Fara í efni
Ólafur Þór Ævarsson

Heilbrigt vantraust

Stjórnstöðvar djúpheilans, kjarnar og tilfinningabrautir og minnissvæðin í heilaberkinum vinna saman til að búa til viðbrögð gegn hugsanlegri ógn. Þessi starfssemi er á mörkum þess meðvitaða og ómeðvitaða og við upplifum hana sem tilfinningar, allt frá ótta til öryggiskenndar. Þetta er flókið og orkufrekt ferli, fínstillt og mótað frá fyrstu dögum okkar á jörðinni, grundvöllur samskipta og lífs. Við komumst ekki af ef við treystum öllum og að sama skapi er erfitt að finna hamingjuna, já eða stunda viðskipti ef við vantreystum öllum alltaf.
 
Strax við móðurbarminn og í vöggunni fáum við fyrstu kennslustundir um traust og svo í systkinahópnum, skólanum og síðar gengjunum sem við komum til með að ganga í, klúbbar eða klíkur. Og hjónabandið. Samfélagsgerðin og aðstæðurnar sem við ölumst upp í hafa mikil mótandi áhrif, stjórnmálastefnur, stríð og friður. Ógnin getur verið í samskiptum og í næsta nágrenni eða í fjarlægu landi. Ótti kaldra stríða, hungurs og misígrundaðra stjórnmála, græðgi, yfirgangs og valdabrölts.
 
Traust er ein megin tilfinning og lífsnauðsynlegur ofurkraftur mannskepnunnar sem við verðum að læra að nota rétt en er oft erfitt. Margt getur farið úrskeiðis sem veldur því að matsferlið virkar ekki rétt eða viðbrögðin verða of sterk og við lifum í ótta, erum of fljót í stríð. Þeir sem fæðast og lifa í flóttamannabúðum búa við slíka fötlun. Þeir sem alast upp án þess að fá reynslu af heilbrigðu trausti, læra aldrei að treysta sem oftast leiðir til þess að þeir koðna niður í vanmáttarkennd á sjálfan sig og ótta eða geta ekki treyst öðrum, eru sífellt á varðbergi, vita allt best sjálfir. Við þekkjum flestöll hvað gerist ef traustið fer í nánu samskiptunum, hve óvænt og sársaukafullt það alltaf er og hve erfitt getur verið að vinna úr þeim aðstæðum og þeirri nýju mynd eða jafnvel sýn á lífið sem birtist.
 
Ég ætla að vera svo djarfur að biðja þig að hugleiða í nokkra daga hvernig þú vinnur með traust. Hvort þú sért traust manneskja. Hvernig þér gangi að byggja upp traust í samskiptum og hvernig þú takist á við aðstæður þar sem er skortur á trausti eða hreinlega er ekki hægt að treysta.
 
Gangi þér vel.
 
Ólafur Þór Ævarsson er geðlæknir

Birna berst líka við kerfið

Ólafur Þór Ævarsson skrifar
13. mars 2026 | kl. 13:00

Börkur berst við kerfið

Ólafur Þór Ævarsson skrifar
08. mars 2026 | kl. 13:30

Edda og ADHD greiningin

Ólafur Þór Ævarsson skrifar
02. mars 2026 | kl. 12:30

Erlingur fær ekki endurhæfingu

Ólafur Þór Ævarsson skrifar
23. febrúar 2026 | kl. 11:00

Olga örmagnast

Ólafur Þór Ævarsson skrifar
19. febrúar 2026 | kl. 09:30

Brynhildur fer aftur á bráðamóttökuna

Ólafur Þór Ævarsson skrifar
13. febrúar 2026 | kl. 09:30