Hvert stefnir menningin?

Menningarstefna Akureyrarbæjar rann út árið 2018. Hún var unnin í nokkuð víðtæku samráði uppúr 2010. Stefnan var metnaðarfull og boðaði jákvæðar breytingar sem margar hafa gengið eftir. Í MA rannsókn minni frá 2021, „Hvernig á að fá þúsund blóm til að blómstra?“ kom m.a. fram að talsverð gjá var á milli þess sem stefnan boðaði og því sem raungerðist. Þetta má reyndar segja um margar stefnur, en einmitt þess vegna er mikilvægt að þær standi undir nafni og innifeli t.d. tímasettar raunhæfar aðgerðir.

Stefnumótunarvinna í heildarhugsun menningarmála á Akureyri hefur því ekki verið unnin í 16 ár. Það er mjög langur tími.

Í mjög einfaldri mynd má segja að um tvo burðarása sé að ræða í menningarmálum á Akureyri. Í fyrsta lagi myndar Menningarhúsið Hof ramma utan um tónlist, sviðslistir og aðra fjölbreytta viðburði með Menningarfélagi Akureyrar. Í öðru lagi má segja að Listagilið rammi inn stóran hluta af grasrótarstarfi listafólks. Ýmis konar starfsemi fer líka fram víða um bæinn t.d. kórar og tónlistarstarf, dansskólar og fleiri listatengdar greinar.

Á þessum 16 árum hafa orðið gífurlegar breytingar sem vert er að gefa gaum. Mikilvæg stækkun Listasafnsins á Akureyri hefur haft jákvæðar breytingar í för með sér en um leið minnkar húsnæði fyrir grasrótarstarfsemi í Listagilinu. Gilfélagið, sem sér t.d. um Deigluna og gestavinnustofu, þarf á öllu sínu að halda til að starfsemin lognist ekki útaf. Húsnæði sem áður hýsti Myndlistaskólann á Akureyri er nú gistirými fyrir ferðamenn. Þrengt er að vinnustofum listafólks í Listagilinu og ekki auðvelt að fá leigt húsnæði annars staðar í bænum. Menningarsjóðir og styrkir til verkefna á vegum Akureyrarbæjar hafa alls ekki haldið í við vísitöluþróun og í raun rýrnað að raungildi yfir talsvert langan tíma. Þrátt fyrir hækkun á starfslaunum bæjarlistafólks á sl. kjörtímabili eru þau ekki sambærileg og listamannalaun á vegum ríkisins. Þessir þættir hafa allir bein áhrif á grasrótarstarf listafólks.

Á sl. fjórum árum hafa orðið talsverðar breytingar á stjórnskipan bæjarins, Akureyrarstofa var lögð af, menningarmál voru felld undir bæjarráð og málaflokkurinn settur undir þjónustu- og menningarsvið Akureyrarbæjar

Þessir þættir þarfnast endurskoðunar. Ef við viljum standa undir nafni sem svæðisborg þá þarf metnað í verki þegar kemur að menningarmálum. Við þurfum ráðgefandi fagráð í menningarmálum sem heyrir undir bæjarráð. Við þurfum að gæta að jafnvægi milli grasrótar og atvinnustarfsemi. Kortleggja þau mál sem hægt er að laga strax og hvaða mál önnur þarf að vinna til grundvallar nýrrar menningarstefnu. Nýlega fengust auknir fjármunir í menningarsamningi við ríkið, það er mjög jákvætt og mikilvægt skref. Sveitarfélagið verður að vera með á hreinu hvert við viljum stefna. Það er ekki vænlegt að styðja sig við stefnu sem er löngu útrunnin, hversu góð sem hún kann að hafa verið. Samfylkingin er klár í það verkefni að hrinda af stað vinnu við nýja menningarstefnu.

Elsa María Guðmundsdóttir skipar 7. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir bæjarstjórnarkosningar 16. maí. Hún er með MA í menningarstjórnun og er sjónlistakennari í grunnskóla.