Af hverju heldur Akureyri sínu?

Þegar mannfjöldatölur Hagstofunnar eru skoðaðar kemur í ljós að þróun íbúafjölda á Akureyri hefur verið býsna stöðug. Þegar horft er til tímabilsins 2000–2025 hefur íbúum á Íslandi fjölgað um 40%, íbúum á höfuðborgarsvæðinu um 45% og íbúum á Akureyri um 30%.

Þetta segir okkur ekki að Akureyri hafi vaxið hraðast, en það segir okkur að Akureyri hefur haldið stöðu sinni vel. Á síðustu fimm árum hafa flest svæði á Norðurlandi séð fjölgun, þó einhver sveitarfélög séu undantekning. Á síðustu árum hefur jafnframt fjölgað meira í sumum sveitarfélögum í kringum Akureyri en á Akureyri sjálfri. Það minnir að mörgu leyti á þróunina í kringum Reykjavík og höfuðborgarsvæðið: fólk sækir ekki aðeins í stærsta kjarnann heldur líka í byggðirnar í kringum hann.

En af hverju er þessi stöðugleiki á Akureyri? Af hverju vill fólk búa hér og í nágrannasveitarfélögunum?

Ég held að skýringin sé ekki ein heldur felist hún í því hvernig margir ólíkir þættir vinna saman. Hér skipta máli öflugar byggðir í kring, stórir vinnustaðir í opinberum geirum, úrvinnsla afurða landbúnaðar og sjávarútvegs, nýting orku, öflug þjónusta, menntun, mannvirkjagerð, tækni, verslun og almennt fjölbreytt atvinnulíf. Við þetta bætast listir og menning, alþjóðaflugvöllur, ferðamennska, góð íþróttaaðstaða og margt fleira.

En er þetta eitt og sér nóg til að skýra stöðugleikann? Ég held ekki.

Samfélag er meira en atvinnulíf og innviðir. Fólk velur sér ekki aðeins stað til að vinna á, heldur stað til að lifa á. Þá skipta mannréttindi, jafnrétti, öryggi og samfélagsleg samstaða miklu máli. Stuðningur við þolendur ofbeldis, barátta gegn fordómum, öflug umræða um jafnrétti og virðing fyrir fjölbreytileika eru aðalatriði. Þetta það sem gerir samfélag traust, mannvænt og eftirsóknarvert.

Við getum byggt upp atvinnu, bætt samgöngur og styrkt innviði, en ef við gleymum mannréttindum byggjum við ekki samfélag sem fólk vill vera hluti af. Bær sem vill vaxa þarf að vera bær þar sem ólíkt fólk finnur að það tilheyrir.

Þess vegna finnst mér varhugavert þegar fólk talar eins og ein lausn, ein framkvæmd eða eitt stefnumál muni eitt og sér tryggja framtíð Akureyrar. Styrkur samfélagsins liggur einmitt í því að margt þarf að vinna saman: atvinnuuppbygging, húsnæði, menntun, velferð, menning, umhverfi, jafnrétti og mannréttindi.

Það er enginn veikleiki að segja: „Ég hef ekki öll svörin, en ég veit að góðar hugmyndir úr ólíkum áttum geta fært okkur áfram.“ Það er hins vegar mikilvægt að þau sem vilja leiða samfélagið hafi skýra grundvallarafstöðu til þess hvers konar bær Akureyri á að vera.

Ég styð samfélagssýn sem byggir á jafnrétti, stuðningi og fjölbreytni. Þannig heldur Akureyri ekki bara sínu. Þannig getur Akureyri orðið enn betri staður til að búa á.

Jóhannes Árnason er kennari við VMA og skipar 8. sæti lista Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs við bæjarstjórnarkosningarnar á Akureyri í maí.