Opið bréf til Drenglyndis

Ég styð heilshugar frjálsar samræður. Mér finnst mikilvægt að vera hreinskilinn og stend ekki fyrir neinar skoðanir sem ég get ekki viðrað.

Þið senduð mér spurningar og hér eru mín svör.

SPURNING: Með tilkomu laga um kynrænt sjálfræði var gengið á mannréttindi kvenna og stúlkna. Ert þú eða þinn flokkur meðvitaður um það?

SVAR: Ég skil ekki tengslin. Eitt vil ég samt segja. Mamma studdi alla tíð sínar nýjustu kynsystur – svo ég er alinn upp við það. Það var mömmu held ég eðlislægt að sjá sig í liði með öllum þeim sem henni fannst hallað á í samfélaginu. Sjálf var hún nokkuð utan garðs sín síðustu ár. Átti í glímu við bæði geðröskun og alkóhólisma. Ég reyni því að temja mér umburðarlyndi í mínu lífi og vil sýna fólki virðingu.

SPURNING: Í Aðalnámskrá grunnskóla segir að kenna skuli um kynvitund, trans og fleira í þeim dúr er viðkemur trans hugmyndafræðinni. Treystir þú eða þinn flokkur kennurum til að sinna þeirri fræðslu?

SVAR: Ég treysti kennurum. Alls konar kennarar hafa kennt mér og seinna strákunum mínum. Sem betur fer ólíkir einstaklingar. Ég hef þó aldrei hitt fyrir þann kennara sem fór illa með traust mitt. Allt saman fagfólk sem gerði sitt besta til að undirbúa okkur feðgana undir lífið. Ég er þeim ævarandi þakklátur.

SPURNING: Í námsefni sem kennt er í grunnskólanum er talað um að börnum sé úthlutað kyni við fæðingu og að foreldrar geti sér til um kyn eigið barns. Auk þess hafa foreldrar leikskólabarna sagt frá, að um það sé rætt í leikskólum bæjarins við börn sem hafa ekki náð grunnskólaaldri. Ert þú sammála því eða þinn flokkur að börnum sé úthlutað kyni við fæðingu og að foreldrar geti sér til um kyn eigið barns?

SVAR: Við sem höfum verið í sveit vitum að þetta er ekki flókið þar. Við setjum ærnar undir hrútana og svo framvegis. Nú er ég hins vegar líka mannfræðingur og miðaldafræðingar. Þess vegna segi ég við þessu: Það þarf ekki að fara langt út fyrir túnfótinn til að sjá að við mannskepnan höfum haft allskonar hugmyndir um þessi mál (hvað viðkemur okkur sjálf, alla vega). Í gegnum söguna og þvert á menningarheima. Mér er eiginlega nokk sama hvernig við tölum um þessa hluti, svo lengi sem það er á hreinu að öllum börnum á að líða vel í eigin skinni.

SPURNING: Í námsefni í grunnskólanum er talað um intersex sem ákveðið kyn, en hér er um sjaldgæfan fæðingargalla að ræða samkvæmt embætti landlæknis. Ert þú eða flokkur þinn sammála embætti landlæknis? Ef nei, af hverju ekki?

SVAR: Við erum alltaf að flokka alla hluti. Til þess að koma röð og reglu á heiminn og til þess að öðlast betri skilning á honum og á okkur sjálfum. Fæðingargalli er hugtak. Eins og önnur hugtök, þá annað hvort hjálpar það okkur til að skilja heiminn, eða ekki. Auðveldar okkur að athafna okkur í þessum heimi, eða ekki. Ég hef enga skoðun á því hvort flokkunarkerfi landlæknis sé gagnlegt í annarri umræðu en læknisfræðilegri. Við fæðumst eins og við fæðumst, hugsum eins og við hugsum, og erum það sem við erum.

SPURNING: Mannkynið er annað tveggja, karl sem framleiðir sáðfrumur eða kona sem framleiðir eggfrumur. Ert þú eða þinn flokkur sammála því að kynin séu tvö? Ef ekki, hvað eru kynin mörg og hvaða kynfrumur framleiða þau kyn sem eru til umfram karl og konu?

SVAR: Einhvern tímann skrifaði erkiprakkarinn Össur Skarphéðinsson rit sem hann nefndi Urriðadans. Ástir og örlög stórurriðans í Þingvallavatni. Ábyggilega stórskemmtilegt verk en samt hef ég ekki lesið einn bókstaf í því. Ég er ósköp áhugalítill um líffræði og er ekki mikið að velta þeirri fræðigrein fyrir mér frá degi til dags.

SPURNING: Að breyta líffræðinni er raunverulegur ómöguleiki. Samt er því haldið fram að mannkynið geti breytt kyni sínu. Telur þú eða þinn flokkur að mannvera geti skipt um líffræðilegt kyn? Ef já, hvernig er það gert?

SVAR: Þetta finnst mér bara ekki áhugaverð spurning. Það snertir mig miklu meira þegar ég les um háa sjálfsvígstíðni samkynhneigðra sem og þeirra sem finnst þau lifa í röngu kyni. Vanlíðan og skömm eru mikið samfélagsmein. Það gleður mig ef einhverjum líður betur í dag heldur en í gær.

Ég vil annars enda þetta á Æðruleysisbæninni, sem stóð mömmu alltaf nærri:

Guð – gef mér æðruleysi
til að sætta mig við það sem ég fæ ekki breytt,
kjark til að breyta því sem ég get breytt
og visku til að greina þar á milli.

Þetta eru svörin mín.

Takk fyrir.

Gunnar Már Gunnarsson er bæjarfulltrúi á Akureyri og áhugamaður um mannréttindi og lýðræðislega umræðu