Með höfuðið í gini ljónsins

Á SPJALLI MEÐ AÐALSTEINI ÖFGAR – 3

„Nei, veistu, nú er mér eiginlega nóg boðið. Hatursglæpur hvað? Bakslag hvað? Hómófóbía hvað? Er fólk gjörsamlega gengið af göflunum? Af hverju þarf kynhneigð og kynvitund einhverra að tröllríða þjóðfélaginu og ýta meiri þjóðþrifamálum til hliðar? Veistu, mér er alveg sama hver sefur hjá hverjum, hverjir byrja saman eða hætta saman eða hvort menn skipti um hest í miðri á, þetta er einkamál þeirra sem eiga í hlut á þarf ekki að smjatta á því og enn síður að fordæma þá sem nenna ekki að taka þátt í karnivalinu.“

Svei mér þá, nú var Aðalsteinn Öfgar í ham. Kannski hafði ég gert mistök þegar ég dró hann út úr íbúðarkytrunni á Eyrinni og burt frá gula Braganum og bauð honum í bjór í blíðunni á Lyst. Allavega kjaftaði á honum hver tuska þegar bjórarnir voru orðnir þrír og fjárhagur minn heldur rýr. Ekki illa meint, það er alltaf gaman að fara í Lystigarðinn. Kaffið var prýðilegt.

„Sko, manstu allar uppsláttarfréttirnar? Ó, ég get ekki ferðast, bakslag, bakslag, ég get ekki farið til Bandaríkjanna, allir á móti samkynhneigðum og trans, rosalegt bakslag og hatur, mér er hvergi óhætt, æ og ó, fastur hér á skerinu, í ánauð fordóma, allir á móti mér, aumingja ég, það er svo erfitt að vera hommi, fólk að rífa regnbogafánann sem á að vera við alla skóla, leikskóla og kirkjur, hatursglæpirnir vaða uppi.“ Aðalsteinn gerði hlé á máli sínu til að anda og súpa á bjórnum. „Stefán, þú veist að ég styð fjölbreytileikann en þessi hystería er gjörsamlega komin út í öfgar.“

Nú þurfti ég að stíga varlega til jarðar. Kennari. Ríkisstarfsmaður. Vinur og frændi ýmissa samkynhneigðra og aðstandenda kynsegin ungmenna. Víðsýnn og opinn fyrir fjölbreytileika. En það var svo sem ekkert erfitt að „rísona“ við Aðalstein, hann meinti vel. Hann hefur alltaf stutt réttindabaráttu hinsegin og kynsegin fólks og flestra sem minna mega sín. Þetta er bara svo varasamt einstigi að feta, eitt rangt eða misskilið orð gæti valdið útskúfun, slaufun, atvinnumissi og þaðan af verra.

Svo ég taki það saman sem ég fékk upp úr honum þá vildi hann nefna að kynhneigð er ekki skráð í vegabréf þannig að vandalaust ætti að vera að ferðast til Bandaríkjanna. Vilji menn endilega vekja athygli á sér með því að spreyja á sér hárið blátt eða bleikt og fara í sleik við sama kyn í vegabréfaeftirlitinu þá er það kannski misráðið og alveg óþarfi. Gagnkynhneigðir halda yfirleitt aftur af sér gegnum vopnaleit og vegabréfaeftirlit. Allir stælar á landamærum Bandaríkjanna eru líka háskalegir og skiptir kynhneigð þar engu máli.

Einnig nefni Aðalsteinn regnbogafána, málaða á götur og gangstéttir eða blaktandi við hún, gleðigöngur og gleðihátíðar í landshlutum og kynuslaveislur í þjóðfélaginu svona almennt. Honum fannst of mikið gert úr fjölbreytileikanum svokallaða, það væru liðnir áratugir frá Herði Torfa og fólk væri yfirhöfuð ekki að fordæma þá sem eru samkynhneigðir eða upplifa sig í öðru kyni en þeir fæddust í. Hann taldi af og frá að það væri hatursglæpur að amast við meintu ofríki regnbogafána og fólki ætti að leyfast að hafa andstæðar skoðanir en sjálfur tel ég þó mikilvægt að þessi réttindabarátta verði ekki þögguð niður. Aðalsteinn hefur líka kannski ekki fylgst með því hvernig tikktokkið og algrímur hafa náð að breiða út óvild og fordóma.

„Ég hélt að samkynhneigðir væru búnir á ná ákveðnum jafnréttisstatus eins og fleiri minnihlutahópar í þjóðfélaginu. Þetta ætti ekki að vera neitt mál. En eins og móðursystir mín heitin sagði, þá virðist „þetta fólk“ alltaf þurfa að ögra fáklætt með kynferðislegum tilburðum í gleðigöngunum og það fer misjafnlega ofan í margt „venjulegt fólk“, sagði Aðalsteinn og bætti því við að í sínum huga ætti samkynhneigð ekki að snúast svona mikið um kynlíf heldur ást og lífsskoðanir. „Frænku fannst óþarfi að skaka sér fáklæddur og ögrandi í þessum gleðigöngum; ekki láta gagnkynhneigðir svona í skrúðgöngum og þetta stuðar fólk, ekki síst eldra fólk.“

Gott og vel. Þá er það sagt. Ekki sagði ég það heldur Aðalsteinn Öfgar, eða frænka hans. Við viðurkennum fjölbreytileikann og fögnum honum og vonum að hverjum og einum geti liðið vel í eigin skinni. Fordómar eða hatur í garð þeirra sem eru öðruvísi en við sjálf er hið versta mál og vonandi getum við öll lifað í sátt og samlyndi. Það á fjandakornið ekki að skipta neinu máli hvaða kynhneigð eða tendensa annað fólk hefur, hvernig það upplifir sjálft sig eða hvaða minnihlutahópar eigi að njóta sérstakrar velþóknunar eða forréttinda; við eigum bara að virða fjölbreytileikann í öllum sínum myndum. Hvernig er íslenskt þjóðfélag að tækla þetta? Hystería, slaufun og skautun – eða almenn skynsemi?

Stefán Þór Sæmundsson er skáld og kennari