Námaskarð, öryggismál

Það henti nýlega í ferð, þar sem ég ók hópi ferðamanna af skemmtiferðaskipi, að kona í hópnum skaðbrenndist á fæti eftir að hafa farið frá afgirtu svæði inn á jarðhitasvæði á hveraröndinni við Námafjall í Mývatnssveit.

 

Hvorki það fyrsta né það síðasta af slíkum tilfellum. Og nú hugsa líklega margir lesendur, líkt og ég gerði sjálfur meðan við gerðum að sárum konunnar eins og hægt var á stað og stund: andsk... bjálfi, kann þetta ekkert að vara sig?! Hugsa aðeins! En greyið konan viðurkenndi fúslega að hún hefði vissulega farið ógætilega og gæti sjálfri sér um kennt. Svo sagði hún líka annað, að hún hefði gleymt sér í hrifningu sinni yfir náttúrufyrirbærinu sem hún var stödd í, horft andaktug á það í gegn um myndavél símans sem hún hélt hátt á lofti fyrir framan sig meðan hún gekk rólega áfram, nær einum hvernum sem framundan var, og varaði sig því ekki á að bandið, sem markaði örugga svæðið fyrir ferðamenn, lá niðri og varnaði henni þ.a.l. ekki því slysi sem nú stefndi í. Ekki varð ég sjálfur vitni að þessu og kann því ekki að meta sannleiksgildi þessa framburðar hennar, en hef þó önnur vitni sem staðfesta þetta.

 

Það næsta sem hún vissi var að annar fótur hennar sökk í leirinn og var þegar kominn í sjóðandi hitann sem er þar rétt undir. Tveir félagar hennar komu henni til hjálpar en urðu við það að stíga inn á hættusvæðið eins og hún, en betur fór en á horfðist og aðeins þessi eina kona skaðaðist í atvikinu, með annars stigs bruna langleiðina upp að hné.

 

Eftir fyrstu umönnun kom konan upp í rútuna á ný og úr varð að við mættum sjúkrabíl frá Húsavík á útsýnispallinum við norðvesturhorn Mývatns og þar hlaut hún fyrstu faglega hjálp og betri umbúnað á sár sín. Þar á eftir kaus hún að koma með okkur aftur til Akureyrar og fá þar frekari aðhlynningu hjá skipslækni sínum.

 

Ég hef síðan fregnað frá fleiri en einum aðila, að komur á slysadeild Sjúkrahússins á Akureyri vegna sams konar meiðsla á þessum sama stað, hafi verið furðu algengar, þó ekki hafi það ratað í fréttir. Þá á eftir að líta til þess að líklega eru þá enn fleiri tilfelli þar sem fórnarlömb kjósa, eins og í þessu tilfelli hér, að leita frekar aðhlynningar á skipi sínu fremur en að eiga á hættu að verða strandaglópar í landi.

 

 

 

Leiðsögumaður okkar gerði skýrslu um atvikið, svo sem skylt er, og þar kemur skýrt fram það sem konan greindi frá, að bandið sem ætlað er að varna fólki að yfirgefa örugg svæði, lá á jörðinni. Þetta var semsagt í síðustu viku en í gær (8/9) átti ég á ný viðkomu á hverasvæði Námafjalls með annan túristahóp og fór þá sjálfur um svæðið, sem ég hef ekki gert lengi. Þetta er víðfeðmt svæði og einhvern tíma hafa verið strengd bönd þar vítt og breitt til að varna fólki för þar sem hætta á svona slysum er fyrir hendi. Ég hugðist semsagt kanna hvort þetta hefði verið lagað á þeim stað sem slysið skeði viku fyrr. En meðfylgjandi myndir sýna vonandi skýrt hvernig ástandið er á þessum slysavörnum. Mér er satt að segja brugðið eftir þessa könnun. Þessi bönd liggja svo víða niðri og eru jafnvel slitin, og eru þ.a.l engin vörn gegn svo alvarlegum slysum sem brunaslys eru. Og ég er ekki lengur hissa á áðurnefndum fréttum um fjölda þessara slysa.

 

Þannig vill til að það er aðili, Sannir Reykjahlíð, sem nú rekur þetta svæði og tekur ríflegt gjald fyrir hverja komu. Svo ríflegt að manni blöskrar. Óhætt er að tala um græðgi í þeim efnum. Reyndar er óhætt að tala um hreina rányrkju. Ég get upplýst hér í framhjáhlaupi að minn vinnuveitandi greiddi á síðasta ári um tug milljóna í aðgangseyri á þetta svæði. Maður skyldi því ætla að viðkomandi umsjónaraðili hefði með höndum nokkrar skyldur við þá sem greiða honum þessi ósköp. Ekki þá síst á sviði slysavarna þar sem um er jú að ræða mikið hættusvæði. Og þó að þrjú eins skilti séu á svæðinu sem vara við því að gestir séu þarna á eigin ábyrgð, reyndar aðeins á íslensku og ensku (en m.a. var hópurinn minn í gær frá Kína) og ekki í letri sem allir greina nema í nálægð, er ekki eðlileg krafa að þessi aðili beri þó ábyrgð á lágmarks slysavörnum og að þær varnir séu í lagi? Mér er einnig spurn hvort landeigendum svæðisins standi á sama um það hvernig hér er staðið að verki? Eða eru þeir e.t.v. hæstánægðir með sína eftirtekju?

 

Ég tek fram að lokum, að þessi grein er gerð eingöngu í mínu nafni og að mínu frumkvæði.