Hvöss sunnanáttin hélt skipum frá bryggju

Margir Akureyringar ráku upp stór augu í síðustu viku þegar tvö skemmtiferðaskip lágu fyrir akkeri á Eyjafirði í stað þess að leggjast að bryggju. Þrátt fyrir ýmsar getgátur um veikindi um borð eða að skipafélög væru að spara sér hafnargjöld var skýringin einföld: Sterk sunnanátt gerði aðstæður við Oddeyrarbryggju of krefjandi.

Að sögn Antons Bjarka Jóhannessonar, hafnarvarðar hjá Hafnarsamlagi Norðurlands, sem gegnir einnig tímabundið starfi verkefna- og markaðsstjóra, er afar sjaldgæft að skemmtiferðaskip geti ekki lagst að bryggju á Akureyri vegna veðurs. Í þessu tilviki hafi skipstjórar metið að ekki væri öruggt að leggja að Oddeyrarbryggju í hvassri sunnanátt og því hafi skipin legið fyrir akkeri og farþegar verið fluttir í land með léttabátum. „Bæði skipin áttu að koma á Oddeyrarbryggju en sú bryggja getur verið aðeins krefjandi í sunnanáttinni,“ segir Anton.

Stór skip passa vel á Tangabryggju

Anton segir að í langflestum tilfellum leggist skemmtiferðaskip að bryggju á Akureyri og að veður sé langalgengasta ástæða þess að það gerist ekki. Hann segir jafnframt að stærð skipanna hafi ekkert með málið að gera. Eftir stækkun Tangabryggju geti höfnin tekið á móti mjög stórum skemmtiferðaskipum. „Við höfum aldrei lent í vandræðum með stærð skipa eftir að Tangabryggja var stækkuð,“ segir hann og bendir á að jafnvel skip upp á um 150 þúsund brúttótonn risti aðeins um átta metra á meðan dýpi við Tangabryggju sé allt að tíu metrar.

Enginn sparnaður við að leggjast ekki að

Anton segir að orðrómur um að skipafélög spari sér hafnargjöld með því að láta skip liggja fyrir akkeri eigi ekki við rök að styðjast. „Við rukkum fyrir alla útgjaldaliði nema bryggjugjöld fyrir skip sem fara á akkeri. Það er enginn gífurlegur sparnaður í þessu og ég held að skipin geri þetta aldrei að gamni sínu,“ segir hann og bendir á að það sé bæði kostnaðarsamt og flókið að flytja farþega í land með léttabátum. Þá sé það einnig öruggara fyrir farþegana að skipin komi upp að bryggju. Það sé því bæði þægilegra og hagkvæmara fyrir alla að skip geti lagst að bryggju.

Skipstjóri tekur lokaákvörðun

Aðspurður hvort Hafnasamlagið hefði dregið einhvern lærdóm af atvikinu segir Anton að það hafi fyrst og fremst snúið að móttöku farþega sem koma í land með léttabátum. „Ég held að við höfum helst lært hvernig við eigum að taka á móti fólki þegar það kemur þannig í land,“ segir hann. Að sögn Antons er það ávallt skipstjórinn sem tekur endanlega ákvörðun um hvort öruggt sé að leggja að bryggju. Ef hann telur aðstæður ekki nægilega öruggar þarf hann fyrst samþykki útgerðarinnar áður en skipið leggur akkeri. Höfnin neyðir hins vegar aldrei skip til að leggja að bryggju ef skipstjóri metur að það sé ekki öruggt. „Skipstjórinn er alltaf með lokaákvörðunina í okkar bókum,“ segir Anton og bætir við að því sé þetta ekki atvik sem hægt sé að „leysa“ með breyttu verklagi hafnarinnar.

Hann segir jafnframt að þrátt fyrir hvassviðrið hafi ástandið verið betra á Akureyri en víða annars staðar á landinu. „Þetta hefur gengið ótrúlega vel miðað við aðstæður. Ég held að aðrar hafnir hafi víða lent í meira veseni en við vegna þessara miklu vinda,“ segir hann.