Félagsleg tengsl eru grunnur að velferð
Í grunninn erum við félagsverur. Flest okkar eru, með einum eða öðrum hætti, í stöðugum tengslum við annað fólk alla ævi. Það gildir þó ekki um alla. Fyrir sum eru tengsl veik, brotakennd eða jafnvel engin. Félagsleg tengsl eru engu að síður einn mikilvægasti þátturinn í líðan og hamingju einstaklinga. Þau felast í samskiptum og tengslum við fjölskyldu, vini, samstarfsfólk og annað fólk í samfélaginu. Með sterkum tengslum fylgir stuðningur, skilningur og tilfinning fyrir því að tilheyra.
Mikilvægi félagslegra tengsla endurspeglast jafnframt í áhrifum þeirra á andlega og líkamlega heilsu. Fólk sem býr yfir traustum tengslum upplifir almennt minni streitu, einmanaleika og félagslega einangrun. Stuðningur frá öðrum getur hjálpað einstaklingum að takast á við áskoranir og áföll, bæði stór og smá, og eflt seiglu þeirra til lengri tíma.
Félagsleg tengsl skipta þó ekki aðeins máli fyrir einstaklinginn heldur samfélagið í heild. Þar sem samskipti eru góð myndast traust, samvinna og sameiginleg ábyrgð. Því má segja að félagsleg tengsl séu ein af undirstöðum sterks, heilbrigðs og samheldins samfélags.
Félagsleg tengsl jaðarhópa – ábyrgð samfélagsins
Að rækta félagsleg tengsl jaðarhópa er sérstaklega mikilvægt, enda standa þeir oftar frammi fyrir einangrun og skorti á stuðningi. Þar má nefna fólk með fötlun, innflytjendur, eldri borgara, einstaklinga með geðræn vandamál og fólk sem býr við fátækt. Fyrir þessa hópa eru félagsleg tengsl lykilforsenda öryggis, viðurkenningar og tilfinningar fyrir því að tilheyra samfélaginu.
Með því að tryggja jaðarhópum aðgang að félagslegum úrræðum og stuðningi skapast aukin tækifæri til virkni, sjálfstæðis og samfélagslegrar þátttöku. Samfélag sem setur slíka áherslu styrkist í heild sinni og verður sanngjarnara og samheldnara.
Hlutverk Akureyrarbæjar
Bærinn gegnir lykilhlutverki í að hlúa að félagslegum tengslum með því að skapa vettvang fyrir samveru, þátttöku og tengslamyndun. Stuðningur við félagsmiðstöðvar er þar einn mikilvægasti þátturinn.
Félagsmiðstöðvar – ómetanlegir gimsteinar
Félagsmiðstöðvar eru einn mikilvægasti þátturinn í forvarnarstarfi fyrir börn og unglinga. Þar fer fram bæði opið starf og markvisst hópastarf sem dregur úr áhættuhegðun og stuðlar að heilbrigði. Þær bjóða upp á öruggan vettvang að loknum skóladegi þar sem ungmenni eiga möguleika á að mynda jákvæð tengsl við jafningja og fullorðna.
Starfsfólk félagsmiðstöðva er í lykilstöðu til að bregðast snemma við vanda og styðja ungmenni í að byggja upp félagsleg tengsl. Markmið starfsins er ekki síst að ná til þeirra sem eiga erfitt með félagsleg tengsl og styðja þau í að mynda vinatengsl og tilheyra hópi. Í félagsmiðstöðvum fer einnig fram mikilvægur lærdómur sem snýr að félagsfærni, ábyrgð og sjálfstæðri ákvörðunartöku. Þar fá ungmenni tækifæri til að taka virkan þátt, hafa áhrif á nærumhverfi sitt og koma að skipulagningu viðburða.
Við í Viðreisn viljum að starf félagsmiðstöðva fyrir börn og ungmenni verði skilgreint sem hluti af grunnþjónustu sveitarfélagsins. Jafnframt viljum við fjölbreyttari opnunartíma, mæta betur þörfum barna og ungmenna og bjóða upp á markvisst hópastarf fyrir 10–12 ára börn sem þurfa aukinn stuðning. Þá leggjum við áherslu á virkt samtal við starfsfólk um hvernig þróa megi starfsemina áfram, öllum til hagsbóta.
Félagsmiðstöðvar fyrir alla – allt lífið
Félagsmiðstöðvar skipta máli fyrir fólk á öllum æviskeiðum. Fyrir fullorðna og eldri borgara eru þær vettvangur samveru, virkni og félagslegra tengsla sem hafa jákvæð áhrif á líðan og þátttöku í samfélaginu.
Kvöldopnun félagsmiðstöðva skiptir miklu máli, enda eiga margir aðeins möguleika á félagslegri þátttöku utan hefðbundins vinnutíma. Slík opnun eflir samveru fólks á öllum aldri, styrkir samfélagið og getur tengt saman ólíkar kynslóðir.
Í dag eru félagsmiðstöðvarnar Birta og Salka opnar frá kl. 08:45 til 15:45. Við í Viðreisn teljum brýnt að endurskoða þetta fyrirkomulag og bjóða upp á fjölbreyttari og lengri opnunartíma.
Þörf á nýjum innviðum og samfélagshúsi
Með vaxandi íbúafjölda standa núverandi innviðir ekki lengur undir þeirri þörf sem er fyrir félagsstarf á Akureyri. Það kallar á skýra framtíðarsýn. Við í Viðreisn viljum leggja grunn að samfélagshúsi sem sameinar fjölbreytt félagsleg úrræði á einum stað.
Að lokum – börnin okkar og stuðningurinn sem skiptir máli
Ég las nýlega grein eftir móður sem lýsti stöðu félagslegra tengsla fatlaðra barna. Við í Viðreisn leggjum áherslu á hugmyndafræðina Börnin okkar, sem miðar að því að efla þjónustu við börn og fjölskyldur þeirra. Þar leggjum við meðal annars áherslu á greiðan aðgang að geðrænum og félagslegum stuðningi og fjölbreyttum úrræðum,innan og utan skóla. Einnig kom fram að bið eftir liðveislu hefur lengst verulega. Mannekla hefur leitt til þess að aðstandendur taka gjarnan að sér hlutverk liðveitenda,staða sem lítið hefur breyst á undanförnum árum.
Við viljum stíga skref til nýrrar hugsunar í málefnum liðveislu og skapa raunveruleg hvata til þátttöku. Með því að tengja störf liðveitenda við nám, til dæmis með einingagjöf samhliða greiddum launum, má auka aðsókn að þessum mikilvægu störfum. Slík nálgun hefur tvíþættan ávinning: hún bætir þjónustuna og eflir félagsleg tengsl sem endast til framtíðar.
Íunn Eir Gunnarsdóttir er með M.ed gráðu í tómstunda- og félagsmálafræði með áherslu á stjórnun og þróunarstörf og skipar 5. sæti á lista Viðreisnar í kosningunum til bæjarstjórnar á Akureyri 16. maí.
