Einfaldir karlmenn

Á SPJALLI MEÐ AÐALSTEINI ÖFGAR – 6

„Það er ekkert rosalega flókið að vera karlmaður. Við þurfum vel að éta, bjór að drekka, kannski smá sex þegar þörfin kallar og… tja, þá er þetta eiginlega komið. Jú margir þurfa auðvitað að vinna mikið, metast og bæði slást og slá um sig. Karlmenn þurfa að fá að bölva, klæmast, rymja og reka við og horfa á fótbolta. Vinur okkar, smávaxinn gorgeir sem þú manst örugglega eftir, sagði gjarnan að þrennt það besta í heimi væri viskí á undan og vindill á eftir. Svo átti maður að giska, sem var ekki erfitt, en hann hefði mátt bæta við tvöfalda þynnkuborgaranum daginn eftir með ananas og sósunni góðu í nestinu á móti flugvellinum.“

Aðalsteinn Öfgar lygndi aftur augunum og tuggði nikótíntyggjóið af áfergju. Hann var greinilega sokkinn í sæluheim fortíðar þegar lífið var einfalt og karlmenn voru og hétu. Eiginlega má segja að erkitýpa karlmannsins hafi löngum verið bundin við frumþarfirnar og hinar ferlegustu nautnir, með öðrum orðum syndir og lesti. Já, karlinn er eða var lifandi lastabæli og væntanlega uppspretta alls hins illa. En samt eitthvað svo einfaldur og fyrirsjáanlegur.

„En Alli, vorum við ekki bölvaðar karlrembur sem litu á stelpur sem leikföng eða puntudúkkur og útilokuðum þær frá helst öllu? Þær máttu varla vera með í fótbolta, óhæfar í flestum störfum og tómstundum, þær voru með vonlausan tónlistarsmekk og svo voru menn síklípandi í þær. Var þetta ekki eitruð karlmennska?“ spurði ég spakur og vís.

Hann skipti um tyggjó og gretti sig yfir þessu líka fína kaffi sem ég hafði skenkt honum. Sérvaldar baunir, nýmalaðar og ilmandi. Nema hann hafi verið að geifla sig yfir spurningunni.

„Já, já, gott og vel. Ég man á verkstæðinu áður en ég byrjaði hjá Vegagerðinni að það voru nokkrar stelpur þar. Við strákarnir, hvort sem við vorum sextán eða sextugir, fengum okkur gjarnan smá brennsa upp úr hádegi á föstudögum og fórum þá að klípa í stelpurnar og brúka kjaft. Ég var reyndar bara gutti, yngri en hinir og slakur í kjaftbrúki og klípingum en vel liðtækur við drykkjuna. Samt reyndi ég pínu, til að vera eins og hinir en káf frá mér var ekki marktækt og í stað þess að skrækja og flissa þá urðu stelpurnar bara reiðar og snupruðu mig.“

Í spjalli okkar kom fram að á þessum tíma hefðu verið myndir af allsberu kvenfólki upp um alla veggi á verkstæðum og öðrum karllægum vinnustöðum og staða kynjanna öllu ólíkari en í dag og hallaði þá mjög á konurnar.

„Sko, ég er ekkert að segja að þetta hafi verið í lagi, síður en svo,“ hélt Alli áfram. „Við uxum upp úr karlrembu og kvenfyrirlitningu að mestu en ég held samt að í grunninn sé karlmaðurinn enn svo einfaldur að það þýði ekkert að steypa hann í sama mót og þessar menntuðu nútímakonur með alla sína kynjafræði, fjölbreytileika, inngildingu, markþjálfun, möntrur, klúbba, beibísjáver, búbbluhittinga og vók á vók ofan. Við erum með pung og hann verður ekki af okkur tekinn!“

Þarna var stíflan að bresta þannig að ég var fljótur að skrúfa fyrir áður en hann færi að storka kvenþjóðinni frekar. Ég man eftir því sem fyrrverandi blaðamaður að föðurbróðir Aðalsteins, Hallfreður nokkur Örgumleiðason, brenndi sig stundum á því þegar hann skrifaði pistla í dagblaðið Dag í gamla daga og öll viljum við elska friðinn og kyssa á kviðinn.

Stefán Þór Sæmundsson er jafnréttissinnaður kennari með skáldaleyfi