Fyrirlestur miðvikudaginn 18. mars 2009
Kl. 12.00  í stofu L 201 á Sólborg

Meðganga í hjartanu:
Íslenskir kjörforeldrar barna af erlendum uppruna
Rannsóknir á ættleiðingum barna frá öðrum menningarsvæðum hafa einkum beinst að hinum ættleiddu, aðlögun þeirra og þroskaferli, sjálfsmynd þeirra og vandamálum sem kunna að koma upp. Hlutverk og sjálfsmynd kjörforeldra hefur lítt verið rannsakað, þeir eru oftast aukapersónur í umræðunni. Fyrirlestur Sólveigar H. Georgsdóttur á Félagsvísindatorgi byggir á meistaraprófsritgerð hennar í mannfræði, Meðganga í hjartanu: Íslenskir kjörforeldrar barna af erlendum uppruna. Sjónum er beint að kjörforeldrum sem virkum gerendum í flóknu og oft þversagnakenndu ferli. Leitast er við að svara spurningum á borð við: Hvaða augum líta kjörforeldrar á uppruna barna sinna? Hvaða verkfæri nota þeir til að skapa veruleika í tilveru sína? Hvernig birtast hugmyndir um rætur og menningu í athöfnum þeirra?
(Fyrirlesturinn fer fram á ensku).

Sólveig H. Georgsdóttir lauk meistaragráðu í mannfræði frá Háskóla Íslands árið 2007. Hún starfar sem sérfræðingur hjá MIRRA – Miðstöð InnflytjendaRannsókna ReykjavíkurAkademíunni og er stundakennari við Háskólann á Akureyri

Félagsvísindatorg HA.

Fyrirlestur miðvikudaginn 4. mars 2009
Kl. 12:00 L 201 Sólborg

Blogg og önnur boðskipti unglinga á netinu.

Undanfarin misseri hefur mikið verið rætt um boðskipti unglinga á netinu. Sumarið 2008 vann Sóley Björk Stefánsdóttir verkefni með styrk frá Nýsköpunarsjóði námsmanna sem snérist um að kanna boðskipti unglinga í 7.-9. bekk á netinu með áherslu á blogg. Bloggin voru kortlögð og leitað svara við því hvar unglingarnir eru að blogga,  hvort þeir eru að því einir eða í hópum og síðast en ekki síst var athyglinni beint að innihaldi bloggsins, þ.e. því sem bloggað er um hverju sinni og hvers eðlis boðskiptin eru sem finna sér þennan farveg. Niðurstöður voru kynntar í Þjóðarspegli Háskóla Íslands í Október 2008 og birtar í ritinu Rannsóknir í félagsvísindum IX.
Sóley Björk Stefánsdóttir er nemi í fjölmiðlafræði við Hug- og félagsvísindadeild Háskólans á Akureyri. Hún lýkur BA námi í vor 2009. Sóley Björk lauk stúdentsprófi frá Borgarholtsskóla 2002 með áherslu á margmiðlunarhönnun.

Fyrirlestur miðvikudaginn 25. febrúar 2009
Kl. 12.00  í stofu L 201 á Sólborg

Gott félagslíf framhaldsskóla styrkir félagstengsl og stuðningsnet nemenda, þar sem útkoman verður lítið brottfall nemenda, hærri meðaleinkunn, færri félagslega vandamál og jákvæð ímynd skólans út á við. Tækniskóli atvinnulífsins varð til úr sameiningu Iðnskólans í Reykjavík, Fjöltækniskólans, Flugskóla Ísland og fleiri skólum og úr varð stærsti fjölbrautaskóli landsins með 1900 nemendur og meðalaldurinn er 22 ár.  Verkefnin við skipulagningu félagslífsins voru æði mörg.  Jónsi, félagsmálafrömuður skólans, skýrir í stuttu máli frá því hvaða leiðir voru farnar til að tryggja að félagslífið og skólalíf færi saman með skipulögðum en skemmtilegum hætti.

Jónsi, Jón Jósep Snæbjörnsson, er burtfluttur Akureyringur, tónlistarmaður, skemmtikraftur, sjónvarpsmaður og margreyndur á félagsmálasviðinu. Hann starfar sem félagsmálafrömuður Tækniskólans.  Hann er giftur tveggja barna faðir og býr í Hafnarfirði.

Laugardaginn 31. janúar, kl. 13.30 mun Dr. Ólafur Páll Jónsson, lektor við Háskóla Íslands, fjalla um lýðræði og réttlæti í fyrirlestri við Háskólann á Akureyri. Fyrirlesturinn fer fram í stofu 14 í Þingvallarstræti. Hér að neðan má lesa nánar um inntakið í erindi Ólafs.
Ólafur Páll mun fjalla um að Íslendingar eru nú í þeirri stöðu að þurfa að taka til gagngerrar endurskoðunar þá hugmyndafræði sem hefur verið grundvöllur tilverunnar undanfarna áratugi – frjálshyggjuna. En hvað getur komið í staðinn? Það er kallað á nýtt lýðveldi, virkt lýðræði og réttlæti. Það er líka kallað eftir endurskoðun á stjórnarskránni, ekki síst skýrari aðgreiningu löggjafarvalds og framkvæmdavalds. En hverju á þetta að skila? Þetta getur einungis orðið til hagsbóta fyrir Íslendinga, bæði þá sem nú lifa og komandi kynslóðir, ef þetta leiðir til réttlátara samfélags. John Rawls ræðir um að réttlæti sé æðsta dygð stofnana samfélagsins. En það þarf líka að taka tillit til John Dewey þar sem hann segir að við verðum að líta á stofnanir samfélagsins sem framlengingu á einstaklingsbundnum viðhorfum.

Réttlæti í samfélagi verður ekki aðskilið frá hugmyndinni um lýðræði, og sú hugmynd varðar ekki bara stofnanir samfélagsins, því engar stofnanir megna að vera lýðræðislegar ef þær starfa ekki í anda lýðræðis. Af þessum sökum dugir ekki að breyta stjórnarskrá, eða koma nýrri skipan á stofnanir samfélagsins, hvort heldur pólitískar eða efnahagslegar, ef sú umbreyting á sér ekki rætur í lýðræðislegum einstaklingsbundnum viðhorfum, bæði ráðamanna og almennings. Þess vegna er það verkefni sem er framundan – að endurreisa íslenskt samfélag sem virkt lýðræði – ekki bara pólitískt verkefni heldur líka menningarlegt verkefni.

Fléttur eru, líkt og kunnugt er, myndaðar af sveppi og þörungi í sambýli. Þörungurinn ljóstillífar og leggur til orku sem viðheldur bæði þörungnum og sveppnum meðan sveppurinn skapar þörungnum lífvænlegar aðstæður með því m.a. að verja hann fyrir þurrki og útfjólubláum geislum. Á Íslandi eru þekktar rúmlega 700 fléttutegundir en flestir þekkja fjallagrös sem eru fléttutegund.
Fléttur virðast í raun mun flóknara sambýli og við sögu koma talsvert fleiri lífverur. Þannig virðast ýmsar bakteríur vera ómissandi hluti sambýlisins en rannsóknaverkefni er fjallar um hlutverk og gerð þessara baktería fékk nýverið rausnarlegan styrk frá RANNÍS (Rannsóknamiðstöð Íslands). Verkefnið sem unnið er undir stjórn Dr. Odds Vilhelmssonar, dósents við HA, nefnist: „Ljósóháðar sambýlisbakteríur strandfléttna“. Verkefnið verður í höndum M.Sc. nema við Líftæknibraut HA en samstarfsaðili Háskólans í verkefninu er Náttúrufræðistofnun Íslands auk þess sem Meistaraneminn mun hljóta tveggja vikna þjálfun við Háskólann í Graz í Austurríki.
Afrakstur verkefnisins verður, auk stóraukinnar þekkingar á tegundasamsetningu baktería sem vaxa á og í fléttum, mögulega nýjar bakteríutegundir sem framleitt geta örveruhemjandi efni. Verkefni, líkt þessu, er fæst við grunnrannsóknir á smásæjum lífverum er lifa á ströndum landsins getur verið fyrsta skrefið að uppgötvun nýrra, verðmætra efna. Slík vitneskja getur síðan orðið vaxtarsproti nýrrar framleiðslu.

Þriðjudaginn 27. janúar 2009 kl. 14.30-16.00 heldur Arne Lykke Larsen fyrirlestur um Sjálfstætt líf með aðstoð tækninnar í stofu L101 í Háskólanum á Akureyri að Sólborg. Í fyrirlestrinum fjallar Arne Lykke um notendastýrða þjónustu í Danmörku og hvernig hún gerir fötluðu fólki kleift að lifa sjálfstæðu lífi.
Arne talar einnig um gildi tækninnar varðandi lífsgæði fatlaðs fólks og möguleika á samfélagsþátttöku, en Arne Lykke notar tölvu til tjáskipta, sondu til að nærast og öndunarvél.
Kl. 17.15, á sama stað, verður opinn fundur, þar sem Arne og Guðjón Sigurðsson, formaður MND félagsins á Íslandi svara spurningum og er þetta einstakt tækifæri fyrir fatlað fólk, aðstandendur og aðra áhugasama að taka þátt í umræðum og koma með spurningar.
Arne Lykke er dósent í kenningalegri eðlisfræði við University of Southern Denmark í Óðinsvéum, hann var greindur með ALS/MND í nóvember 2000 og hefur notað öndunarvél frá janúar 2006. Hann er mikið hreyfihamlaður og tjáir sig með aðstoð tölvu. Arne Lykke talar út frá eigin reynslu og flytur fyrirlesturinn á ensku með aðstoð tjáskiptatækja.
Allt áhugafólk um ofangreind málefni er hvatt til að mæta. Góður tími gefst til umræðna og fyrirspurna. Að fyrirlestrinum og fundinum standa Heilbrigðisdeild Háskólans á Akureyri, Akureyrarbær og Öryrkjabandalag Íslands.

Félagsvísindatorg HA
Fyrirlestur miðvikudaginn 14. janúar 2009
Kl. 12.00 L 201 Sólborg

Allt frá hruni íslensku bankanna nú í haust hafa verið uppi vangaveltur um þær afleiðingar sem það mun hafa í för með sér fyrir íslenskt samfélag.  Umræða um breytt gildismat hefur verið hávær, fjöldi fólks hefur komið saman á borgarafundum og haldnir fjölmargir mótmælafundir.  Ýmsir hafa orðið til að spyrja hvert þessi þróun leiðir, hvort um hafi verið að ræða reiðiöldu sem gengin sé yfir eða hvort vænta megi harðnandi átaka og jafnvel aukins ofbeldis á komandi mánuðum.  Í erindi sínu á félagsvísindatorgi ræðir Kjartan Ólafsson þessar spurningar í tengslum við kenningar félagsfræðinnar um siðrof, frávik og félagslegt taumhald.  Ennfremur um hlutverk og ábyrgð fjölmiðla við fréttaflutning af mótmælum.

Kjartan Ólafsson er lektor við Hug- og félagsvísindadeild Háskólans á Akureyri.  Hann lauk meistaraprófi í félagsfræði frá Háskóla Íslands árið 2000 og hefur síðan stundað margvíslegar rannsóknir á Íslensku samfélagi, svo sem á samfélagsáhrifum stórframkvæmda og vegaframkvæmda, á frístundaiðju og fjölmiðlanotkun ungs fólks og kynjuðum staðalímyndum svo fátt eitt sé nefnt.

Umsóknarfrestur í Háskólanum á Akureyri rann út á mánudaginn en þá höfðu 134 sótt um grunnnám við skólann og 30 í framhaldsnám. Fjöldi umsókna er því um 12% af nemendafjölda skólans.

Útgjöld til Háskólans á Akureyri eru skorin niður um 127,5 mkr. eða 8,8% samkvæmt nýju fjárlagafrumvarpi ríkisstjórnar, verði það samþykkt. Háskólaráð samþykkti á fundi sínum í vikunni að  fela framkvæmdastjórn háskólans að gera tillögur að rekstraráætlun fyrir árið 2009 þar sem stefnt verði að því að mæta fyrirhuguðum niðurskurði án þess að segja upp starfsfólki. Fyrirsjáanlegt er að þessi niðurskurður mun leggjast þungt á starfsemi háskólans á næsta ári. 
 
Þrátt fyrir þennan niðurskurð verða þeir umsækjendur sem uppfylla inntökuskilyrði innritaðir í háskólann enda ganga þeir inn í námshópa sem þegar hefur verið gert ráð fyrir. Kappkostað verður að kennsla uppfylli ströngustu gæðakröfur hér eftir sem hingað til.

Þann 11. desember 2008 mun Sigfríður Inga Karlsdóttir lektor við heilbrigðisdeild HA og ljósmóðir við Sjúkrahúsið á Akureyri flytja fyrirlestur sem hún kallar Yndisleg upplifun eða hræðilegur sársauki: Reynsla kvenna af verkjum í fæðingu. Fyrirlesturinn verður fluttur í stofu L101 Sólborg og hefst kl. 12:10. Allir velkomnir.
Barnsfæðing hefur yfirleitt í för með sér töluverðan sársauka fyrir móður og í mörgum tilfellum er það mesti sársauki sem hún upplifir á lífsleiðinni. Í fyrirlestrinum verður meðal annars greint frá rannsókn sem gerð var á því hvernig konur lýsa þeim sársauka sem þær upplifa í fæðingu, hvaða orð og orðatiltæki þær nota til að tjá sársaukann og hvað þær telja að hafi áhrif á skynjun þeirra af sársauka í eðlilegri fæðingu. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að konur nota margskonar orð og orðasambönd til að lýsa sársauka í fæðingu og eru sum þeirra mjög jákvæð en önnur mjög neikvæð. Sumar konur tala um óþægilega samdrætti á meðan aðrar lýsa verkjunum sem svo hræðilegum að þær héldu að þær væru að deyja.
Sigfríður Inga Karlsdóttir er lektor við heilbrigðisdeild Háskólans á Akureyri og ljósmóðir við Sjúkrahúsið á Akureyri. Hún lauk B.Sc. prófi í hjúkrunarfræði árið 1988, ljósmæðraprófi árið 1990 og Meistaraprófi frá Háskólanum í Manchester í Englandi árið 2000. Rannsóknir Sigfríðar Ingu hafa einkum beinst að konum í kringum meðgöngu og fæðingu. Hún hefur haldið fjölda fyrirlestra hérlendis og erlendis og skrifað greinar bæði í innlend og erlend fagtímarit.

ATH! Málstofan verður send út í beinni útsendingu á slóðinni http://media.unak.is/malstofa
Ef áhugi er á að vera í fjarfundarsambandi er hægt að gefa upp IP-númer með góðum fyrirvara á netfangið: gudfinna@unak.is

Kl. 14:00 – 16:00 Fallvalt fullveldi? Stofa L201 á Sólborg
Opið málþing þar sem fjallað verður um fullveldið frá öllum hliðum, í fortíð, nútíð og framtíð. Framsögumenn og yfirskrift erinda eru:
Sigurður Líndal – Frelsi og fullveldi á 21. öld.
Eiríkur Bergmann – Er Ísland fullvalda?
Silja Bára Ómarsdóttir – Er fullveldi nauðsynlegt? Sundurliðun og samþjöppun ríkja á 21. öld.
Ágúst Þór Árnason – Fullveldishugtakið togað og teygt
Fundarstjóri er Guðmundur Heiðar Frímannsson.

Kl. 16:10 – 16:40 Hátíðardagskrá við Íslandsklukkuna á Sólborg.
Ávarp rektors
Anna Richardsdóttir, bæjarlistamaður hringir Íslandsklukkunni fyrir árið 2008
Félagar í kór Akureyrarkirkju syngja inn jólamánuðinn

Kl. 16:40 – 18:00 Hugguleg stund í háskólanum
Öllum boðið upp á kakó og smákökur í matsal skólans, jólatónlistin ómar undir
Listasýningin Íslendingar opnar á bókasafni háskólans. Samsýning Gústavs Geirs Bollasonar, Hönnu Hlífar Bjarnadóttur, Véronique Legros og Þórarins Blöndal.

Föstudaginn 28. nóvember kl. 12:10 mun Jónína Guðmundsdóttir aðjúnkt og ráðgjafi hjá Capacent Ráðningum flytja fyrirlestur undir heitinu: Þróun í ráðningarmálum á Íslandi. Málstofan er haldin í stofu R311 á Borgum og eru allir velkomnir.

Mánudaginn 24. nóvember kl. 14:30 flytur dr. Rúnar Sigþórsson fræðsluerindi um námsmat. Erindið er byggt á doktorsverkefni hans, Mat í þágu náms eða nám í þágu mats: Samræmd próf, kennsluhugmyndir kennara, kennsla og nám í náttúrufræði og íslensku í fjórum íslenskum grunnskólum. Fyrirlesturinn verður í Brekkuskóla á Akureyri.
Verkefnið var tilviksrannsókn sem beindist að því að kanna hvaða mark samræmd próf í náttúrufræði og íslensku setja á kennslu og nám á mið- og unglingastigi í fjórum heilstæðum grunnskólum. Einkum var leitast við að greina samhengi aðalnámskrár grunnskóla og samræmdra prófa við kennsluhugmyndir kennara, tilhögun kennslu, viðfangsefni nemenda og uppskeru þeirra af náminu.

Niðurstöður rannsóknarinnar benda til að samræmd próf setji að mörgu leyti mark á þetta samhengi. Um leið er undirstrikað að prófin séu tæpast beinn áhrifavaldur heldur meðal þess sem mótar og viðheldur ákveðinni kennsluhefð. Í skólunum fjórum einkennist hún af efnisvali og kennslutilhögun sem kennarar töldu að byggi nemendur undir prófin og leiddi til árangurs. Þessi kennsluhefð virtist leiða til námsmenningar sem einkenndist af takmörkuðum náms¬áhuga nemenda og áherslu á einkunnir fremur en nám þar sem ýtt var undir ígrundun, lausnaleit og djúpan skilning.

Erindi Rúnars hefst kl. 14:30 í Brekkuskóla og er á vegum Skólaþróunarsviðs hug- og félagsvísindadeildar. Að erindi hans loknu eru heimilaðar fyrirspurnir og umræður.

Kvikmyndasýning  miðvikudaginn 19. nóvember 2008                                                         
kl. 12:00 L 201 Sólborg v/Norðurslóð

Myndir úr mannlífinu á Akureyri

Nemendur í námskeiðinu Hin nýja miðlun sýna stuttmyndir sýnar eða „innslög” úr bæjarlífinu á Akureyri. Um er að ræða sex stuttar myndir sem nemendur hafa verið að vinna síðustu vikur og draga upp myndir úr mannlífinu á Akureyri. Höfundar kynna verkefni sín mjög stuttlega.

Myndirnar sem sýndar verða eru:

Næturlífið,  eftir Hlín Bolladóttur, Völund Jónsson og Þorgeir Rúnar Finnsson
Drekar og dýflissur, eftir Hafdísi Ársælsdóttur og Sóleyju Björku Stefánsdóttur
Þemadagar í Tónlistarskólanum, eftir Önnu Lilju Björnsdóttur og Kristínu Elísabetu Gunnarsdóttur
Hvernig er að vera aðfluttur Akureyringur?, eftir Elísabetu Katrínu Friðriksdóttur og Sigrúnu Magnúsdóttur
Heimsfrægur á Íslandi eftir Hjalta Þór Hreinsson og Reyni Albert Þórólfsson