Minjastofnun fellst ekki á flutning húss úr Tónatröð

Minjastofnun fellst ekki á að húsið númer 8 við Tónatröð á Akureyri verði fjarlægt. Húsið er aldursfriðað einlyft timburhús með kjallara og risi, byggt á árunum 1905 og 1906. Vegna fyrirhugaðrar byggingar fjölbýlishúsa við Tónatröð vilja skipulagsyfirvöld færa húsið á lóð í neðsta hluta Lækjargils, Lækjargötu 8.

„Minjastofnun fellst ekki á beiðni um að húsið verði fjarlægt, hvort sem um ræðir niðurrif eða flutning ...“ segir í svari stofnunarinnar við erindi skipulagsfulltrúa bæjarins.

„Töluvert varðveislugildi“

Í svari Minjastofnunar er vísað til þess að Sóttvarnarhúsið, eins og það var kallað, sé hluti af húsnæðissögu Sjúkrahússins á Akureyri og tilheyri þeirri heild sem spítalabyggingarnar mynda. „Að því leyti hefur húsið töluvert varðveislugildi ásamt Spítalavegi 9 og 13,“ segir í svarinu.

Stofnunin vísar í Byggða- og húsakönnun við Spítalaveg á Akureyri frá 2009 þar sem kemur fram að Tónatröð 8 hafi í upphafi verið reist sem sóttvarnarhús á grundvelli sóttvarnarlaga sem sett voru árið 1903. „Sigurður Bjarnason trésmiður byggði húsið á grundvelli teikningar Guðmundar Hannessonar héraðlæknis. Ekki er ólíklegt að Guðmundur hafi valið sóttvarnarhúsinu stað í næsta nágrenni spítalans.“

Í svari Minjastofnunar segir meðal annars: „Af erindinu verður ekki ráðið að niðurrif Tónatraðar 8 sé nauðsynlegt vegna tæknilegs ástands hússins eða yfirvofandi hættu. Minjastofnun hefur stuðst við þá meginreglu að friðuð hús og mannvirki beri að varðveita á sínum upprunastað sé þess nokkur kostur, ekki síst ef verndargildi þeirra tengist á einhvern hátt staðsetningu þess og sögulegu samhengi.“

Flutningur ekki forsenda uppbyggingar

Í svarinu segir einnig: „Samkvæmt byggða- og húsakönnun við Spítalaveg er Tónatröð 8 talið tilheyra þeirri heild sem spítalabyggingarnar mynda og sem Guðmundur Hannesson læknir, einn helsti frumkvöðull skipulagsmála á Íslandi, átti þátt í að móta. Að þessu virtu er það mat Minjastofnunar að mögulegt sé að skipuleggja nýja íbúðarbyggð við Tónatröð án þess að húsið Tónatröð 8 verði flutt af núverandi stað. Því ber hið friðaða hús að njóta vafans enda hefur ekki verið sýnt fram á að flutningur þess sé forsenda fyrir nýtingu nálægra lóða til uppbyggingar.“

Skipulagsráð Akureyrar hefur falið skipulagsfulltrúa að óska eftir frekari rökstuðningi Minjastofnunarinnar fyrir ákvörðuninni.