Ha, er þetta frænka ÞÍN?

ORRABLÓT - 63

Lítið hefur farið fyrir djammi, næturlífi og almennum ólifnaði í blótum mínum til þessa. Það á sér afskaplega eðlilegar skýringar; foreldrar mínir eru á lífi og barnabörnin sum hver orðin læs. Þetta blót mun því heldur ekki fjalla um það efni – heldur veganesti.

Veganesti voru á hverju strái þegar ég var að alast upp á Akureyri. Við erum að tala um gömlu góðu sjoppurnar með lúgunum. Eins og að segja þurfi ykkur það!

Til að byrja með man ég best eftir gamla Leirunestinu og sérstaklega nestinu til móts við flugvöllinn en þar var oft áð á leið fram í fjörð enda leiðin mun lengri á þeim tíma, það er í akstri en ekki kílómetrum. Þetta var þröngur malarvegur allt á enda. Þá var nú gott að pylsa sig upp í Flugvallarnestinu (sem hét eitthvað allt annað) áður en lengra var haldið. Reyndar ætti maður frekar að tala um að „pilsa sig upp” en í sjöunni stóð lengi vel á flennistóru skilti á gafli nestisins: Pilsur með öllu!

Löngu seinna renndi grallaraspói nokkur upp að lúgunni í Flugvallarnestinu. Á þessum árum tíðkaðist, eins og þið munið, að skrifa hjá viðskiptavinum og okkar maður lét á það reyna, enda ungur og blankur.

„Skrifar þú?“ spurði hann björtum augum.

„Nei, því miður,“ svaraði afgreiðslustúlkan.

Þá gall í grallaraspóanum: „En ertu læs?“

Hann hafði gott vald á fimmeyringunum, þessi.

Hvort tveggja þessara veganesta voru skúrar og ekki hægt að njóta veitinga innandyra, að mig minnir.

Í áttunni fengum við í Þorpinu okkar eigin veganesti, ekki bara eitt, heldur tvö. Bæði við Hörgárbraut. Íburðurinn þar var talsvert meiri, steypt hús og bæði var hægt að fá veitingarnar gegnum lúguna beint í bílinn eða njóta þeirra í rúmgóðum sal inni.

Annað nestið hét og heitir enn hreinlega bara Veganesti en hitt var aldrei kallað annað en Gellunesti. Ekki mun það hafa verið vegna þess að þar var hægt að fá nýjar og/eða nætursaltaðar gellur heldur var kenningin sú að afgreiðslustúlkurnar væru upp til hópa huggulegri en afgreiðslustúlkur í öðrum nestum og sjoppum. Ég vissi aldrei almennilega hver var handhafi þeirrar ágætu mælistiku. En það hlýtur að hafa verið gott fyrir egóið að vinna þarna.

Einu sinni renndu þrír ungir menn upp að lúgunni í Gellunesti, bara svona ósköp venjulegir Jóar á bolnum. Staðalmynd af afgreiðslustúlku tók á móti þeim og heilsaði hún einum úr tríóinu býsna óvænt með miklum virktum.

„Nú,“ hváðu hinir einum rómi. „Þekkist þið?“

„Já,“ svaraði félaginn. „Þetta er frænka mín.“

„Ha, er þetta frænka ÞÍN?“ gall þá í hinum sem mistókst þarna herfilega að leyna undrun sinni.

„Já,“ svaraði félaginn. „Er það eitthvað skrýtið?“

Nei, nei, nei. Alls ekki.

Það fer alltaf hrollur um mig þegar ég hugsa um þetta. Þurfi maður að kunna eitthvað í þessu lífi þá er það að geta leynt undrun sinni.

Hamborgararnir í Gellunesti voru alltaf góðir, að ekki sé talað um djúpsteiktu pylsurnar. Ég man ekki nákvæmlega hvenær þær duttu inn á matseðilinn. Og sitthvað fleira.

Eðli málsins samkvæmt fékk ég aldrei vinnu í Gellunesti en kom hins vegar að því að byggja annað nesti, nýja Leirunestið. Þetta var sumarið 1987 og ég í vinnu hjá Aðalgeiri Finnssyni byggingarverktaka. Móðurafi minn var húsasmiður og ég hef alla tíð borið djúpa virðingu fyrir þeirri góðu stétt manna. Fyrir vikið mátti ég til með að spreyta mig sjálfur í byggingarvinnu. Það gekk svona og svona enda sumarguttar í byggingarvinnu aðallega hafðir í einhverju fokki, eins og að slá frá og vírbinda. Dagar mínir hafa sjaldan verið eins lengi að líða.

Vírbindigræjan var þó helvíti huggulegt tól, að mig minnir, en fundum okkar hefur að vísu ekki borið saman í 39 ár.

Því fer fjarri að ég líti á þetta sumar sem glataðan tíma. Leitun er að fallegri vinnustað en í sólinni (í minningunni var alltaf sólskin á Akureyri á sumrin) þarna á Leirunum og gaman var að fylgjast með þessu nýja og glæsilega nesti rísa frá grunni, ásamt eins og einu stykki bensínstöð. Þá þjáðust miklir öndvegispiltar þarna með mér, Guðni Hreinsson og Sigurður Ingvi Hrafnsson. Algjör ljúfmenni báðir tveir og ég man varla eftir að hafa kynnst ljúfari manni en Sigga. Nema þá helst móður hans en ég fékk stundum far með henni heim í Þorpið eftir vinnu.

Við fengum 30 mínútur í mat og stálum stundum fimm mínútum að auki. Sá glæpur hlýtur að vera fyrndur, er það ekki? Kannski best að þið segið samt engum frá þessu. Aðalgeir er á lífi og Freyr sonur hans er giftur frænku minni, Pálínu Stefaníu Sigurðardóttur frá Höskuldsstöðum, og við hittumst stundum í veislum. Það gætu orðið eftirmál að þessu! En alltént. Við strákarnir stukkum alla jafna yfir götuna í verslunina Brynju til að næla okkur í staðgóðan hádegisverð. Og að sjálfsögðu ís á eftir. Það kemur enginn íslaus út úr Brynju.

Um mitt sumar vorum við Siggi sendir í þrjá eða fjóra daga að taka til á timburhaugum Aðalgeirs á túni sunnan við byggðina í Holtunum sem hét mjög tilkomumiklu nafni, Mikluborgir, Glæsivellir eða eitthvað álíka. Það var ákveðin staðfesting á því að við værum ekki mikilvægustu starfsmennirnir í fyrirtækinu. Við gerðum samt gott úr þessu og ég hafði með mér kasettutæki svo við gætum hlustað á útvarpið meðan við glímdum við timbrið. Ég man að Siggi vildi hlusta á morgunþátt Valdísar heitinnar Gunnarsdóttur á Bylgjunni, einkum til að fá ferskar fréttir af Bibbu og hennar fólki á Brávallagötunni. Stundum skiptum við yfir á Rás 2, þar sem Kristín Björg Þorsteinsdóttir og Skúli Helgason réðu ríkjum fyrir hádegið. Man ekki hvað við hlustuðum á eftir hádegi, mögulega hef ég reynt á þolrif Sigga með vel völdum málmi af kasettum. Það hefði verið mér líkt.

Ég hlustaðu mikið á tónleikaplöturnar Priest … Live! með Rob Halford og félögum í Judas Priest og Tribute með Ozzy Osbourne og Randy Rhoads þetta sumar en þær höfðu komið út um vorið. Sjálfsagt hef ég líka gefið Sigga tóndæmi af The Legacy með Testament og jafnvel Scream Bloody Gore með Death. Hann er ábyggilega enn að jafna sig á þessum ósköpum, blessaður drengurinn.

Smiðirnir á Leirunum voru vargatól til vinnu með Helga verkstjóra í broddi fylkingar. Hann hafði aldrei kynnst því að taka frí á laugardögum og botnaði ekkert í því hversu illa gekk að fá okkur strákana til að mæta á þeim degi. Það var valkvætt. Helgi dreif verkið áfram ásamt undirsmiðum sínum.

Margt var skrafað þarna og mér er alltaf minnisstæð sagan sem smiðirnir sögðu okkur strákunum af manni sem farið hafði fram úr sér í neyslu hugvíkkandi efna á hippatímanum. Hún getur verið hárfín línan, í þeim efnum. Jæja, hugsaði ég með mér. Kannski bara best að láta LSD og svoleiðis dót alveg eiga sig. Þessi ágæti maður var svolítið utan gátta og mætti til dæmis stundum til vinnu með naglalakk á fingrunum. Það sætir svo sem engum tíðindum í dag en var aðeins skrýtið á þessum tíma. Þið munið að árið var 1987. Og við að tala um byggingavinnu.

Það fara ennþá um mig sælustraumar þegar ég renni upp að lúgunni í Leirunesti eða nýt veitinga á efri hæðinni þar inni.

Ég meina, ég byggði þetta. Svo gott sem.

Orri Páll Ormarsson er fæddur 1971. Hann ólst upp á Akureyri, er Þorpari, Þórsari, og blaðamaður á Morgunblaðinu. Pistlar hans fyrir Akureyri.net birtast hálfsmánaðarlega, á föstudögum.