Fara í efni
Mannlíf

Allt getur gerst á Glerártorgi

Bless Glerártorg! Krummi og Jakob kveðja verslunarmiðstöðina eftir áratugi í starfi. Mynd: SNÆ

Krummi og Jakob þekkja Glerártorg ekki bara sem verslunarmiðstöð heldur líka sem lifandi vinnustað þar sem allt getur gerst: allt frá vatnstjónum, hjartaáföllum og lögreglumálum yfir í daglegt spjall við bæjarbúa.

Eins og akureyri.net sagði frá í gær hættu tveir reynsluboltar á Glerártorgi um mánaðamótin eftir áratuga starf í verslunarmiðstöðinni; Jakob Björnsson sem rekstrarstjóri og Krummi, Hrafn Hauksson, sem húsvörður. Á þeim árum sem þeir hafa unnið á Glerártorgi hefur ýmislegt gerst þar innandyra. Fyrir það fyrsta stækkaði verslunarmiðstöðin um nærri helming árið 2008 og fór þá úr því að vera með 27 verslunarpláss í 45. Þá urðu líka eigendaskipti á Glerártorgi árið 2014 og núverandi eigandi, Eik fasteignafélag hf., tók við rekstrinum.

Öskudagur 2026 á Akureyri. Rökkvi Þorgrímsson 9 ára tunnukóngur á Glerártorgi og Hrafn Hauksson húsvörður sem kom í 25. skipti að barnaskemmtun á öskudaginn í verslunarmiðstöðinni. Mynd: Þorgeir Baldursson

Húsvarslan fjölbreytt starf

Að sögn Krumma hafa árin á Glerártorgi verið lífleg. Ýmislegt hafi komið inn á borð sem hafi þurft að leysa hratt og örugglega, því starf húsvarðar felst ekki bara í því að halda umhverfinu hreinu og viðhalda húsinu. Það sést klárlega á úrinu hans Krumma sem sýnir daglega að hann taki 11-18 þúsund skref. „Já, maður er alltaf á hreyfingu. Verkefnin eru fjölbreytt og krefjast þekkingar á kerfum hússins og viðbrögðum þegar upp koma óvænt atvik. Það þarf að læra á brunakerfið, vatnskerfið, bræðslukerfið og alls konar annað. Þá er líka mikilvægt að vera til taks þegar ýmis mál koma upp á, allt frá þjófnaðarmálum, þar sem við erum oft fyrstir á vettvang, í það að bregðast við ýmsum óhöppum og veikindum hjá gestum,” segir Krummi.

112 dagurinn er árlega haldinn á Glerártorgi. Þessi mynd er frá árinu 2024 en þá sýndi slökkviliðið gervield sem vakti mikla athygli yngstu kynslóðarinnar. Mynd: Skapti Hallgrímsson

Vatnstjón, bruni og þjófagengi

Dæmi um minnisstæð atvik er stórt vatnstjón árið 2011 sem rataði í fréttirnar. Í því tilviki sprakk hitaveitulögn í versluninni Pier sem var til húsa þar sem Arion banki er núna. Lekinn uppgötvaðist ekki fyrr en vatnið var komið yfir ganginn og inn í Rúmfatalagerinn. Afleiðingarnar voru það miklar að rífa þurfti allt innan úr versluninni. Þá fór betur en á horfðist þegar eldur kom upp í eldhúsi hjá veitingastaðnum Verksmiðjunni í fyrrasumar. Þá brást Halldór Tryggvason, sem var að leysa af við húsvörslu á Glerártorgi, hárrétt við og rýmdi bygginguna hratt og örugglega og slökkvilið kom fljótt á vettvang svo ekki hlaust stórtjón af.

Þá segja þeir að þjófnaður komi reglulega upp í verslunum á Glerártorgi en yfirleitt í tímabundnum bylgjum. Stundum hafa komið þangað skipulögð erlend þjófagengi sem stela miklu magni af vörum en myndavélakerfi hússins hefur hjálpað til við að bera kennsl á fólkið og ná því. Perustuldur úr jólaskreytingum var líka vandamál eitt árið en nýjasta vandamálið í kringum Glerártorg er betl frá fólki sem hefur setið fyrir utan verslanir með spjöld, sérstaklega við Nettó, og beðið um peninga. Krummi segir að slíkt sé yfirleitt stöðvað strax og fólki vísað frá, sérstaklega ef það er inni í húsinu. Harmonikkuspilari sem spilar úti hefur þó stundum fengið að vera.

Stappfullir gangar á Glerártorgi. Hér er marimba hópur að spila fyrir gesti verslunarmiðstöðvarinnar. Mynd: Krummi

Örtröð fyrir jólin

Þá eru ýmsar uppákomur sem haldnar hafa verið í húsinu líka minnisstæðar. Má þar nefna nýlegan 112 dag þegar þyrla Landhelgisgæslunnar lenti á bílastæði Glerártorgs. Árið 2010 var einnig slegið Íslandsmet í skíðagöngu innanhúss en þá var búin til braut með alvöru snjó inni á göngum Glerártorgs. Ein minning stendur þó algjörlega upp úr hjá þeim félögum og það er stuðið í kringum jólin. „Hér áður fyrr þá var húsið alltaf stappfullt þrjár síðustu helgarnar fyrir jól,“ segja þeir en þetta hefur breyst. „Fólk verslar núna meira á nóvemberútsölum og á netinu og streymir ekki lengur á sama hátt inn í verslunarmiðstöðina fyrir jólin. En þetta var mikil stemming þegar fólkið úr sveitunum, og jafnvel lengra að, kom hingað til að versla fyrir jólin,“ segir Krummi og lýsir því hvernig það þurfti starfsfólk út á bílaplan til að stýra umferðinni. Þá segja þeir að einu sinni hafi talningarvélar við inngang sýnt rúmlega 22.000 gesti á Þorláksmessu, sem sýnir hversu gríðarlegur fjöldi fólks kom í þá daga á Glerártorg til að versla fyrir jólin.

Fortíð og nútíð. Efri myndin sem tekin var af Þorgeiri Baldurssyni sýnir verslunarmiðstöðina Glerártorg en sú neðri sýnir svæðið eins og það var þegar SÍS verksmiðjurnar voru á svæðinu. Mynd: Minjaasafnið/Dagur

 

Samkeppnin milli miðbæjarins og Glerártorgs

Talið berst að miðbænum og samkeppninni á milli Glerártorgs og verslunar þar. Þeir rifja upp umræðuna sem var í gangi þegar Glerártorg var að opna en þá óttuðust margir að verslunarmiðstöðin myndi veikja miðbæ Akureyrar. „Í dag finnst mér fólk almennt séð jákvæðara gagnvart Glerártorgi en var, þó að enn sé þó ákveðin samkeppni við miðbæinn,“ segir Krummi og Jakob bætir við: „Það mætti tengja þessi tvö svæði betur saman, t.d. með góðri gönguleið. Fólk gæti til að mynda lagt bílnum við verslunarmiðstöðina og gengið þaðan niður í miðbæ. Þannig gætu svæðin styrkt hvort annað í stað þess að keppa sín á milli.“ Aðspurðir hvort að það verði kannski engin verslun í framtíðinni eins og við þekkjum hana í dag, hvorki í miðbænum né á Glerártorgi, segjast þeir nú ekki hafa svarið við því. Það hafi hins vegar klárlega eitthvað breyst í Covid sem muni ekki nást til baka og þeir útiloka ekki að eftir tvo til þrjá áratugi gætu stórar verslunarmiðstöðvar eins og Glerártorg litið allt öðruvísi út eða jafnvel ekki verið til í sama formi og í dag.

Krummi og Jakob kvöddu Glerártorg um mánaðamótin. „Það var aldrei hugmyndin að vera hér svona lengi en þetta hefur verið rosalega góður og skemmtilegur vinnustaður því maður hittir alla bæjarbúa hérna og spjallar við þá sem maður þekkir," segir Krummi. 

Kaffihittingar á Glerártorgi

Þá er bara ein spurning eftir áður en þeir félagar eru kvaddir. Hvað tekur við hjá þeim nú þegar þeir hætta að mæta á Glerártorg? Í ljós kemur að Krummi mun líklega halda áfram að mæta þangað daglega því á hverjum morgni hittist þar hópur eldri manna sem fær sér kaffi og spjallar saman. Þá segist Krummi einnig vera að taka saman yfirlit yfir sögu verslana í verslunarmiðstöðinni en samkvæmt lauslegri talningu hans hafa um 80-85 fyrirtæki og verslanir átt sinn tíma á torginu. Í dag eru starfandi 32 fyrirtæki í húsinu. Báðir eru þeir sammála um að fram undan sé meiri tími til að sinna fjölskyldu, barnabörnum og áhugamálum. „Það var aldrei hugmyndin að vera hér svona lengi en þetta hefur verið rosalega góður og skemmtilegur vinnustaður því maður hittir alla bæjarbúa hérna og spjallar við þá sem maður þekkir. Það er orðinn ýkja stór hópur sem maður þekkir orðið í kringum Glerártorg,“ segir Krummi með þakklæti og slær þar með botninn í þetta spjall við þá vinnufélagana.

Árið 2010 var keppt í skíðagöngu á Glerártorgi. Þá var búin til braut með alvöru snjó á ganginum í vestari hluta hússins. Þessi skemmtilega uppákoma var hluti af Vetraríþróttahátíð Íþrótta- og ólympíusambands Íslands (ÍSÍ). Mynd: Þórir Tryggvason