Brynhildur fer á bráðamóttökuna

SÖGUR ÚR HEILBRIGÐISKERFINU – 1

Þó að Brynhildur sé komin fast að níræðu býr hún ein og sér að mestu leyti um sig sjálf. Hún er vön því, er sjálfstæð, giftist aldrei og vill ekki vera upp á aðra komin og er meinilla við að trufla. Samt eru Binni frændi, ömmubarn systur hennar og konan hans alltaf boðin og búin til aðstoðar. En þau eru komin með þrjú börn og hafa nóg með sitt.

Brynhildur saknar Lárusar gamla læknis. Þau höfðu þekkst lengi og hann hafði verið í sveit í Hlíðinni sem unglingur. Hún hafði alltaf geta leitað til hans á heilsugæslustöðina og þau röbbuðu um liðinn tíma og sameiginlega vini. Ekki það að hún hafi misst heilsuna, nei, þvert á móti hafði hún verið heilsuhraust alla ævi. En það þurfti að fylgjast með blóðþrýstingi og eitthvað hafði skjaldkirtillinn verið úr lagi um tíma. Og Lárus hafði á sínum tíma fundið út að skýringin á því hve dettin hún var orðin var að hjartað hafði farið úr takti. Þá hafði hann hringt til Gunnars tengdasonar síns, sem var orðinn hjartalæknir og beðið hann fyrir hana og hún farið beint af heilsugæslunni á spítalann til hans. Þar fékk hún rafstuð á brjóstkassann og fór í takt og var send heim samdægurs albata.

Nú þegar hún hafði verið með þessi miklu óþægindi í vinstri mjöðminni í heilan mánuð hugsaði hún oft til Lárusar með söknuði en þau voru nú orðin mörg árin síðan hann hætti störfum. Nýi heimilislæknirinn hennar hann Eysteinn var eflaust alveg ágætur. Hún hafði nokkrum sinnum leitað til hans, hert sig upp í að panta tíma hjá honum, samt eiginlega ekki viljað trufla. Hún hafði reyndar aldrei fengið að hitta hann og hún vissi ekki hvers vegna. Ungu læknarnir tveir sem hún fékk að hitta í staðinn höfðu svo sannarlega tekið henni vel, sýnt henni áhuga og alls ekki látið hana finna að hún væri að trufla. Sá fyrri var sérnámsgrunnslæknir en sá seinni sérnámslæknir. Hún skildi ekki vel muninn á því en fannst ráðin þeirra óljósari en Lárusar gamla. Og þeim datt ekki í hug að skoða hana. Henni hafði alltaf fundist traustvekjandi þegar Lárus gamli tók upp hlustunarpípuna sína og hlustaði vel og vandlega á hjartað og lungun.

Mjöðmin lét hana ekki í friði og hún hefði neyðst til að biðja Binna frænda að versla í matinn fyrir sig. Og þó hann hefði gert það möglunarlaust og komið brosandi með innkaupapokana í hádegishlénu sínu þá fannst henni miður að þurfa að snúa honum. Svo fyrir hálfum mánuði síðan hafði hún verið svefnlaus af verkjum í þrjár nætur og átti erfitt með að staulast fram úr á snyrtinguna og töflurnar sem grunnslæknirinn hafði gefið henni hjálpuðu lítið eða ekkert. Um morguninn beið hún þolinmóð fram að símatímanum, hinkraði í svolitla stund til viðbótar svo aðrir með brýnni erindi gætu hringt á undan og hringdi svo. Eftir langa ræðu, sem einhver maður með afar þægilega rödd flutti um hvaða þjónusta væri í boði hjá heilsugæslunni og svo í kjölfarið upplýsingar um opnunartíma og símatíma sem fluttar voru tvisvar á þremur tungumálum kom allt í einu ung konurödd í símann og spurði: Hvað get ég gert fyrir þig? Ósofin, verkjuð og hálfdáleidd af seiðandi rödd tilboðsræðumannsins í símanum, gaf Brynhildur vönkuð og utanvið sig upp erindið og áður en hún vissi af var símtalinu lokið og henni hafði hvorki verið boðinn tími hjá lækni eða boðin lyf en verið ráðlagt að hafa samband í gegnum Heilsuveru um endurnýjun á lyfseðlum. Æ ósköp var nú leitt að vera að trufla fólkið svona. En verkurinn var svo stingandi sár að eitthvað varð að gera. Brynhildur hafði alltaf lagt sig fram um að fylgjast með nýjungum, kunni ágætlega á æfóninn sinn en hún þurfti samt að hringja tvisvar í Binna fænda til þess að fá leiðsögn um hvernig hún gæti sent skilaboð í Heilsuveru. Svarið kom eftir þrjár klukkustundir: Vinsamlegast athugið að lyf af þessari tegund eru ekki afgreidd án þess að viðkomandi hitti lækni.

Um helgina var verkurinn orðinn óbærilegur og hún treysti sér ekki til að fara í leigubíl og bað Binna að skutla sér á Bráðamóttökuna. Binni sagðist vilja keyra hana þangað strax um morguninn því hann hafði heyrt að þá væri styttri bið. Og mikið rétt. Þegar þau settust saman í biðstofuna voru þar ekki margir fyrir. En það leið og beið, biðstofan fylltist og hún sá stundum sjúkrabíla koma eða fara. Eftir fjögurra tíma bið þurfti Binni að fara og skutla börnunum á námskeið og versla í matinn. Hann kom við á biðstofunni stundu seinna með samloku og banana handa frænku sinni sem hann vissi að var orðin svöng og svo þurfti hann að fara og sækja börnin. Brynhildur var ekki óvön því að bíða en verkurinn var svo slæmur í mjöðminni að um stund óttaðist hún að það gæti liðið yfir hana. Stólarnir á biðstofunni voru líka einstaklega óþægilegir og henni sýndist, þegar hún reyndi að stytta sér stundir með því að grandskoða umhverfið, að þetta væru sömu stólarnir og hún hafði setið á fyrir rúmum tuttugu árum eftir að hafa dottið í hálku og brotið vinstri úlnliðinn. En nú kom vingjarnlegur hjúkrunarfræðingur og bauð henni inn. Læknirinn sem skoðaði hana vel taldi ólíklegt að hún væri brotin en vildi til öryggis taka mynd af mjöðminni. Hún beið lengi eftir myndatökunni á hæðinni fyrir ofan bráðamóttökuna og enn lengur eftir að hitta lækninn aftur. Þá var reyndar komið fram yfir miðnætti og nýr læknir kominn á vaktina. Sá staðfesti að mjöðmin væri ekki brotin og að greiningin væri festumein, lét setja nokkrar töflur í lítinn plastpoka og bað Brynhildi að hafa samband við Heilsugæsluna við tækifæri til að fá fleiri töflur ef á þyrfti að halda og beiðni til sjúkraþjálfara. Hjúkrunarfræðingur næturvaktarinnar hafði fundið gamlan hjólastól fyrir Brynhildi og nú var henni ekið aftur fram á biðstofuna. Þar sat hún svöng, uppgefin og verkjuð og hugleiddi næstu skref. Hún gat ekki hugsað sér að þiggja boð hjúkrunarkonunnar um að hringja í Binna og vekja hann. Eftir umhugsun bað hún ungan mann sem sat á biðstofunni að ýta sér í hjólastólnum út að leigubílaröðinni. Leigubílstjórinn var ung og vingjarnleg kona sem aðstoðaði hana við að komast inn í rúmgóðan og hlýjan leigubílinn og ók henni heim. Og lét ekki þar við sitja heldur krafðist þess að fá að aðstoða Brynhildi inn í húsið, upp í lyftunni, inn í íbúðina og fór ekki fyrr en Brynhildur var komin úr kápunni og hafði sest á rúmið sitt. Þú ert betur komin hér heima sagði hún, heldur en að liggja á ganginum á spítalanum.

Í fyrstu voru nágrannarnir ekki órólegir þó ekkert hefði sést til Brynhildar í nokkra daga því hún var ekki vön að láta mikið á sér bera en þeir hafa haft vaxandi áhyggjur eftir að það spurðist út í stigaganginum að eldri kona hafi dottið og mjaðmabrotnað og verið flutt á brott í sjúkrabíl.