Edda og ADHD greiningin

SÖGUR ÚR HEILBRIGÐISKERFINU – 5

Edda er komin á þriðja ár í lögfræði. Henni sækist námið vel en henni finnst hún þurfa að hafa mikið fyrir því og hún er yfirleitt ekki nægilega ánægð með einkunnirnar sínar. Af því að Geirlaug vinkona hennar hefur talað svo mikið um hve allt fór að ganga betur eftir að hún fékk Concerta þá ákvað Edda að fara í greiningu. Þegar hún bað heimilislækninn sinn að sækja um fyrir sig í ADHD teyminu virtist henni hann áhugalítill um það. Hann færði henni líka þær fréttir að bið eftir greiningu og meðferð þar taki mörg ár. Hún leitaði því uppi sálfræðing á netinu sem auglýsti ADHD greiningu. Hún fór í nokkur viðtöl, svaraði ótal spurningum og fékk svo greiningu um ADHD og vægan kvíða og reikning upp á 180 þúsund. Sálfræðingurinn bauð henni ekki upp á neina meðferð en taldi líklegt að hún gæti haft gagn af lyfjameðferð. Hann gat ekkert leiðbeint henni um hvar hún kæmist að hjá geðlækni. Heimilislæknirinn hennar sagðist ekki hafa réttindi til að hefja lyfjameðferð og hann reyndi að koma henni að hjá geðlækni sem tókst að lokum.

Eddu hafði skilist á sálfræðingnum að hún þyrfti aðeins eitt viðtal hjá geðlækni og að þetta væri nánast formsatriði. Nú kom í ljós að geðlæknirinn taldi sálfræðimatið og einkennamælingu sálfræðingsins ekki fullnægjandi greiningu og vildi gera frekara mælingar og áhættumat og blóðprufur. Hann vildi líka fylgjast með henni út árið og jafnvel það næsta líka, stilla inn hæfilega lyfjaskammta, fræða hana um greininguna og meðferðina og meta árangur. Nú fór Edda að skilja betur hvers vegna það hafði verið langur biðlisti hjá geðlækninum þegar hún skildi hvað fólst i meðferðinni. Eftir nokkurra mánaða meðferð fannst henni einbeitingin vera betri en henni fannst líka gagnlegt að mæta i viðtöl hjá geðlækningum sem voru fyrst nokkuð þétt en síðan á 2-3 mánaða fresti. Hann kenndi henni margt gagnlegt bæði um ADHD og lyfin. Einnig hjálpaði hann henni mikið með kvíðastjórn. Henni fannst einkennilegt að sálfræðingurinn skildi ekki hafa boðið upp á slíka meðferð. Hún hafði viss óþægindi af lyfjunum, fannst það stundum magna kvíðann og geðlæknirinn vildi heldur draga út skömmtum Concerta en að bæta við kvíðalyfi. Þegar hún lauk lögfræðiprófinu með ágætiseinkunn ráðfærði hún sig um það við geðlækninn hvort hún gæti ekki prófað að gera hlé á lyfjameðferðinni sem hann samþykkti og gekk vel. Fljótlega eftir það ákváðu þau sameiginlega að hún hætti alveg á lyfjunum, enda var hún komin í traust samband og farin að hugleiða barneignir. Hún kaus þó að koma áfram í viðtöl hjá geðlækninum tvisvar til þrisvar á ári og fann andlega líðan styrkjast og getu og sjálfsöryggi eflast ekki síst eftir að hún fékk áhugavert starf þar sem reyndi á einbeitingu og getu hennar. Nú er hún alveg hætt í meðferðinni og gengin fjóra mánuði og gantast við manninn sinn hvort þau eigi ekki að skíra barnið eftir geðlækninum.

• Sögur úr heilbrigðiskerfinu er pistlaröð Ólafs Þórs fyrir akureyri.net. Hann er geðlæknir til áratuga og vill með sögunum skrifa uppbyggilega gagnrýni á heilbrigðisþjónustuna.
• „Ég vil nýta þá þekkingu sem ég hef eftir að hafa starfað svo lengi innan kerfisins og tjá athugasemdir sem ég heyri frá læknum og sjúklingum,“ segir Ólafur.
• „Ég vona að þetta örvi uppbyggilega umræðu meðal almennings, hagsmunasamtaka, allra heilbrigðisstétta, stjórnmálamanna og stjórnvalda sem geti stuðlað að úrbótum.“