Skuggalega heiðarleg ævisaga tónlistarmanns
AF BÓKUM – 69
Í dag skrifar Reynir Elías Einarsson_ _ _
Ég er af þeirri kynslóð sem ólst upp við grugg og rokktónlist tíunda áratugarins og hef ég lesið ótal ævisögur tónlistarmanna þess tíma. En Sing Backwards and Weep, sjálfsævisaga Mark Lanegan, ber að mínu mati af og hefur víða verið lofuð sem ein sú besta, þó hún sé alls ekki einhver formúlukennd rokkstjörnusaga með glimmeri og glansmyndum.
Fáir vita ef til vill hver Mark Lanegan var, en hann þekkti alla sem vert var að þekkja. Sem söngvari Screaming Trees var hann alltaf á svæðinu þegar tónlistarsaga „grunge“ tímabilsins var skrifuð, án þess þó að verða einhver ofurstjarna sjálfur. Bókin er stútfull af sögum sem eru of fáránlegar til að geta verið skáldskapur. Sem dæmi má nefna óvild milli hans og Liam Gallagher úr Oasis sem leiddi til hlægilegra rifrilda, eða stórskrítna sögu af dópbrölti með Blackie Dammett, föður Anthony Kiedis úr Red Hot Chili Peppers, sem reyndi að fá hann með sér í orgíu.
Heldur alvarlegri hluti frásagnarinnar fjallar um fíkn Lanegans og tengsl hans við Kurt Cobain. Þeir voru nánir vinir sem glímdu báðir við heróínfíkn og þunglyndi. Lanegan er hispurslaus í lýsingum á andlegri og líkamlegri niðurlægingu. Hann sýnir ömurlegustu og ógeðfelldustu myndir fíknarinnar. Lífið snerist um að skrapa saman aurum til þess að redda næsta skammti og halda fráhvarfseinkennunum í skefjum. Á meðan Cobain bugaðist og tók eigið líf, lifði Lanegan af og sat eftir með yfirþyrmandi samviskubit, sem fylgdi honum það sem eftir var.
Þótt hann hafi á endanum unnið bug á fíkninni og haldið sér edrú síðustu árin, tók lífernið sinn toll. Líkami hans var illa farinn og veitti litla mótstöðu þegar hann veiktist alvarlega af Covid-19 árið 2021. Ítarlega er fjallað um þau veikindi í annarri bók Lanegan, Devil in a Coma, sem er einnig áhugaverð lesning.
Sing Backwards and Weep er hrá, svört og skuggalega heiðarleg ævisaga tónlistarmanns sem reynir ekki að fegra neitt og geymir hún óvægnustu lýsingu á heróínfíkn sem ég hef lesið síðan ég las Dýragarðsbörnin.
