Okkar skilaboð til fatlaðra íbúa og aðstandenda

Landsamtökin Þroskahjálp hafa í aðdraganda sveitarstjórnarkosninganna birt stefnuskrá um málefni sem varða líf fatlaðs fólks og ábyrgð sveitarfélaga. Við hvetjum alla til að kynna sér þessa stefnuskrá á flokkahjalp.is

Það fylgir líka sögunni, að framboðunum er frjálst að stela þessari stefnuskrá í heild sinni. Rausnarlegra verður það nú ekki!

En Þroskahjálp á Norðurlandi eystra stendur líka fyrir opnum fundi með framboðunum hér á Akureyri. Af því tilefni hafa þau sent okkur nokkrar spurningar og mig langar til að deila svörum Framsóknar með ykkur.

Þegar kemur að réttindum, hagsmunum og tækifærum fatlaðs fólks, þá viljum við vera alveg skýr með eftirfarandi atriði:

Í fyrsta lagi. Við erum að tala um mannréttindamál. Við eigum öll rétt á sjálfstæðu lífi, virkri þátttöku og virðingu – óháð búsetu.

Í öðru lagi. Það þýðir þá sömuleiðis að við viljum leggja áherslu á sjálfstæða búsetu, og ekki stofnanavæðingu. Við viljum líka að þjónustan fylgi einstaklingnum, og ekki kerfinu. Og við viljum að fatlaðir einstaklingar hafi raunverulegt valfrelsi í sínu daglega lífi, vinnu og tómstundum.

Í þriðja lagi. Til þess að hægt sé að ná þessum markmiðum, þá þurfum við að hlusta á þau sem þekkja best til. Við verðum að eiga virkt samráð við hagsmunasamtök, eins og Þroskahjálp – og við þurfum að tryggja að raddir fatlaðs fólks og aðstandenda hafi raunveruleg áhrif á stefnumótun og ákvarðanir

En hér koma þá spurningarnar og svörin. Örlítið stytt útgáfa, reyndar, til hagræðis fyrir ykkur sem lesa.

1. Hvaða þrjú velferðarmál fatlaðs fólks mynduð þið setja í forgang á fyrstu 12 mánuðum kjörtímabilsins?

Fyrsta atriðið snýr að búsetu og húsnæði. Við viljum vinna markvisst að því að stytta biðlista og koma fólki hraðar í viðeigandi búsetu, í samræmi við framtíðarsýn Akureyrarbæjar.

Síðan viljum við forgangsraða bæði samfellu og gæði þjónustu. Við viljum leggja áhersla á að þjónusta rofni ekki á milli kerfa eða lífsskeiða, t.d. við 18 ára aldur.

Síðast en ekki síst þá viljum við setja stuðning við fjölskyldur og börn í forgang. Við viljum stytta bið eftir stuðningi, liðveislu og frístundaúrræðum og létta álagi á fjölskyldur.

2. Hvernig ætlið þið að tryggja að fatlað fólk og aðstandendur hafi raunveruleg áhrif á ákvarðanir sem varða þjónustu, búsetu, aðgengi og lífsgæði — áður en ákvarðanir eru teknar?

Raunveruleg þátttaka byggist á því að fólk upplifi að það sé hlustað á það og tekið mark á því. Þess vegna viljum við styrkja formlegt samráð við samtök á borð við Þroskahjálp í allri stefnumótun um búsetu, þjónustu og skipulag. Við viljum líka sækja í reynslu notenda og aðstandenda markvisst við mótun úrræða. Að endingu viljum við tryggja að upplýsingar sveitarfélagsins séu aðgengilegar og á auðskildu máli.

3. Hver er afstaða ykkar til þess að fjölga búsetuúrræðum á Akureyri, og hvernig mynduð þið forgangsraða fjármagni, lóðum, húsnæði og mannafla til að gera það að veruleika?

Já, það þarf að fjölga búsetuúrræðum og gera það skipulega með lóðum, fjármagni og samstarfi við óhagnaðardrifna aðila. Það er líka mikilvægt að horfa til fjölbreytileika varðandi hönnun húsnæðis fyrir fatlað fólk. Þetta þurfum við að gera skipulega og með langtímasýn. Fjárfesting í góðu húsnæði er fyrirbyggjandi velferð – og hún sparar okkur fé til lengri tíma.

4. Hvernig ætlið þið að tryggja að þjónusta við fatlað fólk sé ekki eingöngu lágmarksþjónusta heldur styðji við sjálfstætt líf, félagslega þátttöku og mannréttindi?

Eitt er alveg víst, að þjónusta sem aðeins uppfyllir lágmarkskröfur stenst hvorki mannréttindasjónarmið né langtímahagsmuni samfélagsins. Framsókn vill að þjónusta styðji við sjálfstætt líf og geri fólki kleift að taka þátt í samfélaginu – í vinnu, tómstundum og félagslífi.

Til þess þarf vel menntað starfsfólk. Það þarf líka einstaklingsmiðaða nálgun, frekar en stöðluð úrræði.

5. Ef fjármagn er takmarkað, hvaða þjónustu mynduð þið verja sérstaklega gegn niðurskurði — og hvaða rök liggja að baki þeirri forgangsröðun?

Ef neyðarástand skapast í fjármögnun, þá myndi Framsókn verja fyrst búsetu og stuðning við daglegt líf. Það er grunnurinn að öllu.

Við myndum líka verja þjónustu við börn og fjölskyldur. Snemmtæk íhlutun og stuðningur sparar samfélaginu bæði fé og vanda síðar.

Að endingu þá megum við ekki gleyma því að verja starfsfólkið og fagmennskuna. Án mannauðsins okkar þá einfaldlega hrynur kerfið.

Mergurinn málsins er þessi: Það er einfaldlega dýrast að skera niður þar sem fólk er háð þjónustu dag eftir dag.

Annars þökkum við kærlega fyrir okkur!

Sunna Hlín Jóhannesdóttir og Gunnar Már Gunnarsson eru bæjarfulltrúar Framsóknar á Akureyri