Fara í efni
Pistlar

Nýtt ár, nýtt tungl og Hati á bak og burt

Tunglið sem hefur fylgt okkur inn í nýtt ár er einstaklega stórt og bjart. Yfir því er einhver vonarblær. Algjörlega ótruflað af skýjum, þoku eða öðru sem gæti skyggt á það á einhvern hátt.

Ekkert bólar á Hata, úlfinum sem eltir Mána í norrænu goðafræðinni.

Þar segir frá Sól og Mána, sem ferðast um himinhvolfið vegna þess að þau eru stöðugt elt af úlfunum Skoll og Hata. Þannig eru dagur og nótt útskýrð, birting og dimma í tilveru okkar á jörðinni. Systkinin Sól og Máni eru börn Mundilfara sem var bróðir Óðins og einn af þremur fyrstu mönnum sem fæddust til lífsins í sköpunarsögu norrænu goðafræðinnar.

Þegar ég horfi á þennan mána, kallaður úlfamáni, fyrsta tungl, og einnig fyrsta ‘ofurtungl’ ársins, þá finnst mér yfirbragðið ekki minna á Mána sem er eltur af úlfi yfir himininn. Yfir þessum mána er mikil ró. Stöðugleiki.

Ég hafði mikið dálæti á norrænni goðafræði þegar ég var lítil. Að tilveran væri þessi ævintýralegi staður, þar sem sólin er kona á flótta undan úlfi, allt og allir eiga uppruna sinn að rekja til jötunsins Ýmis, fyrstu mennirnir drekka mjólk risakýrinnar Auðhumlu til þess að lifa og regnboginn heitir Bifröst og er brú til Ásgarðs.

Það er einhver taug í okkur, sem langar til þess að heimurinn sé æsilegri og ævintýralegri en virðist við fyrstu sýn. Fólk er hrætt við stöðnun, tilbreytingarleysi og litleysi. En hvað ef það er í raun kyrrstaða hvers andartaks sem er ævintýri í sjálfu sér? Án þess að það þurfi nokkurrar skreytingar við?

Kannski er Hati ekki til. Enginn eltir okkur nema eigið eirðarleysi. 

Í morgun var tunglið statt yfir Tröllaskaganum. Eins og perla á dimmbláum himni, og kastaði öflugu skini á tignarleg fjöllin. Seinna um daginn var sama tungl orðið gullbleikt, og nálgaðist Kaldbakinn eins og gamall vinur. Himininn orðinn pastelbleikur með ljósbláum tilbrigðum, eins og vetrarhiminn á norðurhjara verður fegurstur.

Enginn asi. Engir úlfar. Bara tilveran í sinni sönnu mynd.

Höfundur er blaðamaður á akureyri.net.

Olga örmagnast

Ólafur Þór Ævarsson skrifar
19. febrúar 2026 | kl. 09:30

Furðutré innan gagnviðarættar

Sigurður Arnarson skrifar
18. febrúar 2026 | kl. 10:00

Hús dagsins: Grundargata 5

Arnór Bliki Hallmundsson skrifar
18. febrúar 2026 | kl. 06:00

Brodd-Helga þáttur

Jóhann Árelíuz skrifar
15. febrúar 2026 | kl. 06:00

Brynhildur fer aftur á bráðamóttökuna

Ólafur Þór Ævarsson skrifar
13. febrúar 2026 | kl. 09:30

Brynhildur fer á bráðamóttökuna

Ólafur Þór Ævarsson skrifar
12. febrúar 2026 | kl. 08:30