Samhygðin nauðsynlegri en nafn nefnt í kirkju

Séra Hildur Eir Bolladóttir, sóknarprestur í Akureyrarkirkju, og séra Sindri Geir Óskarsson, prestur í Glerárkirkju hafa vakið máls á því hvort hætta eigi að flytja kveðjur í útförum frá fólki sem ekki hefur tök á að mæta í kirkjuna. Mögulega séu þessar kveðjur barn síns tíma og bæði gagnlegra og fallegra að vera í beinu sambandi við aðstandendur.

Séra Hildur Eir skrifaði stuttan pistil á Facebook í gær og Sindri Geir tók upp þráðinn í morgun. Hildur skrifaði meðal annars: 

„Á árum áður þegar gamli sveitasíminn var einn við lýði og síðar skífusíminn og leiðir til að ná á fólki ekki jafn margar og í dag tóku prestar við kveðjum frá þeim sem ekki áttu heimangengt til útfarar og báru nánustu aðstandendum við athöfnina.“ Þetta geri prestar enn í dag, jafnvel þótt allt sé breytt og mun auðveldara að ná sambandi við fólk en áður var, fólk alls staðar tengt símum og samfélagsmiðlum.

Athöfnin er flæði

„Ég velti fyrir mér út frá fagurfræði hvort við gætum kannski bara ákveðið jafnvel að leggja af þennan sið, að bera kveðjur við útfarir. Ástæðan er sú að athöfnin er flæði þar sem tónlist og ritningarorð, tónlit og bænagjörð, tónlist og minningarorð, tónlist og moldun, tónlist og blessun renna saman í eitt og stundin verður að stórum faðmi heilags anda. Og svo koma allt í einu kveðjur og tilkynningar,“ skrifar Hildur Eir.

Hún kveðst miklu fremur, í sporum þeirra sem senda kveðjur af því viðkomandi komast ekki í athafnirnar af einhverjum ástæðum, myndi hafa beint samband við ástvini, senda falleg orð í skilaboðum eða baka hjónabandssælu eða hringja og senda blóm. „Ég þori að fullyrða að það gefur meira en upptalning nafna við útför og þá fær líka flæðið að vera í athöfninni.“

Hildur Eir nefnir þetta einnig með gamansömum tón því hún skrifi þetta líka út frá eigingjörnum sjónarmiðum þar sem henni takist iðulega að klúðra þessum kveðjum, segja vitlaus nöfn og gleyma að bera þær og fái svo í magann þegar hún áttar sig á mistökunum.

Samúðarkveðjur milliliðalaust

Séra Sindri Geir Óskarsson deilir pistli kollega síns í morgun og segir sögu máli sínu til stuðnings.

„Fyrir rúmu ári síðan tók ég eftir ósvöruðu símtali úr ókunnugu númeri og ákvað að hringja til baka. Á línunni var frænka ungs manns sem ég var að fara að jarðsyngja í vikunni á eftir. Hún hafði ætlaði að koma að kveðju við útförina, en fyrst ég svaraði ekki ákvað hún að hringja bara í aðstandendur og spjalla, koma samúðarkveðjum og hlýju til þeirra milliliðalaust. Fyrst það var komið fannst henni óþarfi að ég færi að bera kveðjuna til kirkjugesta.“

Sindri Geir segir kveðjur við útfarir geta verið vandmeðfarnar og kveðst á sama máli og kollegi hans við Akureyrarkirkju, að tími þeirra sé liðinn. Hann segir afstöðu sína litast af símtalinu við konuna sem hann sagði frá.

„Eftir andlát og missi upplifa því miður margir syrgjendur einangrun, að stuðningur og skilningur sé mikill fyrst um sinn, en dvínar svo hratt þegar lífið heldur áfram hjá öllum – nema þeim sem eru á byrjunarreit nýs veruleika án ástvinar. Hvernig væri ef í stað kveðju við útför að við sendum samúðarkort eða bréf þar sem við miðlum hlýju og samkennd, já eða að við hringdum og gæfum okkur tíma til að hlusta og spjalla. Ímyndið ykkur ef við settum það í dagatalið að hringja mánaðarlega fyrsta hálfa árið í syrgjandann í stað þess að senda kveðjuna.“

Nauðsynlegt að viðhalda samkenndar hug og hlýju

Sindri Geir segist ekki vera að gera lítið úr fegurðinni og velviljanum sem býr að baki kveðjunni. „Ég er að segja að kannski sé hún barn síns tíma og jafnvel ógagnleg ef hún kemur í stað þess að viðhalda tengslum og samfylgd í gegnum allt það sem tekur við eftir jarðarförina.“

Sindri segir að undantekningar þurfi að vera mögulegar, en í samfélagi þar sem einmanaleiki sé faraldur og tengsl dofni þrátt fyrir alla samskiptamiðlana sé þetta hvatning til umhugsunar. Hann spyr að lokum hvernig við getum af alvöru og dýpt, til lengri tíma, viðhaldið þeim samkenndarhug og þeirri hlýju sem kveðjan á að miðla. Því það sé nauðsynlegra en að nafn sé nefnt í kirkju.