Bréfaskriftir Árna og dr. Alexanders 1931

SÖFNIN OKKAR – 112

Frá Flugsafninu á Akureyri_ _ _

Akureyri.net heldur áfram að opna dyr safnanna í bænum lesendum til fróðleiks og skemmtunar. Það er gert vikulega, á fimmtudögum.

Ýmsir gullmolar leynast á Flugsafninu og að þessu sinni birtir safnið tvö bréf sem skrifuð voru fyrir 95 árum milli tveggja frumkvöðla í flugi, þeirra Árna Bjarnarsonar, annars stofnenda Flugskóla Akureyrar, og dr. Alexanders Jóhannessonar aðalhvatamanns að stofnun Flugfélags Íslands nr. 2 og framkvæmdastjóra þess. Félagið var stofnað árið 1928 og var í rekstri til haustsins 1931 en fjárhagur þess var þungur.

Bréfin má sjá neðst í fréttinni.

Í síðasta þætti Flugþjóðarinnar, sem sýndir eru á sjónvarpsstöðinni SÝN, var fjallað um innanlandsflug í gegnum tíðina; samkeppni flugfélaganna og lækkun fargjalda í kjölfarið. Sjá hér: Þá var hægt að lækka fargjöld um 51 prósent

Þá rak safnstjórann minni til áðurnefndra bréfaskrifta, þar sem flugfargjöld komu til tals en þá í tengslum við samkeppni við samgöngur á sjó og landi.

Árni Bjarnarson var afar framsýnn maður og mikill áhugamaður um flug. Hann gaf m.a. út fyrstu kennslubókina um flug, sem hafði verið þýdd úr ensku og bar heitið Lærðu að fljúga. – Sjá hér: Lærðu að fljúga en mikill metnaður

Snemma árs 1931 skrifaði Árni bréf til dr. Alexanders þar sem hann hrósaði honum og hvatti til dáða. Einnig viðraði Árni þá hugmynd að gefið yrði út tímarit um flugmál en hann taldi að hræðsla Íslendinga við að fljúga væri meginorsök þess að fjárhagur félagsins væri þungur. Árni sagði m.a.:

Ég hefi líka lesið að fjárhagur Flugfjelagsins sje slæmur, en af hvaða orsökum kemur hann nema af skilningsleysi á gagnsemi flugferðanna, eða þekkingarleysi. Mörgum fynst svo voðalegt að lyftast frá jörðinni, mest vegna slysahættunnar sem því á að fylgja. Ef allir þyrðu að ferðast loftleiðis myndi Flugfjelagið ekki verða í neinni fjárþröng. Yrði litið sanngjarnlega á ferðalög yfirleitt, virtist hættan ekki svo lítil, hvort sem ferðast er á sjó, eða landi. Bílslys verða mörg og skipin farast einnig.

Almenningur ætti að færa sér reynsluna vel í nyt. Árið 1930 voru tvær flugvjelar hjer sem fluttu fjölda farþega, án þess að hlytist svo mikið eitt einasta slys af. Hvað ætti betur en þetta að sýna öryggi flugvjelanna?

Árni taldi lausnina felast í því að auka þekkingu almennings á flugi og lagði til við dr. Alexander að flugfélagið réðist í útgáfu tímarits þar sem fjallað yrði „…einvörðungu um samgöngutæki er ferðuðust um bládjúpan geiminn ásamt öllum nýjungum er gerðust á sviði flugmálanna um víða veröld…“

Er hægt að lækka fargjaldið?

Að endingu spurði Árni þeirrar spurningar hvort ekki væri hægt að lækka fargjaldið milli Reykjavíkur og Akureyrar, svo flugið yrði samkeppnishæfara við aðrar samgönguleiðir.

Kostnaðarhliðin er mikið vandræðaefni líka. Er nokkur leið til þess að fargjaldið geti lækkað fyrst um sinn? Getur það nokkurntíma orðið eins og með bílunum (frá Ak. til R.vík) kr. 60,00, eða með skipunum kr. 56,00?

Í svarbréfi dr. Alexanders kom fram að fargjaldið milli Akureyrar og Reykjavíkur væri 120 kr.. Flugtíminn var þá 1 klukkustund og 20 mínútur og ekki talið raunhæft að lækka fargjaldið í 60-80 kr. fyrr en að það tæki um klukkutíma að fljúga þvert yfir landið. Áhugavert er að sjá að áform voru uppi hjá Flugfélaginu að gera tilraun til þess að fljúga landvél á milli Reykjavíkur og Akureyrar sumarið 1931 en af því varð ekki. Og Akureyringar máttu bíða enn um sinn eftir að landvélar gætu lent í grennd við Akureyri, og enn lengur eftir að flugvöllur risi innan bæjarmarkanna.

Útgáfa tímarits um flugmál hófst árið 1939, þegar Flugmálafélag Íslands gaf út tímaritið Flug. Tímaritið var gefið út með hléum til ársins 1989. Fyrir áhugasama er vakin athygli á því að öll tölublöðin eru nú aðgengileg á vefnum Tímarit.is.

Hér er bréf Árna til Alexanders, fimm handskrifaðar síður

Hér að neðan er svarbréf dr. Alexanders til Árna