Skipulagsmál

Málefni fatlaðra á Akureyri – fundurinn með Þroskahjálp

Hólmgeir Karlsson 14.05.2026 kl. 20:00

Hvað er að frétta af byggingu við Nonnahaga?

Ég mætti í pallborð fyrir Miðflokkinn í gær á fundi sem Þroskahjálp boðaði til um málefni fatlaðra. Þar sem ég hef setið í Velferðarráði sem aðalfulltrúi á kjörtímabilinu sem er að líða þótti eðlilegast að ég færi á fundinn.

Þar sem ég brenn fyrir samfélagsmál og hef lagt mig fram á kjörtímabilinu við að láta gott af mér leiða var ég vel undirbúnn fyrir fundinn og hlakkað mikið til að fá að segja frá stefnumálum okkar Miðflokksfólks nú og ekki síður þeim árangri sem náðst hefur í velferðarmálum almennt á kjörtímabilinu í meirihlutasamstarfi Miðflokksins, Sjálfstæðisflokksins og L-listans.

Sýnum virðingu og vinnum saman að þessum mikilvæga málaflokk

Fundurinn byrjaði afar vel með góðri og hvetjandi ræðu Guðmundar Ármannssonar formanns Þroskahjálpar og síðan ávarpi Sigmundar Ernis alþingismanns og talsmanns fatlaðs fólks sem báðir heilluðu salinn og gáfu góðan tón fyrir fólkið sem var saman komið til að ræða hvað við vildum og gætum gert til að bæta stöðu þessa viðkvæma hóps í samfélaginu.

Við fulltrúar framboðanna vorum boðuð til fundar til að kynna okkar stefnu og hvað við teldum brýnast að gera í málaflokknum nú. En í stað þess að gefa framboðunum tækifærið til að kynna sig og sín mál í einhverju samhengi var því miður eins og andrúmsloftið færi yfir í það að markmiðið væri að „negla“ frambjóðendur um eitthvað sem þeir ekki vissu, ýmist með stökum spurningum eða með Já/Nei spurningum sem mörgum hverjum var ekki hægt að svara án þess að fá að gera frekari grein fyrir málinu. Kannski ekki eins slæmar þó og spurning dómarans sem forðum spurði manninn „hvort hann væri hættur að berja konuna sína“ – Já eða nei.

Ég komst ágætlega frá þessu andlega þar sem ég hef mikla þekkingu á málaflokknum, en þetta reyndi mjög á frambjóðendur við pallborðið þar sem þetta kom fólki mjög á óvart. Þetta fannst mér óþarfi og ekki til að hjálpa neinum því allir einstaklingar sem þarna voru komnir sem frambjóðendur eru þar af áhuga fyrir bættu samfélagi og eiga skilið virðingu fyrir það að leggja slíkt á sig.

Það var því eiginlega ekki fyrr en kom að lokaorðum að ég fékk raunverulegt tækifæri til að tala um þessi mikilvægu mál í einhverju samhengi og ná þannig athygli salarins. Ég ætla því hér að nefna nokkur af þeim atriðum sem ég tel brýnust og eins það góða starf sem hefur þegar verið unnið í velferðarmálum á Akureyri.

Þessi málaflokkur er stór og einstaklingarnir með ólíkar þarfir og því er svo mikilvægt að allir vinni saman að þessum málum og gagnkvæm virðing ríki milli allra aðila sem að málum koma.

Hvað hefur áunnist á kjörtímabilinu í velferðarmálum

Við erum lánsöm Akureyringar með það að velferðarmálin eru hér í afar góðum farvegi og Velferðarsvið bæjarins í fremstu röð um mjög margt er tengist velferð, bæði í félagsþjónustunni og málaflokki fatlaðra. Á sviðinu er mikil fagþekking og mál unnin af fagmennsku og miklum metnaði. Þátttaka mín í Velferðarráði hefur þannig fyllt mig stolti og óbilandi krafti og áhuga á að vinna vel að þessum málum. Í velferðarráðinu hefur einnig ríkt mikil samstaða þvert á pólitíska flokka og virðing borin fyrir verkefnunum og einstaklingunum sem að vinnunni koma.

Það sem mér finnst markverðast og ástæða til að nefna hér um velferðarmálin er eftirfarandi og ég læt þar lesendum eftir að sjá hvað tilheyrir málaflokki fatlaðra sérstaklega:

Opnað var fjölskylduheimili á arinu 2024 í samvinnu við barna- og menntamálaráðuneytið. Þar fara fram greiningar og þjálfunarvistun fyrir börn óg fjölskyldur í vanda. Ríkið greiðir þar 50%.
Nýr þjónustukjarni var opnaður í Hafnarstræti 16. Afar vel lukkuð framkvæmd.
Lokið var við greiningu og gerð skýrslu um framtíðarsýn í húsnæðis- og atvinnumálum í málaflokki fatlaðs fólks. Auðveldar skynsama forgangsröðun verkefna.
Bygging smáhýsa fyrir heimilislausa í Sandgerðisbót og fleiri hús eru í smíðum.
Úttekt var gerð á félagslega leiguíbúðakerfinu með það að markmiði að bæta eignasafnið
Tekist hefur að stytta biðlista verulega í félagslega húsnæðiskerfinu, en um áramót voru 85 á biðlista samanborið við 156 í árslok 2022. Eignasafnið telur nú 339 útleigueiningar.
Lokið var innleiðingu á verkefninu um “Farsæld barna” sem fylgja þarf eftir af festu.
Aukning í stöðugildum vegna farsældar barna (fjármagn frá ríki).
Kortlagning á sárafátækt – til að styðja betur við þá sem mest þurfa á hjálp að halda.
Aukið var um 1 stöðugildi í félagsþjónustunni til að sinna betur þjónustu við ungt fatlað fólk 18-25 ára.
Þjónusta veitt í 5 nýjar íbúðir fyrir fatlað fólk á vegum Brynju hússjóðs.
Undirritaður hefur verið samningur við nágrannasveitarfélögin um heildstæða þjónustu á sviði verlferðarmála og skólaþjónustu. Nokkuð sem eflir faglega getu sviðsins og tryggir sambærilega þjónustu við stærri hóp einstaklinga.

Það sem við teljum nú brýnast að gera í málefnum fatlaðra er:

Halda ótrauð áfram uppbyggingu á þjónustukjörnum til að sinna þörfinni.
Til hefur staðið lengi að Þroskahjálp byggði 5 íbúða þjónustukjarna við Nonnahaga, sem myndi stytta biðlista úr 9 í 4 einstaklinga eins og staðan er nú. Snemma kjörtímabils lá fyrir samningur um þetta við Þroskahjálp og því margir orðnir óþreyjufulli eftir að þetta verði að veruleika.
Ljóst er að vaxandi þörf er fyrir þjónustu við fötluð börn sem ekki geta búið hjá foreldrum. Því þarf að sinna betur á komandi kjörtímabili.
Klára þarf endurbætur á Þrastarlundi sem allra fyrst
Hefja undirbúning fyrir stækkun miðstöðvar vinnu og virkni við Skógarlundar og tryggja hentugra húsnæði fyrir Plastiðjuna Bjarg/Iðjulund.
Þurfum að efla skammtímaþjónustuna. Finna þarf skammtímaþjónustunni (Þórunnarstræti 99) hentugra húsnæði sem sérstaklega er hannað með starfsemi hennar í huga. Okkar skoðun að best væri að byggja nýtt og selja núverandi húsnæði.
Frístundir og þáttaka í íþróttum – Hér þurfum við að bæta okkur – vinna er þar í gangi á fræðslu- og lýðheilsusviði.

Bæta aðgengi: Viða má gera betur og eru t.d. 5 af núverandi búsetukjörnum á tveimur hæðum og án lyftu. Sækja þarf í fjármagn sem úthlutað er af ríkinu til slíkra framkvæmda.

Lautin (athvarf fyrir geðfatlaða) þarf nýtt húsnæði með góðu aðgengi fyrir hjólastóla og hreyfihamlaðra.

Finna þarf hentugra húsnæði fyrir öryggisvistunina sem rekin er með samning við ríkið.

Þá hefur núverandi Velferðarráð lýst miklum áhyggjum yfir áformum ríkisin um miðlæga stofnun fyrir öryggisvistun einstaklinga sem búa við fjölþættan vanda. Akureyrarbær hefur rekið slíka vistun með samningi við ríkið frá 2013. Það yrði mikil afturför varðandi lífsgæði þessa fólks að flytja það í annan landshluta á altæka stofnun.

Virðing og samvinna eru lykilorðin að bættu samfélagi

Vinnum saman að þessum málum kæru félagar því þau eru lykill að bættu samfélagi. Áframhaldandi góð samvinna bæjarins við aðila eins og Þroskahjálp, Sjálfsbjörgu og Grófina geðrækt sem dæmi er svo mikilvæg. Sýnum öllum virðingu sem eru að leggja á sig vinnu við að bæta samfélagið sitt, hvaða flokki sem við tilheyrum eða hvaða stöðu við gegnum í þessu verkefni.

Ég er boðinn og búinn að sinna þessum málum áfram af sama áhuga ef eftir því verður leitað.

Hólmgeir Karlsson á sæti í Velferðarráði Akureyrarbæjar og skipar 7. sæti á lista Miðflokksins í komandi sveitarstjórnarkosningunum.

Til baka í yfirlit