Ónýtt drasl-fólkið

Í þorpinu voru öll húsin eins, nema eitt. „Þetta er ónýtt drasl“ sögðu hin húsin.

Fólk er mismunandi rétt eins og hús, og þegar það kemur að viðhorfi fólks til húsa, þá er á öðrum endanum fólkið sem segir að hús sé í lagi, ef það er uppistandandi en á hinum endanum er ónýtt drasl-fólkið sem lítur svo á á að öll hús séu ónýt. Það vantar bara vottun frá verkfræðistofunni Ónýtt drasl.

Sveitarstjórinn hringir í verkfræðistofuna Ónýtt drasl:

S: Góðan daginn er þetta hjá Verkfræðistofunni Ónýtt drasl ?

V: Já góðan daginn hvað get ég gert fyrir þig?

S: Mig vantar ónýtt drasl vottorð hjá þér, hvað kostar það?

V: Sveppatilboðið er ódýrast, það er sveppur allsstaðar.

S: Glæsilegt, við tökum það.

Allt þetta líf, sem er að drepa okkur

Skordýr, sveppir og bakteríur. Þessi kvikindi eru í margra augum eitthvað sem verði að drepa og kremja og eitra fyrir áður en þessi kvikindi kollvarpa menningunni. Raunin er samt sú að allt þetta líf er nauðsynlegt mannskepnunni. Það er aðeins lítið brot af þessum kvikindum skaðlegt, flestir í þessu gengi eru vinir okkar.

Íslenskir skólakrakkar eru lélegir í náttúrufræðum það sanna rannsóknir og líklega fer þeim lítið fram þegar þau fullorðnast. Þetta skiptir máli, því við notum þekkingu til þess að taka réttar ákvarðanir í lífinu. Við flytjum ekki út þó brauðið sé orðið myglað. Við öndum að okkur sveppagróum í hverjum andardrætti, það er eðlilegt… Nei ég er ekki að gera lítið úr fórnarlömbum sveppa, skordýra eða baktería. Ég er bara að benda á að heilbrigt umhverfi er fullt af sveppum, skordýrum og bakteríum. Húsin okkar eru líka partur af umhverfinu.

Smáborgarinn

Við skiptum okkur í flokka. Það eru til framsóknarmenn, skógræktarmenn, kratar, lesbíur, Eyfirðingar, einhverfir, lesblindir, frímúrarar og svo mætti lengi telja. Öll tilheyrum við meira og minna einhverjum flokkum og erum einhversstaðar á rófinu. Einn stærsti flokkurinn er smáborgaraflokkurinn sem er ekki pólitískur. Smáborgarinn vill fyrir alla muni vera eins. Hann vill vera ósýnilegur og hann má ekki vamm sitt vita. Hann á bíl, og einbýlishús, sólpall hellulögn og malbik og fullt af nike fatnaði og hvað þetta heitir allt saman sem allir þurfa að eiga. Vertu viss hann á það allt. Smáborgarinn þolir ekki gróður því á gróðri gætu verið pöddur og óþrifnaður. Hann er mjög hræddur við sveppi því sveppir eru eitraðir og drepa fólk og éta hús og skordýr eru eitthvað sem maður eitrar fyrir. Smáborgarinn þolir ekki mosa í hellulögn og allt sem skapar óreiðu. Óreiða er í huga smáborgarans tákn niðurlægingar og dauða. Allt á að vera eins, slétt og fellt segir smáborgarinn og byggir sín krúttlegu þorp með sínu smáborgaralega malbiki og gúmíhellum allt í kring. Gallinn er sá að hið fullkomna smáborgaraþorp er leiðinlegt og flatt og ofskipulagt. Andlega dauð þorp og bæir. Allt er slétt og fellt, og skipulagt, og nýtt og andlega dautt, ekkert sem vekur spennu, ekkert með sögu, ekkert sem vekur athygli.

Ónýti drasl leikskólinn í miðju Hrafnagils þorpinu

Í miðju Hrafnagilsþorpinu er eitt hús sem er hundrað ára. Það er allt öðruvísi en hin húsin þetta er gömul amma sem fólk hefur ekki þolað áratugum saman. Enda er þessi gamla amma engin smáborgarafegurðadís. En fólk verður að skilja það að gömlum ömmum er ekki lógað þó þær séu svolítið álappalegar.

Það var þarna inni sem Hreiðar garðyrkjumaður í Laugabrekku setti upp leiksýningar með sýnum frumsömdu verkum títt og ótt. Það var þetta hús sem Ragnheiður bjargaði frá bruna þegar hún henti brennandi leiktjöldunum út um gluggann. Og er Grísarárfólk frá þeim komið eins og segir í Landnámu.Það var þarna sem Ommi frændi lék stórt hlutverk í leikþætti Hreiðars „Tímavélinni“ sem vakti mikla kátínu. Það var þarna sem ilmurinn úr fjölritunarvélinni lék lausum hala og hægt var að kaupa jollýkóla á kvöldvökum. Það var þarna sem listamenn og slátrarar skriðu sín fyrstu skref í skólakerfinu.

Hús eru líka saga. Það er ekki þar með sagt að öll hús eigi að vera söfn um sjálft sig. Aðal málið er að þau fái að lifa. Að smáborgaraleg sjónarmið verði ekki ráðandi afl í að móta framtíðina. Hugsið nú um börnin, hvað verður um þau ef smáborgararnir með sína meðalmennsku og ónýtt drasl-stefnu og malbikunarvélar fá að ráða.

Þetta er svo dýrt-vælið

Lífið er dýrt, það er rándýrt. Það er svo dýrt að það er mikið vafamál hvort það borgi sig yfir höfuð. Það eru margar leiðir til að halda gömlum húsum uppistandandi og nothæfum. Ein er sú leið sem grípa má til ef menn eru búnir að eyða öllum sínum peningum í nýjan skóla. Það er leið sem oft er farin erlendis og hefur líka verið notuð hér. Það er einfaldlega að gefa eða selja bygginguna ódýrt með hæfilegum kröfum um viðhald. Aðal málið er að ömmu gömlu verði ekki lógað eins og gamla skúrnum sem stóð þarna norðan við þinghúsið. Hann var sá síðasti sem sagði okkur frá því að þarna hefði verið herstöð. Nú er þarna bara legoland.

Ég sakna ...

Lífið heldur áfram er sagt. Og það er satt lífið heldur áfram þrátt fyrir breytingar og missi. Það er alveg satt. Ekki þar með sagt að við þurfum að hamast við að taka vitlausar ákvarðanir ...

Ég sakna stóru trjánna sem innrömmuðu Grundarkirkju.

Ég sakna BSO.

Ég vona að ég þurfi ekki að sakna hælisþorpsins.

Ég vona að ég þurfi ekki að sakna þinghússins í Hrafnagilsþorpinu.

Uppá heiði að éta fjallgrös

Nú munu óvinir mínir segja, -þú ert bara skurðgröfuhatari, verktaka óvinur og framfarastíflari. Þú átt að fara í einhvern torfbæ og éta fjallagrös uppá heiði. En vandinn er sá að ég hef engan áhuga á því að búa í torfbæ uppá heiði. Hinsvegar hef ég ekkert á móti fólki sem kýs að búa í torfbæjum uppá heiði og sem étur fjallagrös. Það myndi mjög auðga mannlífið og það er hreint ekki smáborgaralegt.

Loks hvet ég fólk til að hugsa málið. Er sagan einskis virði? Er menning eitthvað sem bara er notað í áramótaávarpi forseta? Er ringulreið jafn mikil ógn og hún virðist eða getur verið að framtíðin spretti úr graut ringulreiðar og úr ónýtum drasl-húsum, frekar en ofskipulögðum smáborgaraþorpum?

Helgi Þórsson er bóndi í Kristnesi