Matvælaöryggi á mannamáli

Radek B. Dudziak, heilbrigðisfulltrúi hjá Heilbrigðiseftirliti Norðurlands eystra, hefur nýlega stofnað Facebook-síðuna „Matvælaöryggi á mannamáli“ þar sem markmiðið er að fræða almenning um matvælaöryggi á einfaldan, aðgengilegan og hagnýtan hátt. Sannarlega skemmtilegt framtak Radeks og ástæða til að vekja athygli á því.

 

Radek er með BSc gráðu í heilbrigðislíftækni og MSc gráðu í auðlindafræði frá Háskólanum á Akureyri og stundar nú meistaranám í stjórnun. Hann hefur einnig tekið þátt í vísindarannsóknum á sviði örverufræði og plastniðurbrots sem leiddu til birtingar í alþjóðlega ritrýndu vísindatímariti.

 

 

Fróðlegt er heyra ástæðu þess að Radek lét slag standa og stofna síðuna. Hann segir:

 

„Í starfi mínu sé ég daglega hversu auðvelt það er að klúðra matvælaöryggi án þess að fólk geri sér grein fyrir afleiðingunum. Oft þarf ekki mikið til að setja neytendur í hættu. Það getur verið rangur geymsluhiti, lélegt handhreinlæti, krossmengun eða einfaldlega vanþekking á því hvernig örverur dreifast,“ segir Radek.

 

Hugmyndin að síðunni kviknaði út frá þeirri reynslu að almenningur hefur oft mikinn áhuga á matvælaöryggi en upplýsingar eru gjarnan settar fram á tæknilegu máli eða í formi reglugerða sem erfitt getur verið að tengja við daglegt líf.

 

„Mig langaði að útskýra matvælaöryggi á mannamáli. Ekki út frá lögum og reglugerðum heldur raunverulegum aðstæðum sem fólk getur tengt við.“

 

• Af hverju má steik vera bleik en ekki hamborgari.
• Hættur tengdar rangri meðhöndlun hrísgrjóna.
• Símanotkun í matvælavinnslu og hvaða örverur geta borist frá síma yfir í mat.
• Matarsendingar og hvernig krossmengun getur átt sér stað í einkabílum.
• Ísmolar á börum og hvers vegna klaki telst matvæli.
• Hvernig neytendur geta sjálfir metið ákveðin merki um matvælaöryggi þegar þeir heimsækja veitingastaði.
• Radek segir markmiðið ekki vera að hræða fólk heldur að vekja það til umhugsunar.

„Flestir sem vinna með matvæli vilja gera hlutina rétt,“ segir Radek. „En matvælaöryggi byggir á mörgum litlum atriðum sem fólk tekur oft sem sjálfsögðum hlut. Þegar þau bregðast geta afleiðingarnar orðið alvarlegar, sérstaklega fyrir börn, aldraða og einstaklinga með skert ónæmiskerfi.“

 

Verkefnið er rekið án fjárhagslegs ávinnings og er alfarið unnið í frítíma hans. „Þetta er non-profit verkefni. Ég hef einfaldlega mikinn áhuga á matvælaöryggi og tel mikilvægt að þekking sem verður til í eftirliti, rannsóknum og vísindum skili sér einnig til almennings á aðgengilegan hátt,“ segir Radek B. Dudziak.

 

Hann segir það hafa komið sér á óvart hversu margir hafa haft samband við hann í gegnum síðuna með spurningar og vangaveltur um matvælaöryggi. „Það sýnir að fólk hefur mikinn áhuga á þessum málum. Við borðum öll á hverjum degi og því tengist matvælaöryggi okkur öllum.“