„Verkmenntaskólinn er byggðamál“

Í gær voru 162 nemendur brautskráðir frá Verkmenntaskólanum á Akureyri við hátíðlega athöfn í Menningarhúsinu Hofi. Afhent voru 180 skírteini því 18 nemendur brautskráðust með tvö skírteini. 

Benedikt Barðarson skólameistari VMA sagði í ávarpi sínu í gær að skólinn hefði margþættan tilgang en kannski væri aðalhlutverk hans „að stuðla að hærra menntunarstigi samfélagsins og tryggja með starfsemi sinni grunnþjónustu við íbúana og treysta þannig búsetuskilyrði og undirstöður velferðar í nærsamfélaginu.“ Hann bætti svo við: „Það þýðir að Verkmenntaskólinn á Akureyri er líka byggðamál. Því er vöxtur hans, viðhald og þróun nátengd framtíð Akureyrar, Eyjafjarðarsvæðisins og Norðausturlands alls. VMA undirbýr fólk undir störf og frekara nám en hann hefur líka víðtæk áhrif á ábyrgðarkennd, víðsýni, frumkvæði, sjálfstraust og umburðarlyndi þess fólks sem í skólanum hefur verið – og þar með á samfélagið allt.“

Ekki lengur nýr skóli – heldur ungur skóli

Benedikt Barðarson skólameistari VMA sagði í upphafi brautskráningarræðu sinnar að nú væru ákveðin þáttaskil í starfi skólans; nú létu af störfum tveir kennarar sem starfað hefðu við skólann frá stofnun hans árið 1984. „Því tilkynni ég, hér og nú, með þessum orðum að VMA hefur opinberlega slitið barnsskónum. Við erum ekki lengur nýr skóli – heldur ungur skóli,“ sagði skólameistari – sjá frétt frá því í morgun:

• Sex hætta – tvö hafa kennt í vma frá stofnun

„VMA var stofnaður úr fimm skólum sem voru starfandi á svæðinu en á þessum árum höfðu verið stofnaðir fjölbrautskólar víða um land til að aðlagast breyttum aðstæðum á vinnumarkaði, hækka menntunarstig, samkeppnishæfni og velsæld þjóðar. Skólarnir fimm sem sameinuðust voru Iðnskólinn á Akureyri, framhaldsdeildir Gagnfræðaskólans, Hússtjórnarskólinn á Akureyri og útibú Vélskóla og Tækniskóla Íslands,“ sagði Benedikt. „Við þessar breytingar varð til skóli sem lengst af hefur verið einn af fimm stærstu skólum Íslands, skóli þar sem hvergi má finna fleiri námsleiðir nema í Tækniskólanum og langstærsti skólinn utan suðvesturhornsins. Skóli með stórt hjarta.“

Benedikt sagði að miðað við tíðarandann mætti kannski segja að í VMA hafi myndast „fjölmenningarmenntasamfélag“, sulta úr mörgum skólum með ólíka menningu, „sulta sem enginn hafði smakkað áður. Ég held hins vegar, eftir því sem árin hafa liðið, að það standi eitt orð upp úr í minni upplifun af skólanum öll þessi ár. Það er orðið „virðing“, sem síðar varð eitt af einkunnarorðum skólans.“

Söfnun gersema tilfinninga og minninga

Skólameistari sagði í ávarpi sínu að ungt fólk í dag væri yfir höfuð yndislegt – góðir og kurteisir krakkar sem væri gaman að vinna með og fá að deila með þessum árum. Til brautskráningarnema sagði hann:

„Það er heiður að hafa fengið að vera samferða ykkur. Stundin er ykkar. Þetta er áfangastaður, mikilvægur áfangastaður - en munið að það er ferðalagið en ekki áfangastaðurinn sem skiptir máli.

Á þeim tíma sem þið hafið verið í skólanum hafið þið safnað gersemum tilfinninga og minninga, þ.e. samvitund, sem er hornsteinn samfélaga, hvort sem þau eru stór eða smá.

Vel má hins vegar vera að stýrivextir særi samvitundina nú um stundir og slævi sálina – en þegar ég lít á ykkur veit ég að sama hversu háir stýrivextirnir eru, að af sömu festu VMA-hjartað slær. Í einum af textum sínum orðar KK þetta svona:

Eitt er víst og engu fær því breytt
að þú og ég við erum yfirleitt
alveg eins og vera ber
alveg sama hvernig fer.

Kannski eru breytingar það eina sem er öruggt í lífinu. Til þess að leiða þær breytingar þarf forystu, forystu í merkingunni að leiða til hins betra. Þegar forysta er veitt er mikilvægt að hlusta, sýna virðingu og hógværð því þetta eru lykilatriði í velgengni. Að takast á við mótlæti og læra af mistökum, eigin og annarra. Forystu er þörf í eigin lífi og þeim störfum sem á fjörur ykkar reka á ævinni. Forysta felst í að leiða, axla ábyrgð og takast á við áskoranir. Í forystu felst líka að horfast í augu við aðstæður, ógnanir - og sjá tækifæri, því að í flestum ógnum felast tækifæri. Munum að við höfum oftast eitthvað val, val um hvað við skoðum, lesum, verjum tíma okkar í - og hvað við segjum. Orð hafa vægi.

Í samskiptum höfum við val, val um það hverju við svörum. Það er mjög mikilvægt að huga vel að því vali og temja sér öguð vinnubrögð, óháð því hvernig manni líður. Fagmennsku. Samskiptatæknina er svo hægt að þróa og bæta á hverjum degi.“

„Vel gert maður!“

Benedikt sagði frá einu eftirminnilegasta atviki mánaðarins, þegar hann var á göngu um skólann og mætti þar starfsmanni með þrjá grunnskólanemendur. Þeir virtust ekki sérlega hrifnir af því að tala við manninn þegar hann var kynntur sem skólameistari, manninn sem réði öllu. „Það að ég ráði öllu er reyndar stórkostlega orðum aukið en þetta jók jú ekki áhuga þeirra á að tala við mig og þeir sneru bara í mig baki,“ sagði maðurinn sem (ekki) ræður öllu. „Þannig að ég spyr, hvað eruð þið að spila núna? Þá stoppa þeir, snúa sér við og gefa mér upp nöfn á tölvuleikjum sem mig svona rámaði í að hafa heyrt einhvern tímann. Svo lítur einn þeirra upp og segir: Ert þú gaurinn sem spilar Doom? Já, segi ég, ég gríp í hann stundum þegar ég kem heim úr vinnunni til að dreifa huganum. Hann svarar: Vel gert maður! - og réttir mér hnefann. Þá spyr sá við hliðina á honum: Hefur þú spilað Eldenring, hann er meiriháttar? Nei, ekki enn, en dóttir mín hefur spilað hann, svara ég. Hann segir: Þú verður að spila hann. Ég sagði já, ég verð að gera það - og er þar með kominn með verkefni fyrir komandi illviðrisdaga.“

Yndislegt augnablik

Skólameistari hélt áfram:

„Ég hitti sem sagt á áhugamálið fyrir slysni – og fékk í staðinn eitt yndislegasta og eftirminnilegasta augnablik ársins. Vel gert maður! Þetta hefur ekki verið sagt við mig lengi – og aldrei við að spila tölvuleiki.

Heimur batnandi fer og unga kynslóðin í dag er í mörgu svo miklu betri en mín kynslóð. Yndisleg ungmenni upp til hópa og það eru forréttindi að fá að vera samferða þeim.

Að velja - velja vel. Að taka þátt, láta gott af sér leiða, setja sig í spor annarra, sýna virðingu, umburðarlyndi, njóta fjölbreytileikans og vinna af fagmennsku að einhverju stærra. Ég fæ seint fullþakkað fyrir að vera skipstjóri á þessu skipi.

Kæru nýútskrifuðu fyrrverandi nemendur. Mig langar til að biðja ykkur um að bera virðingu fyrir fjölskyldu ykkar og vinum – og því samferðafólki sem verður á vegi ykkar. Berið virðingu og umhyggju fyrir ykkur sjálfum og þeim verkefnum sem þið takið að ykkur í framtíðinni. Ekkert verk er svo lítilmótlegt að það eigi ekki skilið að vera vel unnið. Verið stolt af árangri ykkar og horfið björtum augum til framtíðar því árin líða og þið byggið ykkar lönd. Ég segi við þig, í eintölu, nokkurn veginn eins og segir í textanum eftir Vilhjálm Vilhjálmsson.

Megi allt hið góða í heimi halda, í hönd á þér og með þér sé.“

Frá útnára inni í miðju hringiðunnar

Í upphafi var vitnað til þess sem Benedikt sagði um Verkmenntaskólann, hlutverk hans og mikilvægi. Hann leit um öxl, til þess tíma er skólinn var stofnaður, „þegar ekið var yfir gömlu brýrnar þrjár yfir Eyjafjarðará, það var aðeins bundið slitlag á völdum köflum á leiðinni til Reykjavíkur og það var stillimynd frá Philips í sjónvarpinu að lokinni línulegri dagskrá og sónninn var 1 kHz, sínusbylgja,“ eins og hann komst að orði.

„Þegar ég horfi til baka held ég að tvö atriði hafi skipt gríðarlega miklu máli í sjálfsmynd skólans. Annars vegar Netið eða internetið eins og það hét - og hins vegar samstarf við lönd Evrópu. Netið færði okkur skyndilega ógrynni upplýsinga heim og færði skólann um leið inn í samtengdan heim, heim þar sem hægt var að sjá hvernig hlutirnir voru gerðir annars staðar og hvernig aðrir hugsuðu. Skólinn fór að bera sig saman við fjölmarga skóla hérlendis og erlendis. Það eina sem skorti var upplifun. Með tilkomu Erasmus-verkefnisins tengdist VMA löndum Evrópu eða evrópska efnahagssvæðins beint. VMA færðist inn í stórt mennta- og menningarsamfélag, fluttist frá útnára inn í miðju hringiðunnar. Þar deilum við reynslu, aukum skilning, setjum okkur í spor annarra sem gerir okkur að betra starfsfólki og heimsborgurum. Þeir sem koma í VMA í gegnum Erasmus skipta sjálfsagt hundruðum á hverju ári. Kennarar og stjórnendur í starfsspeglun, nemendur og kennarar koma, fara og vinna að sameiginlegum verkefnum tengdum áskorunum samtímans. Síðast en ekki síst verður nú sífellt vinsælla að taka hluta starfsþjálfunar í iðn- og starfsnámi í Evrópulandi, nemendum að kostnaðarlausu. Svo bættist við beint flug frá Akureyri.“

Benedikt skólameistari þakkaði í ræðu sinni fyrirtækjum, stofnunum, verkstæðum, verktökum, Akureyrarbæ og velunnurum á svæðinu fyrir afar mikilvægan og dyggan stuðning við skólann og nemendur hans. Einnig þakkaði hann sérstaklega blikksmiðjunum á Akureyri fyrir gott samstarf og að „slást í för með mér um fjöll og firnindi kerfisins,“ eins og hann orðaði það. Þá þakkaði hann starfsfólki skólans fyrir samstarfið í vetur. „Skóli er þekkingarstofnun og verðmætin liggja í því ágæta fólki sem þar starfar, hvaða starfsheiti sem það ber. Kæra samstarfsfólk, ég á ykkur marga greiða að gjalda. Ég hef treyst ykkur til góðra verka og ég hef notið ykkar trausts. Það er heiður að að vera samferða ykkur. Ég vil því þakka öllu mínu frábæra samstarfsfólki fyrir önnina.“

Skipting brautskráningarnema á námsbrautir var sem hér segir:

• Félags- og hugvísindabraut - 2
• Fjölgreinabraut - 9
• Íþrótta- og lýðheilsubraut – 7
• Listnáms- og hönnunarbraut – 7
• Náttúruvísindabraut – 3
• Sjúkraliðabraut – 6
• Viðskipta- og hagfræðibraut – 10
• Viðbótarnám til stúdentsprófs að loknu starfsnámi - 6
• Félagsliðanám – 1
• Heilsunudd – 1
• Meistaranám – 25
• Starfsbraut – 5
• Húsasmíði – 14
• Málaraiðn – 1
• Rafeindavirkjun – 1
• Rafvirkjun - 13
• Vélstjórn – 15
• Vélvirkjun – 3
• Bifvélavirkjun – 14
• Blikksmíði – 9
• Hársnyrtiiðn - 9
• Kjötiðn – 1

Við brautskráninguna voru flutt tvö tónlistaratriði. Annars vegar fluttu saman lag á harmonikku og banjó Sigurður Einar Þorkelsson og Ívar Leo Hauksson. Sigurður útskrifaðist í dag sem bifvélavirki og hefur verið atkvæðamikill í félagslífinu í skólanum og í stjórn Þórdunu. Ívar Leo er alla jafna bassaleikari, m.a. í hljómsveitinni Sót sem tók þátt í Músiktilraunum 2025.

Hins vegar fluttu lag KK, Kærleikur og tími, Emilía Björt Hörpudóttir og Anna Lovísa Arnarsdóttir. Þær sigruðu Sturtuhausinn - söngkeppni VMA í vetur og tóku síðan þátt í Söngkeppni framhaldsskólanna. Emilía Björt útskrifaðist í dag sem húsasmiður en Anna Lovísa stundar áfram nám við VMA. Báðar spiluðu þær á gítar og Anna Lovísa söng.