveinbirni og Guðrúnu og Knarrarberg í raun aldrei neitt stórbýli, enda sjálfsagt erfitt um vik með slíkt á innan við 10 hektara, landluktri smájörð. Í Byggðum Eyjafjarðar 1970 segir, að búskapur hafi verið hér umfangsmestur í tíð næstu eigenda og ábúenda, fram til 1959. Þar var fyrst um að ræða Stefán Jónsson frá Kífsá og Guðrúnu Gíslínu Friðriksdóttur frá Litla-Laugardal í Tálknafirði. Héðan fluttu Sveinbjörn og Guðrún á vordögum 1936, það er haft eftir Sveinbirni sjálfum (sbr. Tómas Ingi Olrich, 2026) en svk. ábúendatali flytja Stefán og Gíslína hingað 1938. Þau munu hafa búið hér til 1950 og hafið uppbyggingu húsakosts: Hesthús, hlaða og geymsla (mögulega fyrrum fjós eða fjárhús) eru sögð hér byggð 1940 í Byggðum Eyjafjarðar árið 1990 (sbr. Guðmundur Páll Steindórsson, Jóhannes Sigvaldason, Kristján Sigfússon 1993:1058). Á þessum árum virðast hafa verið tvær íbúðir á Knarrarbergi, því frá 1943 til 1951 búa hér einnig þau Guðmundur Sigurbjörn Theódór Guðmundsson frá Siglufirði og Hanna Stefánsdóttir. Tvisvar verða ábúendaskipti á sjötta áratugnum; Ásgeir Björnsson og Sigrún Ásbjarnardóttir búa hér til 1955 og hingað flytja þá, þau Björn Halldórsson lögfræðingur og María Skúladóttir.

Árið 1961 flytjast hingað þau Herluf Ryel og Erna María Ryel, hann frá Akureyri en hún fædd í Þýskalandi. Herluf var skipasmiður að mennt en sneri sér að kaupmennsku og rak m.a. verslunina Gránu á Akureyri. Sagan segir, að menn eða krakkar hafi að gamni sínu farið í búðina til Herlufs og spurt hann um herlúffur og fylgir sögunni, að hann hafi haft vægast sagt lítinn húmor fyrir því. Hvort þetta sé „þjóðsaga“ og einhver hafi mögulega leikið þennan leik einu sinni eða stöku sinnum eða hvort þetta hafi verið stundað ítrekað af fjölda manns er greinarhöfundi ekki kunnugt um. Forláta Volkswagen Karman Ghia, eðalvagn sem stundum hefur sést á götum Akureyrar með einkanúmerið Lúffi, var upphaflega í eigu Herlufs, en hann var kallaður Lúffi. Þegar byggðum Eyjafjarðar voru gerð skil á bók árið 1970 (útg. 1973) voru Herluf og Erna hér eigendur og ábúendur. Þá var hér fjós fyrir átta kýr og fjárhús fyrir 60 fjár, túnstærð 8,4 hektarar og töðufengur um 200 hestar af heyi. Er túnið að mestu leigt til sláttar. Þannig er ljóst að einhvern tíma hefur verið aukið við sex hektarana, sem Sveinbjörn og Guðrún keyptu úr landi Kaupangs. Þau Herluf og Erna áttu 12 kindur árið 1970 (sbr. Ármann Dalmannsson, 1973:404) og tveimur árum síðar lagðist búskapur hér af.

Árið 1976 eignast jörðina Tómas Ingi Olrich, síðar menntamálaráðherra, og er hann skráður hér til heimilis til ársins 1981. Hann stóð fyrir ýmsum framkvæmdum hér, breytti m.a. fjárhúsi í hesthús og leiddi hingað hitaveitu, sem tók við af olíufýringu. Þá hóf hann útplöntun og ýmis ræktunarstarf á landinu. Árið 1981 flytjast hingað þau Gísli Sigurgeirsson og Hildur Gunnarsdóttir en þann fyrrnefnda þekkja margir fyrir fjölmiðla- og ritstörf, m.a. af skjánum sem fréttamaður Ríkissjónvarpsins til áratuga. Keyptu þau húsið, ásamt einum hektara í kringum það, en Tómas hélt landareigninni eftir. Árið 1990 er Tómas Ingi eigandi að jörðinni en húsið og lóðin eign þeirra Bjarna Benedikts Kristjánssonar og Elísabetar Björnsdóttur, sem þarna búa ásamt syni Elísabetar, Sigurbirni Birki Björnssyni. Ræktað land er 7 hektarar (sbr. Guðmundur Páll Steindórsson, Jóhannes Sigvaldason, Kristján Sigfússon 1993: 1058-1059) en nokkur hluti landsins hefur, eins og vegfarendur sjá, verið lagður undir trjárækt. Um 1995 var byggt við húsið til vesturs, eftir teikningum Bjarna Reykjalín og virðist þar um að ræða viðbót norðanmegin, þar sem norðurburst var lengd til samræmis við þá syðstu. Hvenær byggt var við syðstu burstina er á huldu, en á útlitisteikningum Svans Eiríkssonar frá 1976 virðist viðbótin vera komin á hana.

Árið 2010 er eigendur og ábúendur þau sömu og tveimur áratugum fyrr, og aðeins segir eftirfarandi um Knarrarberg: Land Knarrarbergs sem áður var heyrir nú til Festarkletti en eftir var skilin eins hektara lóð sem húsin standa á (Guðmundur Páll Steindórsson, Jóhann Ólafur Halldórsson og Valdimar Gunnarsson 2013:586). Festarklettur er hús, sem téður Tómas Ingi Olrich byggði um 2010 og stendur um kvartkílómetra norðan Knarrarbergs, umlukið skógarreit, upp af samnefndum kletti, sem fyrr var greint frá. Af öðrum byggingum á Knarrarbergi má nefna, að byggt var við gömlu útihúsin og skemmuna, sem standa austan við íbúðarhúsið, árin 2010 eftir teikningum Bjarna Reykjalín og 2015 eftir teikningum Árna Gunnars Kristjánssonar og í síðari skiptið var því breytt úr bílskúr og skemmu í líkamsræktarsal með heitum pottum og sal.

Niðurlag

Knarrarberg er sérstakt hús að gerð og gefa burstalagið og múrskrautið því einstakan svip: Það er í raun hálfgert listaverk með þjóðlega vísun, auk þess sem sögulegt gildi þess er eflaust nokkurt. Húsið er í mjög góðri hirðu og hefur líkast alla tíð fengið afbragðs viðhald. Því miður er húsið tveimur árum yngra en svo, að það falli undir aldursfriðun (1923) en vegna sérstæðrar gerðar og útlits ætti Knarrarberg að sjálfsögðu að njóta einhverrar friðunar. Umhverfi hússins er mjög gróskumikið, líkt og þéttur skógur, eins og meðfylgjandi myndi bera með sér. því trauðla sést í húsið frá vegi fyrir gróðri yfir sumarið. Myndirnar eru teknar 18. ágúst 2026 og 9. ágúst 2010 og ættu lesendur að geta ráðið það af umfangi trjágróðurs, hvaða mynd er frá 2010.

ES. Þakka Tómasi Inga Olrich og Nínu Þórðardóttur kærlega fyrir fróðlegt spjalli og veittar upplýsingar um Knarrarberg og ánægjulega stund yfir kaffi á Festarkletti á sólríku síðdegi þ. 26. ágúst 2026.

VIÐAUKI

Frændurnir Sveinbjörn og Snorri og húsasafn þeirra í Norðurgötu

Ein af merkari götum Akureyrar er Norðurgata á Oddeyri. Hún er byggð upp á mjög löngum tíma og er að mörgu leyti eins og húsagerðarsafn frá lokum 19. aldar og fram á miðja 20. öld og er þar að finna fulltrúa algengustu íbúðarhúsagerðar landsmanna frá þeim tíma. Og nú eru nýlega risnir við elsta hluta Norðurgötu, fulltrúar 21. aldar, nýmóðins stórhýsi – kannski of stór að margra mati – sem þó taka í grófum dráttum mið af eldri húsagerð með háu risi og kvistum. Og ekki aðeins það, heldur leynist við Norðurgötu eina grjóthlaðna hús Akureyrar og annað tveggja húsa á Akureyri, klætt steinskífu. En hvers vegna liggur leið okkar frá Kaupangssveit á Oddeyri? Jú, við eldri hluta Norðurgötu standa nefnilega þó nokkur hús eftir Sveinbjörn Jónsson, höfund og frumbyggja Knarrarbergs (kannski teiknuð þar innan veggja) og það sem meira er, þar eru nokkur hús sem frændi hans reisti, löngu fyrr.

Föðuramma Sveinbjarnar hét Halldóra Jónsdóttir, fædd árið 1845 í Hólárkoti í Svarfaðardal. Bróðir hennar, fæddur 1848, var Snorri timburmeistari, skipasmiður og afkastamikill húsasmiður á Akureyri. Fyrsta húsið sem hann reisti á Akureyri var á Oddeyri, bygginguna hóf hann mögulega 1879 og húsið komið upp sumarið 1880; þá er vitað að húsið var nýtt í tengslum við búfjársýningu. Þetta hús stendur enn og er Norðurgata 11. Ekki er sömu sögu að segja af stærsta húsi sem Snorri reisti við Strandgötu 1896-97 en það var rifið fyrir um 40 árum síðan. Um svipað leyti risu hús Þorvaldar Guðnasonar (sjá tengil framar í texta um annað tveggja skífuklæddra húsa bæjarins) annars vegar og Ólafs Árnasonar og Jóns Jónatanssonar hins vegar í bakgarði Snorra, nú Norðurgata 2 og 4 og er talið næsta víst, að Snorri hafi hannað og stýrt byggingu þeirra. Þannig eru þrjú verk Snorra við Norðurgötuna en við hana má finna nokkur hús systursonarsonar hans: Svarfdælingahúsið svokallaða er reist eftir teikningum Sveinbjarnar árið 1926 og er það Norðurgata 16, en Sveinbjörn á líka heiðurinn af húsum nr. 26 og 33 við Norðurgötu, sem einnig eru reist 1926 og ’27. Þannig má segja, að þarna sé nokkurs konar „Snorra- og Sveinbjarnarhúsasafn“, en hús þeirra frænda eru nokkuð hátt hlutfall við elsta hluta Norðurgötunnar. Þá, eru fjölmörg Sveinbjarnarhús við nærliggjandi götur og ekki heldur ósennilegt, að Snorri hafi komið að byggingu margra annarra húsa á Oddeyri um aldamótin 1900.

Heimildir:

Ármann Dalmannsson, Eggert Davíðsson, Sveinn Jónsson. 1973. Byggðir Eyjafjarðar II. bindi Akureyri: Búnaðarsamband Eyjafjarðarsveitar.

Friðrik G. Olgeirsson, Halldór Reynisson og Magnús Guðmundsson. 1996. Byggingameistari í stein og stál; Saga Sveinbjarnar Jónssonar í Ofnasmiðjunni. Reykjavík: Fjölvi.

Guðmundur Páll Steindórsson, Jóhannes Sigvaldason, Kristján Sigfússon. 1993. Byggðir Eyjafjarðar 1990. Akureyri: Búnaðarsamband Eyjafjarðar.

Guðmundur Páll Steindórsson, Jóhann Ólafur Halldórsson og Valdimar Gunnarsson. 2013. Byggðir Eyjafjarðar 2010. Akureyri: Búnaðarsamband Eyjafjarðar.

Hallgrímur Hallgrímsson og Jóhann Helgason. 1927. Skýrsla um virðingar á húsum og fleiru er byggt hefur verið eftir 7. febrúar 1925 í Öngulstaðahreppi. Í Úttektabók Öngulstaðahrepps 1893-1927. Bls. 530-548. Varðveitt á Héraðsskjalsafninu á Akureyri. HsksjAk. H12/12. Aðgengilegt á vef safnsins: https://issuu.com/heradsskjalasafnakureyri/docs/h12_12_uttektabok_1893_1927?fr=sNzUzNDQzODI5ODU