Virðing og leikur án fordóma

Eymundur L. Eymundsson

Eymundur L. Eymundsson

Eftirfarandi pistill/fyrirlestur flutti Eymundur L. Eymundsson á aðalfundi Þórs í gær, miðvikudaginn 4. maí.  Þessi fyrirlestur á svo sannarlega erindi til fjölda fólks og Eymundur veitti Akureyri.net góðfúslegt leyfi til að birta.

Fyrirlestur: Eymundur L. Eymundsson

Góða kvöldið Þórsarar ég heiti Eymundur og er fæddur 1967

Ég vil byrja á því að þakka aðalstjórn Þórs fyrir að fá mig til að deila minni reynslu sem rænir einstaklingum lífgæðum og lífi ef ekkert er að gert.

Í lagi eftir Bjarna Hafþór ég er Þórsari kemur texti sem mig langar að byrja á.

Að vera nýtur þegn á voru landi,

er vert að ræða um og fólk að fræða um.

Lífið er bræðralag, lifi sá andi.

Við lútum höfði í þakkarskuld.

Hér liggja gamalgrónar rætur …

Í hjarta mínu er ég Þórsari…

Þetta á vel við þar sem Þór er félag sem ól mig upp og á ég því margt að þakka.Ég hef eignast marga vini og félaga í Þór sem ég er þakklátur fyrir að fá að vera samferða í mínu ferðalagi gegnum lífið.

Ég vona með þessum fyrirlestri geti ég gefið eitthvað til baka um nauðsyn þess að standa saman.Ég mun fara yfir part úr minni sögu og segja hvernig þetta var,hvað gerðist og hvernig þetta er í dag.

Ég toppaði á knattspyrnuferli mínum árið 1979 þegar ég var markahæstur í 5.flokki Þórs með 8 mörk.Lentum í 2. sæti Íslandsmótsins eftir að hafa tapað á móti gríðarlegu sterku ÍR liði.Ég á enn eftir að fá bikarinn fyrir markakóngstitilinn.Ef þið sjáið Þröst Guðjóns þjálfara megið þið láta hann vita að ég sé ekkert reiður bara brjálaður J

Alvarleiki andlegra veikinda og vanlíðan

Ég hef verið að fræða um andleg veikindi og vanlíðan vegna þess að ég veit hvaða alvarlegar afleiðingar þær geta haft ef ekkert er að gert.Það á enginn að þurfa skammast sín fyrir að leita sér hjálpar frekar en það væri líkamlegt.

Þetta er lífsins alvara þar sem hugurinn er fangelsi niðurbrotna hugsana.

Ég glímdi við sjálfsmorðshugsanir nær daglega frá 12 ára aldri. Það er sorglegt til þess að vita að við erum að missa 3 til 4 einstaklinga á mánuði á Íslandi fyrir eigin hendi.Þá er það utan við alla þá sem reyna en nýjustu tölur sýna að það séu 500 til 600 einstaklingar á ári.

Kvíðaröskunin félagsfælni er það sem ég þekki best til.Hún er 3. algengasta geðröskunin á eftir þunglyndi og alkóhólisma. Það eru á hverjum tíma 5 til 15% einstaklinga sem glíma við félagsfælni.Og má þá reikna með á hverjum tíma að það séu 15.000 til 45.000 þúsund Íslendingar. Alvarlegt þunglyndi leggst á a.m.k. 25% kvenna og 12% karla á einhverjum tímapunkti í lífi þeirra.

Á hverjum tíma glíma 1 af hverjum 4 við geðheilsuvanda af einhverjum toga og það gera 25% af öllum Íslendingum.

Andleg veikindi og vanlíðan fara ekki í manngreiningarálit og sem betur fer er þetta að opnast með meiri þekkingu og umræðu í dag.

Mín lífssaga

Ég þekki andleg veikindi og vanlíðan síðan ég var barn án þess að vita hvað þetta var.Ég væri eigingjarn ef ég myndi ekki deila minni reynslu sem ég bý að til að gefa öðrum von og fá hjálp.

Kvíða byrjaði ég að finna fyrir þegar ég byrjaði grunnsskóla.Hafði áhrif á námið og gekk erfilega að læra þar sem einbeiting var lítil.Um 12 ára aldur var þetta farið að há mér mikið og ég byrjaður að setja upp grímu til að lifa af þar sem sjálfsvígshugsanir voru komnar (félagsfælni).Ég skammaðist mín fyrir mína líðan og sjálfstraust og einbeiting lítil.Þótt mér hafi ekki liðið vel voru íþróttirnar sem héldu mér gangandi.Á þeim tíma varð maður að harka af sér og kröfurnar voru jafnmiklar og núna að standa sig.

Maður mátti ekki sýna að manni liði illa og ætti að rífa sig bara upp og hætta þessu væli.Það segir sig sjálft að birgja vanlíðan og hafa litla einbeitingu og lítið sjálfstraust hefur áhrif á getu og þátttöku í lífinu.

Ég leit út fyrir að fúnkera félagslega, en eftir að ég varð fimmtán sextán ára fór ég aldrei með félögunum í bíó eða neitt svoleiðis.Ég þorði aldrei að fara og þorði aldrei að segja þeim af hverju það var.Ég vissi heldur í rauninni ekki hvað var að mér.Ég réð ekkert við taugakerfið, ég roðnaði og klökknaði í tíma og ótíma og það gerðist bara án þess ég réði nokkru um það.Ég notaði áfengi heilmikið til að slá á líðanina, þegar félagarnir voru að drekka þá gat ég komið, og var oftast búinn að drekka í mig kjark til að komast til þeirra.

Ég fór alla leið upp í meistaraflokkinn hjá Þór en skipti þá yfir til Magna á Grenivík, vegna þess að ég treysti mér ekki lengur til að vera með gömlu félögunum.Samt var það þannig þegar ég ók til Grenivíkur var ég oft búinn að gefa í og ætlaði að keyra fram af en hætti við sem betur fer.Ég var alltaf að flýja og mikil reiði og pirringur sem getur valdið togstreitu í samskiptum.Alltaf þegar ég lagðist til svefns á kvöldin kveið ég fyrir að vakna daginn eftir, kveið fyrir öllum deginum, kveið fyrir að þurfa að hitta annað fólk.

Ég gat ekki ímyndað mér að ég ætti við andleg veikindi að stríða.Hélt ég væri öðruvísi og var viss um að enginn myndi trúa mér ef ég segði frá hvernig mér liði.Ég var viss um að allir myndu dæma mig og gera lítið úr mér.Baktala og hlæja og myndu segja hvað ég væri vitlaus og heimskur.Ég var nógu brotinn fyrir að það hefði ekki verið á bætandi.Svo ég hélt áfram að birgja vanlíðan og vera með grímu.

Ég hélt nefnilega að fólk sem væri andlega veikt væri eins og maður sér í bandarískum bíómyndum, lokað inni og helst í spennitreyju. Það voru eiginlega einu skiptin sem ég sá fólk með andleg veikindi.

Ég greindist með slitgigt 1994 og er þá 27 ára gamall og þurfti að hætta í boltanum.Ég hélt samt áfram að vera kringum fótboltann og sem liðstjóri hjá Þór og Magna Grenivík.Ég birgði samt alltaf vanlíðan og barst við sjálfan mig á hverjum degi. Ég þurfti hinsvegar að fara í mjaðmaliðaskipti 1998 og aftur sömu megin 2004.

Ég varð óvinnufær eftir þá aðgerð þar sem hún tókst ekki nógu vel og má segja að það hafi bjargað mínu lífi.

Ég var í verkjaskóla á Kristnesi árið 2005 þar sem ég sá í fyrsta skipti hvað ég hafði glímt við síðan ég var barn.Fékk þá bæklinga um kvíða,félagsfælni og þunglyndi. Þetta reyndust bæklingar um mig og ég var með master í kvíða,félagsfælni og þunglyndi sem ég bý að í dag.Það voru ástæður fyrir minni vanlíðan og það var von.En til þess þyrfti ég að taka grímuna af og fá hjálp.

Manneskjan ég er sú sama þótt gríman hafi verið tekinn.Þeir sem þekkja mig vita að ég er bara ágætis manneskja og vinur vina minna.En nú hafði ég tækifæri á að byggja mig upp og öðlast það sjálfstraust sem ég hef þráð síðan ég var barn.Ég þurfti að vinna fyrir því að taka niður grímuna og nýta mér hjálpina með opnum huga.

Adalfundur2016_1Hvað hef ég gert síðan

Ég fékk hjálp strax hjá sálfræðingi á Kristnesi og síðan 3 mánuðir í samtalsmeðferð hjá heimilislækni.Ég fór í meðferð hjá SÁÁ og í Starfsendurhæfingu Norðurlands.Ég þurfti að leita mér hjálpar á geðdeild og hef farið 3 sinnum á geðsvið Reykjalundar.Ég fer reglulega á Heilsustofnun í Hveragerði til að halda skrokknum gangandi og um leið þeirri andlegu.

Ég kláraði Ráðgjafaskóla Íslands og var 3 ár í Hugarafli Reykjavík.Ég er einn af stofnendum Grófarinnar sem er geðverndarmiðstöð sem byggir á hugmyndafræði valdeflingar og batamódels.og stefni á að fara í sálfræðinám.

Ég er að gera hluti sem ég hef þráð síðan ég var barn með að nýta mér hjálpina.Ég er ekki fórnarlamb heldur einstaklingur sem gekk í gegnum erfileika en lifði af sem er ekki sjálfgefið. Ég vil nýta mína reynslu til að gera samfélaginu grein fyrir alvarleika andlegra veikinda og vanlíðan.Ég vil gefa öðrum von að einstaklingar geti fengið hjálp sem fyrst en þurfi ekki að birgja vanlíðan með grímu.

Fordómar og stuðningur

Ég veit um leikmenn sem hafa hætt þar sem þeir þorðu ekki að opna sig.Ég veit um leikmenn sem þurftu að yfirgefa sitt lið vegna skilningsleysis og dómhörku eftir að þeir opnuðu sig.

Félög hafa misst leikmenn sem fallið hafa fyrir eigin hendi.Margir einstaklingar með andleg veikindi og vanlíðan eiga erfitt með að leita sér hjálpar vegna eigin fordóma.Gerum þeim það auðveldara fyrir og hlustum og virðum.

Hvað gera menn ef þeir meiðast? Jú sjúkraþjálfun.Hvað gera menn ef þeir glíma við andleg veikindi og vanlíðan? Hvað hjálp er í boði?

Það sem maður vill sjá er að einstaklingar geti fengið stuðning og vinni með einstaklingum sem ein heild. Ég vona að íþróttamenn framtíðar þurfi ekki að birgja vanlíðan eins og íþróttamenn fortíðar.Kærar þakkir Þórsarar og berum virðingu fyrir náunganum í leik og starfi.

Eymundur L. Eymundsson með master í kvíða, félagsfælni og þunglyndi

Ráðgjafi og Þórsari