Hvað ef þú ert að standa þig betur en þú heldur?

HEILSA – 18

Ég sat með einstakling í markþjálfun fyrir nokkru síðan sem sagði við mig: „Mér finnst ég vera fastur. Mér líður stundum eins og ég hafi ekkert komist áfram.“

Hann sá alla hlutina sem hann átti eftir að gera og það dró úr honum kraftinn að hugsa til þess hversu leiðin í land væri ennþá svo löng. Þegar við fórum að skoða þetta saman kom hins vegar önnur mynd í ljós. Hann hafði farið í gegnum breytingar sem hann hefði ekki trúað að hann gæti tekist á við. Hann hafði staðið af sér erfiða tíma, lært að setja mörk, tekið ákvarðanir sem kröfðust hugrekkis og byrjað að hlusta betur á sjálfan sig.

Ég held að við könnumst öll við þetta á einn eða annan hátt. Það er merkilegt hvað við eigum auðvelt með að sjá það sem vantar. Það sem við eigum eftir að læra, laga eða bæta. Markmiðin sem við höfum ekki enn náð, venjurnar sem við höfum ekki enn tileinkað okkur eða verkefnin sem bíða okkar handan við hornið.

Rannsóknir í sálfræði hafa sýnt að við höfum tilhneigingu til að veita hinu neikvæða meiri athygli en hinu jákvæða. Þetta er stundum kallað negativity bias og lýsir því hvernig neikvæð reynsla, gagnrýni og erfið atvik hafa oft sterkari áhrif á okkur en jákvæð reynsla af svipuðum styrk. Að einhverju leyti hefur þessi eiginleiki hjálpað okkur að þróast og lifa af. Hugurinn leitar ósjálfrátt að því sem gæti farið úrskeiðis, því sem þarf að laga og því sem við þurfum að varast.

Kannski er það ástæðan fyrir því að við getum fengið tíu fallegar athugasemdir frá fólki í kringum okkur en festum okkur samt við þá einu sem felur í sér gagnrýni. Eða af hverju eitt erfitt samtal getur skyggt á heila helgi sem annars var góð.

Vandinn er sá að ef þessi neikvæða rödd fær of mikla athygli þá getur hún skyggt á annað. Litlu skrefin sem við höfum tekið. Breytingarnar sem hafa átt sér stað. Þroskann sem hefur orðið til í gegnum reynsluna. Styrkinn sem hefur byggst upp á leiðinni.

Í starfi mínu hitti ég reglulega fólk sem upplifir að það sé enn að glíma við sömu áskoranirnar og áður eða eigi langt í land með að verða sú manneskja sem það vill vera. Það er svo sannarlega gott að vilja halda áfram að vaxa og þróast. En það má ekki gleymast að hluti af þroskanum er fólginn í því að staldra við og líta um öxl.

Þegar við gerum það sjáum við oft að ýmislegt hefur breyst frá því sem áður var. Kannski bregðumst við öðruvísi við erfiðum aðstæðum, tökum betur eftir eigin þörfum og stöndum betur með okkur sjálfum. Ef til vill finnum við meira sjálfstraust, sofum betur eða eigum auðveldara með að slaka á.

Þetta eru breytingar sem sjást ekki endilega utan frá og stundum tökum við ekki einu sinni eftir þeim sjálf. Samt eru þær oft meðal mikilvægustu skrefanna sem við tökum.

Í samfélaginu okkar er árangur gjarnan mældur í tölum. Verkefnum sem klárast, kílóum sem tapast, tekjum, gráðum eða afrekum. Allt getur þetta skipt okkur máli en margt af því sem skiptir mestu máli í lífinu verður ekki mælt með þessum hætti. Því hvernig mælum við aukið hugrekki? Hvernig mælum við það að standa af sér tímabil sem við vissum ekki hvernig við myndum komast í gegnum? Hvernig mælum við meiri sjálfsþekkingu, aukna sjálfsvinsemd eða betri tengingu við eigin líkama og líðan?

Oft eru það einmitt þessar breytingar sem hafa hvað mest áhrif á líf okkar til lengri tíma litið.

Kannski hefur þú gengið í gegnum erfiðleika sem þú hefðir ekki trúað að þú myndir komast í gegnum. Kannski hefur þú þurft að takast á við missi, veikindi, vonbrigði eða breytingar sem þú baðst aldrei um. Kannski hefur þú þurft að byrja upp á nýtt oftar en einu sinni og þó að þú hugsir ekki um það á hverjum degi þá hefur allt þetta kennt þér eitthvað. Mótað þig, styrkt þig og hjálpað þér að vaxa.

Við erum oft fljót að venjast því sem áður virtist ómögulegt. Það sem krafðist hugrekkis fyrir nokkrum árum finnst okkur kannski sjálfsagt í dag. Þess vegna gleymum við stundum að viðurkenna þann styrk sem býr að baki.

Þó að við eigum öll drauma, markmið og hluti sem við viljum þróa áfram, þá er líka mjög dýrmætt að viðurkenna vegalengdina sem þegar hefur verið farin. Við erum öll á leiðinni eitthvað. Við erum öll að læra, breytast og vaxa, jafnvel á tímabilum þar sem okkur finnst lítið vera að gerast.

Einn af mikilvægustu hlutum þess að vaxa er einmitt að gera sér grein fyrir vextinum.

Ef til vill er það einmitt það sem skjólstæðingur minn þurfti að sjá. Ekki bara hversu langt var eftir af leiðinni að ákveðnu marki, heldur hversu langt hann hafði þegar farið. Og kannski eigum við flest stundum erfitt með að sjá það sama hjá okkur sjálfum.

Ef þú myndir líta til baka eftir nokkur ár, hvað myndir þú sjá sem þú átt erfiðara með að sjá í dag?

Þú gætir verið að standa þig betur en þú heldur.

Hrafnhildur Reykjalín er heilsuráðgjafi, PCC vottaður kennari í markþjálfun með diplómu í jákvæðri sálfræði auk fjölbreyttrar menntunar í andlegri og líkamlegri heilsu og önnur eigenda Sjálfsræktar heilsumiðstöðvar. Pistlar hennar og Guðrúnar Arngrímsdóttur birtast annan hvern þriðjudag á akureyri.net.