Eflum og byggjum upp Eyrina

Ég hitti fyrir stuttu konu sem var nýflutt á Oddeyrina. Hún sagði mér að hún hafi reglulega verið boðin „velkomin á Eyrina“ frá því hún flutti þangað og minntist þess ekki að hún hafi verið boðin velkomin í ákveðið hverfi áður. Óhætt er að segja að töluverðir fordómar gagnvart þessu ágæta hverfi hafi verið við lýði í a.m.k. marga áratugi. Kannski er það einmitt ástæðan fyrir þeirri samheldni sem þar hefur myndast á meðal íbúanna. Við stöndum saman og leggjum áherslu á að bjóða nýja Eyrarpúka velkomna. Stundum hef ég útskýrt fyrir Sunnlendingum að viðhorf bæjarbúa gagnvart Eyrinni sé líklega nokkuð sambærilegt því sem þeir hafa gagnvart Breiðholti, en ímyndin er oft á tíðum að þar búi aðeins tekjulágir í hrörlegum híbýlum.

Gleymum ekki því góða

Það gleymist þó gjarnan að margt er frábært við Eyrina. Ég ólst þar upp frá rúmlega eins árs aldri fram til tvítugs og á frábærar minningar þaðan. Í gegnum tíðina hef ég stundum þurft að afsaka það að hafa alist þar upp og reynt að sannfæra viðkomandi um að Eyrin sé hreint ekki svo slæm. Nálægðin við allt það helsta í bænum stendur auðvitað upp úr sem einn af helstu kostunum við hverfið. Foreldrar mínir gengu vanalega í vinnuna og voru komnir á áfangastað eftir nokkrar mínútur. Við krakkarnir vorum komin í miðbæinn eða á Glerártorg nokkrum andartökum. Við vorum með besta veitingastað bæjarins á horni Eyrarvegs annars vegar og frábæra kjörbúð á bakvið Grenivelli hins vegar. Allt til alls á tiltölulega litlum fleti. Auk þess eru sumir þeirrar skoðunar að besta veðrið í bænum sé á Eyrinni en í minningunni var sérstaklega skjólsælt á sumrin og snjólétt á veturna. Satt best að segja tel ég að ef Akureyrarbær væri tómt blað og við þyrftum að skipuleggja bæinn upp á nýtt þá gæti Eyrin haft margt fram að færa til að vera eftirsótt hverfi til að búa í.

Æ, hverjum er ekki sama um Eyrina? Skiptir hún einhverju máli?

Bæði Eyrin og Innbærinn eiga það sameiginlegt að varðveita sögu bæjarins að einhverju leyti og gefa bænum ákveðinn sjarma. Eyrin er jafnframt það fyrsta sem blasir við öllum þeim gríðarlega fjölda ferðafólks sem koma í bæinn okkar með skemmtiferðaskipum á hverju ári. Umrætt ferðafólk endar nú sjaldnast í göngutúr í Naustahverfi eða Síðuhverfi en það eru töluverðar líkur á því að í sumar getir þú séð heilan hóp í Hríseyjargötu eða nokkurn fjölda í Fjólugötu. Í fullkomnum heimi væri það óskandi að allt þetta fólk fengi í leiðinni að dást að snyrtilegum húsum með karakter. Skoðum dæmi.

Hér sjáum við mynd þar sem Hús A er stórkostlegt dæmi um snyrtilega uppgert hús á Eyrinni og hefur það eflaust vakið athygli ferðafólks. Hús B er því miður dæmi um hið andstæða, a.m.k. enn sem komið er. En er hægt að gera eitthvað í þessu? Getum við stutt betur við þá sem vilja gera upp gömul hús með þessum hætti?

Ég er ekki að tala fyrir stórum útgjöldum, aðeins hóflegri hvatningu sem myndi gera bæinn okkar aðlaðandi til framtíðar. Til dæmis lítinn sjóð sem hægt væri að sækja í eða tímabundna niðurfellingu á fasteignagjöldum ef sýnt væri fram á árangur. Dæmi um slíkt má finna víða á Norðurlöndunum. Í Stavanger úthlutar sveitarfélagið árlega fjármagni til húseigenda sem vilja gera upp hús með menningarlegt gildi. Stuðningurinn er hugsaður til að koma slíkum verkefnum af stað með áherslu á ytra útlit og varðveislu þess sem gefur hverfunum sérstöðu.

Uppbygging til framtíðar

En Eyrin snýst ekki bara um að varðveita fortíðina. Þar eru líka tækifæri til uppbyggingar. Austan við Hjalteyrargötu er svæði sem ég ímynda mér að geti vel nýst undir snyrtilegar íbúðir, en þar er einmitt nægt andrými fyrir þónokkrar hæðir upp í loft. Ég veit að Eyrarpúkar vilja alls ekki fá háar byggingar inn í mitt hverfið en hærri byggingar við jaðar hverfisins eru að mínu mati góður millivegur sem gæti blásið nýju lífi í hverfið. Ég sé fyrir mér að þar væri frábært útsýni og tilvalið væri að þjónusta sé á neðri hæðum. Ef við viljum svo að fólk búi í raun og veru í þessum íbúðum þarf umhverfið að vera mannvænt og vel skipulagt. Því myndi ég vilja bæta umferðaröryggi á svæðinu með öruggri leið fyrir börn til að þvera Hjalteyrargötu á leið í skóla. Ég hef nefnilega kynnst fólki sem hafði fordóma fyrir hverfinu en er afskaplega ánægt með bæði Iðavöll og Oddeyrarskóla. Nýjar byggingar á Eyrinni og betri húsakostur myndu leyfa fleirum að njóta þeirra lífsgæða sem Eyrin hefur upp á að bjóða.

Geyma eða gleyma

Auðvitað eru skiptar skoðanir hvað þetta varðar. Sumir vilja fara með jarðýtu á hverfið eins og það leggur sig. Aðrir vilja ekki að skipt verði um einn einasta hurðarhún. Ég tel að hinn gullni meðalvegur sé einhversstaðar þar á milli. Ég segi að við varðveitum það sem gerir Eyrina sérstaka, eflum það sem er þegar til staðar og byggjum hana upp til framtíðar.

Darri Rafn Hólmarsson er í 5. sæti Akureyrarlistans fyrir sveitastjórnarkosningar í maí