„Þegar bjallan hringir“

Holl vitundarvakning Þroskahjálpar og áhugasamra um málefni fólks með fötlun

Miðvikudaginn 13. maí tók ég þátt í mínu fyrsta pallborði í þessu framboðsbrölti mínu. Ég taldi mig nokkuð örugga, enda hafði ég „lært heima“ og þekki málaflokkinn vel. Sömuleiðis hef ég átt ótal samtöl um málaflokkinn.

Jæja, þegar á hólminn var komið var byrjað á „Kahoot“ spurningaleik. Svörin vissi ég langflest, en svo var þarna auka áskorun og hún var sú að það þurfti bæði að ýta á svarið og svo á „submit“. Þetta hófst sem sagt með mikilli spennu og endaði ég, fyrir hönd VG, í öðru sæti. Vúhúú!

Næst var komið að „já og nei“ sem vel er þekkt í kosningum og hvetur til skýrrar afstöðu. Það gekk ágætlega, þótt svör við mörgum spurningum fælu í sér bæði já og nei. Sem iðjuþjálfi, og eftir að hafa starfað í velferðar- og menntakerfinu síðustu ár, fann ég vel hve erfitt getur verið að forgangsraða málefnum sem ég brenn fyrir. En það var líka holl æfing, því stjórnmál snúast einmitt um að velja, forgangsraða og standa með teknum ákvörðunum.

Í næsta dagskrárlið var skorað á okkur frambjóðendur með krefjandi spurningum sem fullkomnaði þríþrautina góðu. Þetta byrjaði vel. Ég var búin að ná að nefna örfáa punkta þegar DING! Bjallan hringdi og Sif tímastjóri „flautaði af“! Eftir örfáar umferðir var mér farið að líða eins og í píp-testinu í den! Jesús... Ég reyndi að koma því sem ég veit og þekki til í málefnum fatlaðra sæmilega frá mér, en þegar ég fann á mér að það færi að styttist í bjölluna fékk ég hálfgert flashback frá munnlegu þýskuprófunum í MA. Maður reyndi sitt besta en veit svo ekkert, þegar uppi er staðið, hvernig gekk.

En að öllu gríni slepptu þá var málþingið mjög fróðlegt, áhugavert, gagnlegt og skemmtilegt. Það er óhætt að segja að það vakti mig til umhugsunar og án efa öll sem voru í salnum. Mér fannst þetta skemmtileg og holl áskorun.

Eftirfarandi atriði hafa sérstaklega setið eftir:

• Við verðum að taka tillit til skammtímaþjónustunnar í Brekkukoti þegar kemur að skipulagsmálum. Þjónustan er nú í friðuðu húsi og í óhentugri aðstöðu og því er brýnt að finna starfseminni viðeigandi stað.
• Plastiðjuna Bjarg vantar meira pláss fyrir starfsemi sína. Hún er ekki ein um að glíma við þann vanda, því sömuleiðis er þörf á stækkun Skógarlundar auk þess sem gera þyrfti breytingar á húsnæðinu með aðgengi í huga. Einnig má nefna Lautina í því samhengi.
• Það er áframhaldandi þörf á búsetuúrræðum og endurbótum, meðal annars á þjónustukjörnum.
• Okkur vantar sárlega úrræði fyrir börn og ungmenni, og í raun líka fullorðið fólk, sem fellur milli kerfa. Svo ekki sé minnst á börnin sem falla milli kerfa og verða of oft ósýnileg í þjónustunni. Þar má nefna þróunarverkefnið Hjaltastaði, sem er hugsað sem samfélagslegt virknibýli úti í sveit. Þar sem áhersla er lögð á náttúruna, sjálfbærni, samvinnu og horft á styrkleika fólks í stað veikleika.
• Mikið er rætt um heilsu og líðan aðstandenda fatlaðra. Foreldrar hafa verið að detta út af vinnumarkaði og skilnaðartíðni er há. Það er sama hve heitt við elskum, álagið sem getur fylgt fötlun, í samspili skerðingar og umhverfis, er óneitanlegt og virðist stundum áþreifanlegt. Þar skipta aukið aðgengi, meiri inngilding og öflugt velferðarkerfi sköpum.
• Við megum heldur ekki gleyma systkinum fatlaðra barna, sem þurfa líka stuðning, skilning og rými til að vera börn.
• Þegar fötlun og fíkn mætast hjá einstaklingum standa þeir og aðstandendur frammi fyrir úrræðaleysi og takmörkuðu framboði meðferða hér fyrir norðan.
• Farsæld barna er mikilvægt og jákvætt verkefni sem við getum verið stolt af og þakklát fyrir. Með því að fjárfesta í farsæld barna fjárfestum við í framtíðinni. Við fáum það margfalt til baka, enda er flestum nú orðið kunnugt um kostnaðinn sem fylgir því að grípa ekki inn í sem fyrst, með snemmtækri íhlutun. Við þurfum því að tryggja áframhaldandi innleiðingu farsældar barna með fjármunum og viðeigandi úrræðum.
• Margar af þeim úrbótum sem hér hafa verið nefndar kalla á fjármagn, skipulag og pólitíska forgangsröðun. En sumt kostar ekki krónu. Eins og Guðmundur Ármann orðaði það svo vel: Viðhorf kosta ekki neitt.
• Eitt af því sem e.t.v. var lítið rætt á fundinum en er þó mikilvægt að huga að í hvívetna er vernd gegn ofbeldi. Mikilvægt er fyrir bæinn að leggja sitt af mörkum þegar kemur að kynbundnu ofbeldi og áreitni. Vitað er að konur með fötlun eru í sérstökum áhættuhópi.
  Verndum konur og öll önnur í samfélaginu og reynum eftir fremsta megni að fyrirbyggja ofbeldisbrot, styðja við þolendur og tryggja að þau sem verða fyrir ofbeldi fái viðeigandi vernd og stuðning.

Ef til vill eru svo seinustu punktarnir ekki síst mikilvægastir en þá punktaði ég niður í undirbúningi fyrir fundinn og eiga svo sannarlega líka mjög vel við eftir fundinn og í framhaldinu.

• Aðgengileiki á upplýsingum og að upplýsingar séu auðskiljanlegar.
• Samstarf og samráð við félagasamtök á við Þroskahjálp, Sjálfsbjörg og NPA sé viðhaft og þau höfð með í ráðum. Sömuleiðis samráð við notendur og aðstandendur.
• Notendaráð fatlaðs fólk - að aðkoma þeirra sé tryggð í skipulagi og ákvörðunum.
• Hafa slagorðið „Ekkert um okkur, án okkar“ ávallt í huga.

Hvernig við komum fram við viðkvæmustu hópana okkar lýsir okkur sem samfélagi hvað best. Með því að velja breytingar til batnaðar sýnum við líka hvers konar samfélag við viljum byggja.

Sveitarfélagið okkar á því að ganga fram með góðu fordæmi og vera fyrirmynd í þessum efnum. Svo má ekki gleyma því að þessi mál geta líka verið skemmtileg, eins og Þroskahjálp minnti svo vel á með leikjum, skemmtilegum og öflugum ræðum og fleiri atriðum.

Að lokum vil ég þakka Þroskahjálp, öllum sem mættu á viðburðinn og öllum þeim sem ég hef átt samtöl við undanfarið. Ég vil einnig óska Þroskahjálp á landsvísu kærlega til hamingju með fimmtugsafmælið í ár og Þroskahjálp á Norðurlandi eystra með þrítugsafmælið.

Takk kærlega fyrir framlag ykkar í þágu samfélagsins alls!

Herdís Júlía Júlíusdóttir er í 5. sæti á lista Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs í bæjarstjórnarkosningunum á Akureyri á morgun, laugardaginn 16. maí.