Fara í efni
Sund

Skattahækkun myndi bitna á heimafólki

Mynd: Axel Darri Þórhallsson

Eigendur baðlóna og Samtök ferðaþjónustunnar hafa gagnrýnt harðlega boðaða hækkun virðisaukaskatts á baðlón úr 11% í 24% sem fjármálaráðherra hefur sagt að muni skila þremur til fjórum milljörðum króna í ríkissjóð á ári. Talsmaður Skógarbaðanna, segir að hækkunin myndi bitna mjög á heimamönnum, þeir séu um helmingur gesta lónsins og hækkun myndi því að verulegu leyti bitna á íbúum landshlutans. Böðin séu mikilvægur hluti af útivist, vellíðan og félagslífi heimafólks. 

Auglýsingar frá Samtökum ferðaþjónustunnar eru áberandi í fjölmiðlum þessa dagana; þar eru stjórnvöld hvött til samstarfs við starfsgreinina í því skyni að „stækka ferðaþjónustukökuna“ fremur en skera meira af henni og akureyri.net lék forvitni á að vita hver  sé meginástæða mótmælanna. Edda Hrund Guðmundsdóttir Skagfield varð fyrir svörum.

Edda Hrund Skagfield Guðmundsdóttir snemma árs þegar hún sýndi akureyri.net framkvæmdir við hótelið sem rís við Skógarböðin. Mynd: Skapti Hallgrímsson

„Ástæðan er fyrst og fremst sú að áhrifin ná langt út fyrir rekstur baðlónsins sjálfs. Skógarböðin skapa heilsársstörf, styðja við byggðafestu og laða gesti til Norðurlands sem eiga síðan viðskipti við fjölmörg önnur fyrirtæki á svæðinu,“ svarar Edda Hrund, hótelstjóri Hótel Gjár – Hotel Forest Lagoon – sem eigendur Skógarbaðanna eru að reisa spölkorn sunnan baðlónsins og á að taka í notkun næsta sumar

„Hækkun úr 11% í 24% myndi annaðhvort leiða til verulegrar verðhækkunar fyrir gesti eða skerða rekstrarlegt svigrúm fyrirtækisins. Í báðum tilvikum yrðu áhrifin neikvæð fyrir nærumhverfið,“ segir hún.

Ekki eingöngu ferðamannastaður

Edda Hrund segir rangt, sem stundum hefur verið haldið fram, að það yrðu fyrst og fremst erlendir ferðamenn sem myndu greiða skattinn. „Nei, alls ekki,“ svarar hún þeirri spurningu. „Um 50% gesta Skógarbaðanna eru heimamenn og fyrirhuguð skattahækkun myndi því að verulegu leyti falla beint á íbúa Norðurlands. Skógarböðin eru ekki eingöngu ferðamannastaður heldur einnig mikilvægur hluti af útivist, vellíðan og félagslífi heimafólks. Við viljum halda þjónustunni aðgengilegri fyrir fjölskyldur, eldri borgara og aðra íbúa svæðisins. Hærra verð getur leitt til þess að fólk komi sjaldnar, kaupi síður árskort eða sleppi heimsóknum alveg.“

Edda Hrund segir að til þess að fyrirtækið héldi sömu tekjum þótt skatturinn yrði hækkaður þyrfti aðgangseyrir að hækka um tæplega 12%. „Það er veruleg hækkun, sérstaklega fyrir heimafólk sem heimsækir böðin reglulega og fyrir fjölskyldur sem greiða fyrir fleiri en einn gest.“ 

Hjónin Finnur Aðalbjörnsson og Sigríður María Hammer, þegar Skógarböðin voru opnuð í maí 2022. Þá klippti Sigríður á borða við innganginn. Mynd: Skapti Hallgrímsson

„Ef fyrirtækið tæki skattahækkunina hins vegar á sig að hluta eða öllu leyti myndi það draga verulega úr svigrúmi til ráðninga, viðhalds, fjárfestinga og samfélagslegs stuðnings,“ bætir hún við og segir efnahagslegt framlag fyrirtækisins verulegt: „Frá opnun Skógarbaðanna hefur starfsemin skilað um 500 milljónum króna í staðgreiðslu skatta, tryggingagjald og tekjuskatt. Það sýnir að fyrirtækið er þegar mikilvægur skattgreiðandi og vinnuveitandi á svæðinu.“

Stuðningur við nærsamfélagið

Edda Hrund hvetur til þess að horft sé á heildarmyndina. „Ef skattahækkun leiðir til færri gesta, minni veltu, færri starfa eða minni hagnaðar geta tekjur ríkis og sveitarfélaga af öðrum sköttum jafnframt dregist saman. Það er því ekki sjálfgefið að hærra skatthlutfall skili meiri heildartekjum til lengri tíma.“

Hún bætir við að Skógarböðin hafi stutt myndarlega við nærsamfélagið síðustu ár en skattahækkun gæti því miður haft áhrif á slíkt. 

„Samfélagsleg ábyrgð hefur frá upphafi verið mikilvægur þáttur í starfsemi Skógarbaðanna. Við höfum meðal annars boðið íþróttafélögum, ýmsum félagasamtökum og eldri borgurum ókeypis í böðin. Við höfum einnig veitt fjölbreytta styrki og gjafir til verkefna í samfélaginu.“ 

Mynd: Axel Darri Þórhallsson

„Samanlagt verðmæti þessa samfélagslega framlags frá opnun Skógarbaðanna nemur um 40 milljónum króna. Þetta eru verðmæti sem hafa skilað sér beint aftur til samfélagsins og stutt við íþróttastarf, félagsstarf og aukin lífsgæði íbúa. Þegar álögur hækka minnkar svigrúm fyrirtækja til að veita styrki, bjóða ókeypis aðgang og styðja við samfélagsleg verkefni.“

Edda Hrund segir eigendur fyrirtækisins sannarlega hafa áhuga á að halda slíku samstarfi áfram og helst efla það „en til þess þarf reksturinn að standa á traustum grunni.“ Ekki megi líta svo á að áhrif skattahækkunarinnar takmarkist við eigendur fyrirtækisins. „Þau geta einnig komið niður á starfsfólki, félagasamtökum, íþróttafélögum, eldri borgurum og öðrum sem hafa notið góðs af starfseminni.“

Hún bendir líka á að baðlón starfi á alþjóðlegum samkeppnismarkaði sem einnig ætti að hafa í huga. „Erlendir samkeppnisaðilar okkar búa víða við lægri skattþrep og hagstæðara rekstrarumhverfi. Ferðamenn bera saman verð og upplifun milli landa og Ísland er nú þegar dýr áfangastaður,“ segir hún. „Hækkun virðisaukaskatts í 24% myndi auka verðmuninn enn frekar og veikja samkeppnisstöðu íslenskra baðlóna. Þetta snýst ekki eingöngu um samkeppni milli einstakra fyrirtækja heldur um samkeppnishæfni Íslands sem áfangastaðar.“

Mynd af Facebook síðu Skógarbaðanna

Þá segir Edda Hrund, spurð um áhrif baðlóna á önnur fyrirtæki á Norðurlandi: „Gestur sem kemur í Skógarböðin á oft einnig viðskipti við gististaði, veitingastaði, verslanir, bílaleigur, ferðaþjónustufyrirtæki og bensínstöðvar. Baðlónið er þannig hluti af stærri virðiskeðju.“ Sterk og samkeppnishæf baðlón geti stuðlað að því að ferðamenn dvelji lengur á Norðurlandi „og komi utan hefðbundins háannatíma. Það styrkir heilsársferðaþjónustu og hjálpar til við að dreifa ferðamönnum og verðmætasköpun betur um landið.“

Horfi á heildarmyndina

Skilaboðin til stjórnvalda eru býsna skýr:

„Við hvetjum stjórnvöld til að halda virðisaukaskatti baðlóna í 11% skattþrepi og leggja heildstætt mat á áhrif fyrirhugaðrar hækkunar áður en ákvörðun er tekin,“ segir Edda Hrund. Skynsamlegra sé að varðveita og efla þann skattstofn og samfélagslega ávinning sem starfsemin hefur þegar skapað en að gera breytingu sem myndi leiða til þess að færri legðu leið sína í baðlónin, „til minni fjárfestinga, fækkunar starfa og til lægri afleiddra skatttekna.“

Hún ítrekar að Skógarböðin séu ekki aðeins afþreying fyrir ferðamenn. „Þau eru vinnustaður, skattgreiðandi, áfangastaður, samfélagslegur bakhjarl og mikilvæg þjónusta fyrir heimafólk,“ segir Edda Hrund og segir helstu skilaboðin til stjórnvalda þau að halda virðisaukaskattinum óbreyttum og styðja þannig við „aðgengi íbúa, heilsársstörf, fjárfestingu, félagslega þátttöku og áframhaldandi verðmætasköpun á Norðurlandi.“ Hún segir að með því að hækka ekki skattinn muni stjórnvöld „verja þann árangur sem þegar hefur náðst og skapa skilyrði fyrir frekari uppbyggingu til framtíðar.“