Börkur berst við kerfið

SÖGUR ÚR HEILBRIGÐISKERFINU – 6

Börkur var duglegur og vinnusamur verktaki. Fyrirtækið óx og dafnaði og þegar best lét var hann með tæplega fimmtíu manns í vinnu. Og þó hann væri alltaf í vinnunni og hefði engin áhugamál tókst honum að stofna fjölskyldu og þeim hefur vegnað vel. Hann hefur ekki gætt vel að eigin heilsu og alls ekki farið vel með sig. Hann var ekki orðinn fimmtugur þegar fjölskyldusjúkdómurinn fór að gera vart við sig. Kransæðarnar gáfu sig. Hann hafði líka fitnað mikið síðasta áratuginn, var kominn með kæfisvefn og farinn á taugum. Ekki hafði það hjálpað að hann hafði sullað full mikið í áfengi. Ofan á allt annað uppgötvaðist að sykurinn var orðinn allt of hár.

Börkur var alls ekki mótfallinn því að sækja sér aðstoð í heilbrigðiskerfinu en hann kom oft með athugasemdir um skipulag þjónustunnar, skildi það ekki, og þegar hann bar það saman við skipulag á byggingastað bætti hann oftast við í lokin að engin bygging hefði risið úr grunninum með þessum vinnubrögðum. Öðrum fannst hann neikvæður og þá flýtti hann sér að bæta við fallegum orðum um hvað starfsfólkið kom vel fram og gerði sitt besta.

Sjálfum fannst honum allir orðnir meðvirkir með kerfi sem virkaði alls ekki, allir dofnir gagnvart ástandinu og draumar um betra húsnæði, skilvirkara skipulag og skýrari stjórnun gefnir upp á bátinn.

Bara frá áramótum hafði hann farið fimm sinnum á heilsugæslustöðina og aldrei hitt sama lækninn. Þar sem ekki var til tími hjá sérfræðingnum sem átti að taka við honum eftir síðustu útskrift af spítalanum þurfti hann að leita tvisvar á bráðamóttökuna. Honum fannst það líka merkilegt verklag að þegar hann hafði verið útskrifaður af einni deild spítalans til þess að fá meðferð á annarri deild sama spítala, þá var hann sendur heim á milli þó hann stæði varla undir sér og konan þyrfti að taka sér frí úr vinnu til að annast hann. Og svo þurfti hann að fá tíma á heilsugæslunni til þess að fá beiðni um innlögn á seinni spítaladeildina. Vinsamlegi ungi læknirinn á heilsugæslustöðinni var þá sjötti læknirinn sem hann hitti og vissi ekkert um hans mál.

Sykurinn er enn of hár, það er bið eftir viðgerð á bilaða kæfisvefnstækinu og eiginkonan hefur kvartar undan ofnotkun áfengis sem er réttmætt því eftir að Börkur hætti að geta unnið situr hann mest fyrir framan sjónvarpið og drekkur bjór. Gunnar gamli vinur hans er enn að vinna sem heimilislæknir og hann kom með hugmynd að senda hann í Virk. Eftir viðtal þar fékk hann neitun þar sem hann væri með áfengisvanda. Gunnar sótti einnig um örorku þar sem Börkur var alveg orðinn óvinnufær og ekki bætti það stöðuna að hafa áhyggjur af fjárhagnum. Tryggingastofnun ríkisins neitaði umsókninni á þeim forsendum að endurhæfing væri ekki fullreynd og ráðlagði umsókn um endurhæfingarlífeyri. Slík umsókn fæst ekki í gegn nema starfsendurhæfing eða endurhæfing sé í gangi. Þar sem Virk hafði neitað, sótti Gunnar um á Reykjalundi en þar var 13 mánaða bið. Vegna þess hve Börkur var orðinn sveiflóttur í geðslagi ákvað Gunnar að fá heimilislæknana til að sækja um sérhæfa þjónustu á Geðsviði. Við nánar mat kom í ljós að Börkur hafði haft geðsveiflur og geðhvörf sem ungur maður og hafði einu sinni legið inni á geðdeild og verið um tíma á forvarnalyfjameðferð undir eftirliti geðlæknis. En nú var hann orðinn of gamall, kominn langt yfir aldursmörkin sem sérhæfða geðsveifluteymið hafði sett sem inntökuskilyrði.

Nú er Börkur orðinn sjúklingur heima, óvirkur, fullur vanlíðunar, erfiður í samskiptum enda sykurbúskapur, svefn, hreyfing og matarræði úr lagi. Hann bíður nú eftir tveimur rannsóknum og á pantaðan tíma hjá heimilislækninum sem var númer þrjú í röðinni. Og hann er einmana því konan er komin í aukavinnu til að þau eigi fyrir reikningunum og stundum á kvöldin hugleiðir hann hvort það væri ekki bara best, fyrir alla, að hann endaði sjálfur þetta eymdarlíf.

• Sögur úr heilbrigðiskerfinu er pistlaröð Ólafs Þórs fyrir akureyri.net. Hann er geðlæknir til áratuga og vill með sögunum skrifa uppbyggilega gagnrýni á heilbrigðisþjónustuna.
• „Ég vil nýta þá þekkingu sem ég hef eftir að hafa starfað svo lengi innan kerfisins og tjá athugasemdir sem ég heyri frá læknum og sjúklingum,“ segir Ólafur.
• „Ég vona að þetta örvi uppbyggilega umræðu meðal almennings, hagsmunasamtaka, allra heilbrigðisstétta, stjórnmálamanna og stjórnvalda sem geti stuðlað að úrbótum.“