Sorgin þegar fólk fellur á milli kerfa

Það er til fólk sem glímir við svo fjölþættan vanda að ekkert eitt úrræði getur náð utan um stöðu þess að fullu. Geðrænn vandi, fíkn, heilsubrestur, skert færni, áföll, heimilisleysi og félagsleg einangrun fléttast stundum saman. Og þá þarf samþætta, mannúðlega og langvarandi þjónustu.

Oft kemur það fyrir að fólk fellur á milli kerfa. Það kann að vera of veikt fyrir eitt úrræði, ekki „réttur hópur“ fyrir annað úrræði og oft of illa statt til að bjarga sér sjálft. Niðurstaðan er stundum sú að einstaklingur er sendur á milli þjónustuúrræða og aðstandendur standa ráðalausir eftir. Samfélagið virðist bregðast seint við og stundum ekki fyrr en næsta áfall verður.

Það er fólk í okkar samfélagi sem býr við aðstæður þar sem því er ekki að batna. Það þarf öryggi, meðferð, húsnæði, heilbrigðisþjónustu og félagslegan stuðning í samhengi við sínar aðstæður. Við þurfum að þora að tala um þetta af hreinskilni.

Fíknivandi er oft margflókinn. Hann getur tengst áföllum, geðrænum veikindum, ofbeldi, heilaskaða, skertri ákvarðanatökugetu eða félagslegri einangrun. Þegar þannig er komið fyrir fólki er ekki nóg að segja því að sækja sér hjálp.

Það getur ekki verið sanngjarnt að varpa ábyrgðinni endalaust yfir á fjölskyldur. Oft reyna aðstandendur, árum saman, að halda utan um fólk sem er orðið ófært um sjá um sig sjálft. Aðstandendur fylgja fólki á bráðamóttöku, reyna að koma því í meðferð, leita svara og berjast fyrir stuðningi, viðurkenndu mati eða öruggu húsnæði. Samtímis horfa fjölskyldur upp á þau sem þeim þykir vænt um hverfa lengra inn í það óöruggi sem fylgir veikindum og neyslu.

Akureyrarbær getur ekki einn borið ábyrgð á þessum vanda. Hér þurfa heilbrigðiskerfið, félagsþjónustan, meðferðarúrræði, húsnæðiskerfið og ríkið að vinna saman. En sveitarfélagið stendur oft nálægt daglegum veruleika fólks og þarf því að beita sér fyrir betri samhæfingu, skýrari ábyrgð og úrræðum sem henta fólki með fjölþættan vanda.

VG vill að velferðarþjónusta byggist á virðingu, jafnrétti og raunverulegum stuðningi við fólk. Við eigum ekki að sætta okkur við að fólk sé afskrifað vegna þess að vandi þess er of flókinn. Við þurfum úrræði fyrir fólk sem getur ekki búið sjálfstætt en á samt rétt á heimili, umönnun, stuðningi og vernd.

Þess vegna þarf að skoða hvort á Akureyri vanti sérhæfðari búsetuúrræði fyrir fólk með fjölþættan vanda. Úrræði þar sem félagslegur stuðningur, heilbrigðisþjónusta, fíknimeðferð, geðheilbrigðisþjónusta vinna saman undir daglegu eftirliti. Mælikvarðinn á mannúðlegt samfélag sést ekki síst í því hvernig við komum fram við fólk sem er veikt, berskjaldað og í hættu á að vera jaðarsett.

Sorgin sem fylgir því að horfa upp á manneskju sem manni þykir vænt um glíma við flókinn vanda er þungbær. Þá sorg þekki ég vel og veit að margir aðrir þekkja líka. Hún hefur sannfært mig um að velferðarmál eru ekki aukaatriði í sveitarstjórnarmálum. Þau snúast um líf fólks, öryggi þess og mannlega reisn. Þess vegna vil ég, sem frambjóðandi VG, berjast fyrir velferðarkerfi á Akureyri sem mætir fólki af virðingu, tryggir betri samhæfingu og lætur enga falla á milli kerfa.

Harpa Guðbrandsdóttir skipar 9. sæti á lista Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs í Akureyrarbæ fyrir sveitarstjórnarkosningarnar 16. maí