Epískar hörmungar í Freyvangi!

LEIKHÚS

Hvernig var aftur lögmál Murphys?

Allt sem getur farið úrskeiðis, mun gera það.

Lögmálið kemur frá verkfræðingnum Edward A. Murphy hjá Ameríska flughernum árið 1949. Hann var að rannsaka hversu mikla hröðun og afhröðun manneskja getur þolað í orrustuflugvél. Einhver starfsmaður hafði gert mistök, og var greinilega gjarn á að gera mistök - og Murphy blótaði honum og hafði uppi þau orð, að ef að hægt væri að gera mistök, þá myndi þessi kjáni gera þau. 

Lögmál Murphys á svo sannarlega við um þá Dick og Harry, tvær af aðalpersónunum í leiksýningu Freyvangsleikhússins í ár. Um er að ræða breskt verk, Tom, Dick and Harry, eftir feðgana Ray og Michael Cooney. Það hefði sennilega ekki verið viturlegt að ráða þá Dick og Harry til flughersins, en það er sannarlega hægt að fullyrða, að ef að hægt sé að klúðra einhverju, þá munu þeir gera það með bravúr.

Í hjarta verksins eru hjónin Tom og Linda. Þau virðast vera miklir góðborgarar og vandað fólk, og við grípum niður í sögu þeirra á mikilli ögurstundu. Þau eru að bíða þess að taka á móti fulltrúa frá ættleiðingarskrifstofunni, sem ætlar að taka við þau viðtal og skoða hvernig þau búa, í þeim tilgangi að meta enn frekar umsókn þeirra til ættleiðingar. Það er ítrekað á fyrstu mínútunum, hversu stór draumur það er fyrir Tom og Lindu, að verða foreldrar, og þau eru gríðarlega taugaveikluð fyrir heimsókninni. Ekkert má fara úrskeiðis.

Linda ítrekar einnig mikilvægi þess, að bræður Toms, þeir Dick og Harry, verði víðsfjarri þegar konan frá ættleiðingarskrifstofunni kemur. Þegar við fáum svo að kynnast þeim, er óhætt að segja að áhyggjur Lindu séu sannarlega á rökum reistar.

Áðurnefndur Murphy og starfsfólk flughersins gerðu lögmál Murphys að vinnureglu, það er að segja, reyndu að vinna alltaf þannig að útiloka að mistök gætu orðið með því að fyrirbyggja allar slæmar sviðsmyndir og vinna undirbúningsvinnuna af kostgæfni.

Þetta gerðu hjónin geðþekku líka. Þau smurðu fullkomnar samlokur. Þau settu blóm í vasa. Þau lærðu utanbókar allar öryggisreglur barnvæns heimilis, eins og að eiga ekki pottaplöntur með eitruð blöð. Barn gæti gætt sér á þeim og illa farið. 

En eins og starfsmaðurinn klaufalegi, þá mæta Dick og Harry svo sannarlega á heimili hjónanna, og setja allt í uppnám. Ég var búin að lesa mér til um söguþráðinn í verkinu, og vissi að um væri að ræða einhversskonar hikst í planinu, en það sem bræðrunum tekst að kalla yfir þetta rólega og fallega heimili þennan ágæta dag, er í besta falli hægt að kalla epískar hörmungar! 

Farsar hafa alltaf haft einhvern sjarma yfir sér í leikhúsinu. Að mæta í Freyvang og fá að skilja daglegt líf eftir á dyraþrepinu, til þess að horfa á aðrar manneskjur klúðra málunum á yfirsnúningi, er einstaklega skemmtilegt. Verkið er spennandi, með ótrúlegum fléttum og misgáfulegum tilraunum persónanna til þess að gera sitt besta í gölnum aðstæðum. Vegna þess, að hér er engin vond manneskja. Um er að ræða ótrúlega seinheppni, takmarkaða framheilastarfsemi, frjálslega túlkun á laganna bókstaf og skrautlega lygasýki sem hefði jafnvel fengið Münchausen barón til þess að skella sér á lær. 

Leikararnir eru algjörlega frábærir. Það er einfaldlega þannig. Öll eru þau sannfærandi í krefjandi hlutverkum með miklum texta, gjarnan mjög óðamála, og ég get ímyndað mér að tímasetningar í svona hraðri atburðarrás með ótal árekstrum, hurðaskellum og rifrildum sé vandasamt að eiga við. Allt gengur þetta upp, og auðvelt að hrífast með í tilfinningarússíbana persónanna. Ég hef yfirleitt ekki verið mikið fyrir það að draga út einn og einn, þegar heildin skilar svona frábærri frammistöðu – en ég verð að hrósa Bernharð Arnarsyni í hlutverki Tom. Hann var alveg stórkostlegur, og náði að skapa karakter sem maður kenndi gríðarlega í brjóst um eina stundina, en stórhneykslaðist á þá næstu. 

Leikmyndin virkar mjög vel, heimilið er huggulegt og allt er þetta greinilega mjög sterkbyggt. Óteljandi hurðaskellir, ráp og svínarí rúmast vel innan veggjanna sem standast öll áhlaup. Búningar, förðun, tæknilegi hlutinn og öll umgjörð endurspegla þá fagmennsku sem Freyvangsleikhúsið er þekkt fyrir.

Upp úr stendur að hér er á ferðinni þrælfyndin orkubomba og mikil skemmtun, sem er kannski einmitt það sem við þurfum til þess að rífa okkur í gang eftir langan vetur. Það er um að gera að skella sér í sveitina, hlæja að óförum annarra í öruggu umhverfi og keyra svo aftur heim í lognmollu eðlilegs fólks.