Heimiliskötturinn Maja sem býr í Síðuhverfi

Ragnheiður Gunnarsdóttir skrifar um kattarhald á Akureyri

Bæjarstjórn Akureyrar er algjörlega á villigötum þegar kemur að nýjum reglum um kattahald í bænum. Með því að okra á kattaeigendum tryggja þeir að ástandið helst óbreytt, ef ekki verra. Nú þegar eru fleiri kettir farnir að finnast á vergangi en áður og allt fullt af heimilislausum kisum því enginn tímir að taka þær að sér. Sem er í sjálfu sér skiljanlegt sé litið á staðreyndir málsins. Skráningargjald upp á 10 þúsund krónur (það hæsta á landinu), árlegt eftirlitsgjald upp á 6 þúsund krónur og trygging upp á 3200 krónur sé tryggt hjá VÍS. Nánar »

Samkvæmt nýrri og endurskoðaði hagspá ASÍ fyrir árin 2011 – 2013  kemur fram að allt bendi í þá átt að viðsnúningur sé að verða í Íslensku efnahagslífi. Hægur bati sé framundan  næstu árin. Samkvæmt spánni verði staðan á vinnumarkaðnum erfið en mun lagast í takt við batnandi efnahagslíf.  Í lok spátímans verður atvinnuleysið komið niður í  5,2%

Nánar »

Á aðalfundi Samfylkingarfélags Akureyrar sem haldið var í Lárusarhúsi fimmtudagskvöldið 17. Mars voru samþykktar eftirfarandi áskorunar til ríkisstjórnar Íslands og þingflokks Samfylkingarinnar.  Í annarri áskoruninni er skoraði á ríkisstjórnina að standa við fyrirheit um að innkalla aflaheimildir. Í hinni áskoruninni er hvatt til réttlátara og uppstokkun fjármálakerfisins. Nánar »

Sigfús Karlsson skrifar:

Enn á ný getur Jóhanna Sigurðardóttir, forsætisráðherra, ekki setið á sér að fara með þá rangfærslu að Framsóknarflokkurinn hafi skert barnabætur á tímum uppssveiflu og góðæris í samfélaginu. Þessi orð lét forstætisráðherra falla, sem og svo oft áður, í óundirbúnum fyrirspurnartíma þann 25. mars s.l. þegar alþingismaðurinn Birkir J. Jónsson var með þá fyrirspurn er varðaði þau loforð fyrri ríkisstjórnar, sem Jóhanna Sigurðardóttir átti sæti í sem félagsmálaráðherra, þess efnis að hefja útgreiðslu barnabóta mánaðarlega frá 1. apríl s.l.

Fyrri ríkisstjórn, Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar, tilkynnti þann 8. desember 2008 að uppi væru áform þess efnis að hefja mánaðarlega greiðslur barnabóta þann 1. apríl 2009 eins og áður er getið, í stað þess að fá barnabæturnar greiddar fjórum sinnum á ári. Núverandi ríkisstjórn, Samfylkingar og Vinstri Grænna, hefur gefið það út og fallið frá þessum mánaðarlegu greiðslum, en það var ákveðið á þeim forsendum að mánaðarlega greiðslur hefðu komið verr út fyrir fjölskyldur í landinu og betra sé að viðhalda gamla kerfinu. Þá kom fram í svari forsætisráðherra við fyrirspurninni að hún héldi ekki að þetta breytti mjög miklu fyrir barnafjölskyldur, þ.e. að fá barnabæturnar greiddar út mánaðarlega.

Síðan segir forsætisráðherra í svari sínu til þingmannsins. „En háttvirtur þingmaður er alltaf á hálum ís þegar hann talar um barnabætur vegna þess að þær voru skertar í tíð Framsóknarflokksins á tímum mikillar uppsveiflu og góðæris í samfélaginu.“

Nánar »

Nýr formaður Sjálfstæðisflokksins verður kjörinn á landsfundi flokksins í Laugardalshöll í dag. Kristján Þór Júlíusson, fyrrum bæjarstjóri á Akureyri og núverandi þingmaður Norðausturkjördæmis, býður sig þar fram og mun etja kappi við Bjarna Benediktsson, þingmann frá Reykjavík.

Landsfundi Samfylkingarinnar lýkur einnig í dag. Helena Karlsdóttir bæjarfulltrúi á Akureyri var í morgun endurkjörinn ritari flokksins.

eftir Friðrik Sigurðsson.

Enn og aftur verðum við Norðlendingar vitni af því hversu ómögulegur flugvöllurinn á Akureyri er til millilandaflugs því ítrekað hefur orðið að vísa vélum annað.  Þeir sem ætla að nota flugvöllinn á Akureyri til millilandaflugs geta því átt von á því að sitja í rútum í þrjár klukkustundir til Egilsstaða. 

Í Aðaldal við Húsavík er besti flugvöllur á Norðurlandi.  Besti flugvöllur Norðurlands til millilandaflugs og trúlega best staðsetti flugvöllur Norðurlands ef tillit er tekið til erlendra gesta sem koma norður og ætla að skoða náttúruperlurnar í Þingeyjarsýslu.

Samgönguráðherra Kristján Möller hafnaði hugmyndum mínum um að efla Aðaldalsflugvöll og sagðist aðeins ætla að styðja flug á Akureyri. 

Er ekki komin tími til að skipta um skoðun Kristján? Leggjumst á árarnar og hefjum undirbúning á millilandaflugvelli í Aðaldal.

Vaðlaheiðargöng
Þegar göngin verða tilbúin þá geta Akureyringar rennt sér á 30 mínútum á góðan alþjóðaflugvöll sem verður alltaf opinn, ólíkt þeim sem nú er til staðar í löngum Eyjafirði með þrönga fjallgarða til beggja hliða og háa fjallatoppa til suðurs.

Möller, sjáðu nú ljósið og vertu með!

Friðrik Sigurðsson er sveitarstjórnarfulltrúi í Norðurþingi, búsettur á Húsavík.

Hún var aldeilis makalaus umræðan um stóriðju- og virkjanamál á Alþingi í dag. Þingmenn Samfylkingar háðu veikburða varnarbaráttu með því að slá um sig með innantómum frösum um náttúruvernd og rammaáætlun á meðan þingmenn Sjálfstæðisflokks báru engan kinnroða heldur töluðu sem sannfærðir stóriðjusinnar. Allt moraði í þversögnum í málflutningi stjórnarþingmanna og hljóta þeir, sem höfðu þolinmæði til að hlusta til enda, að vera jafnnær um stefnu ríkisstjórnarinnar í virkjana- og stóriðjumálum. Enn um sinn verður þjóðin að meta stefnuna af gerðum ríkisstjórnarinnar en ekki málflutningi einstakra ráðherra eða stjórnarþingmanna, svo lítið er á honum að byggja.

Iðnaðarráðherra svaraði málefnanlegum spurningum formanns Vinstri-grænna með því að gera honum upp skoðanir og með því að stilla honum upp sem stóriðjusinna. Og þó Össur kvartaði undan hávaða í Steingrími er ekki beint hægt að segja að hann hafi hvíslað ásakanir sínar fram í salinn. Í öllu falli kom skýrt fram í máli ráðherrans að ríkisstjórnin styður uppbyggingu álvers á Bakka. Ekki kom í ljós hvort þar er átt við 250.000 tonna álver sem Landsvirkjun og önnur orkufyrirtæki eru að reyna hörðum höndum að afla orku fyrir, eða 346.000 tonna álverið sem Alcoa vill reisa.

Ráðherrann hreykti sér af náttúruverndarstefnu Samfylkingarinnar um að ekki ætti að raska áður óröskuðum „náttúrusvæðum“ á kjörtímabilinu, og nefndi í því sambandi t.d. Langasjó, Brennisteinsfjöll og Kerlingafjöll. Honum láðist að vísu að segja frá því að í stjórnarsáttmálanum er gefin heimild fyrir því að raska öllum „náttúrusvæðum“ á Íslandi ef Alþingi veitir til þess heimild, og það vita allir hverjir fara með meirihlutavald á Alþingi Íslendinga. Ekki minntist ráðherrann heldur á að í sáttmálanum segir að heimilt verði að fara inn á óröskuð svæði ef rannsóknar- og nýtingarleyfi liggur þegar fyrir, en þannig var einmitt háttað með Gjástykki, þess vegna var ráðherrann ekki tilbúinn að þyrma því óraskaða svæði.

Engu svaraði ráðherrann um losunarmálin eða hvaða veganesti íslenskir sendimenn fara með á næstu fundi Loftslagssamnings Sameinuðu þjóðanna. Enda hafa stjórnvöld ekki góðan málstað að verja í loftslagsmálum meðan þeim hefur ekki lánast að gera nokkurn skapaðan hlut til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda frá því að skrifað var undir skuldbindandi ákvæði samningsins. Losun gróðurhúsalofttegunda eykst stöðugt, ekki bara frá stjórnlausri stóriðju, heldur líka frá öðrum iðnaði að ekki sé talað um samgöngur.

Í hnotskurn má segja að stefna Samfylkingarinnar hafi verið afhjúpuð í umræðunni, en hún er fólgin í því að reyna með öllum tiltækum ráðum að viðhalda þeirri mynd sem flokkurinn gaf af sér í kosningunum 2007, á sama tíma og hann styður alla hugsanlega stóriðjuuppbyggingu nema kannski olíuhreinsistöð á Vestfjörðum.

Það verður athyglisvert að fylgjast með störfum ráðherra Samfylkingarinnar á næstunni, þegar kemur að því að úrskurða um vegalagningu um Teigsskóg, heimildarlausa Múlavirkjun, háspennulínu frá Blöndu, virkjanir í neðri hluta Þjórsár að ógleymdri Norðlingaölduveitu. Eða ætla ráðherrarnir að heimila það sem Friðrik Sophusson fer fram á í nýlegu viðtali við Viðskiptablaðið, að Landsvirkjun og Þeistareykir fái að bora rannsóknarholur á háhitasvæðunum fyrir norðan áður en hið umdeilda „heildarmat“ áformaðra framkvæmda liggur fyrir?

Höfundur er þingmaður VG. Pistillinn birtist á síðu Kolbrúnar, www.althingi.is/kolbrunh þann 3. september.

eftir Gunnar Ragnar Jónsson.

Sumarið 2007 voru kynntar mótvægisaðgerðir vegna skerðingar þorskkvóta. Hluti af þessum aðgerðum var uppbygging vegarins um Öxi sem átti að gera að heilsársvegi. Í kjölfarið var enginn maður með mönnum nema endurtaka þá merkingarlausu þulu að með þessu næðist ekki aðeins fram stytting á veginum milli Héraðs og Djúpavogs heldur einnig 60 km stytting á hringveginum Á meðan hristu kunnugir höfuðið enda veit það hver sem vilja vill að vegurinn liggur um Breiðdalsheiði en ekki Öxi og því engin stytting á hringveginum innifalin í þeirri ákvörðun að leggja uppbyggðan Axarveg.

Umræðan um þjóðveg nr. 1 eða hringveginn eins og hann er einnig kallaður er oft á villigötum líkt og í það litla dæmi sem ég rak hér að ofan sýnir okkur. Menn virðast leggja ofurkapp á það að stytta þennan vegaspotta sem hringar sig um eyjuna okkar og gefur okkur færi á að ferðast landshluta á milli án teljandi fyrirhafnar eins og það sé það atriði sem mestu skiptir fyrir þróun og framtíð vegarins.

Mikilvægasta umræðan sem taka þarf um hringveginn snýst þó ekki að því hvort hann sé einum kílómetranum lengri eða styttri heldur um eðli hans og hlutverk.

Að mínu viti eigum við að leggja þá merkingu í hlutverk hringvegarins að hann þjóni straumi ferðamanna sem ferðast vill um landið. Í því felst að hann liggi um sem flesta þéttbýlisstaði og eftir þeirri leið sem öruggust er og auðveldust yfirferðar á hverju svæði. Lengd hans í kílómetrum séð skiptir minna máli í þessu sambandi enda er það svo að sé það vilji manna að þjóðvegur nr. 1 liggi þann hring sem styst er frá Reykjavík til Reykjavíkur má fyrirhafnarlítið breyta númerakerfi íslenskra vega með þeim hætti að Þingvallahringurinn fái fyrsta tölustafinn og vinna sig svo út frá því.

Það er staðreynd að ferðamenn fylgja oft þjóðvegi nr. 1 á ferð sinni um landið sem eðlilegt er enda staðkunnátta þeirra ekki á pari við heimamenn í flestum tilfellum. Við eigum að byggja enn frekar á þessu og taka þá meðvituðu ákvörðun að þjóðvegur nr. 1 verði ferðamannavegur fyrst og síðast og leggja þá til hliðar við hann þær fjölbreyttu leiðir sem stytta mega ferðaþreyttum leiðina kjósi þeir svo.

Til þess þarf ákvörðun meðal ráðamanna á þessu sviði en ekki síður eftirfylgni og trúfesti við þá ákvörðun. Nokkuð sem oft hefur reynst örðugt þegar kemur að samgöngumálum enda ákvarðanataka á því sviði knúin áfram í meiri mæli af þrýstihópum sem myndast um einstaka vegaspotta og kílómetratölur heldur en faglegri yfirlegu og stefnufestu.

Pistillinn birtist á www.deiglan.com þann 12. júlí sl. og er tekinn þaðan.

Jón Bjarnason skrifar.

Á ráðstefnu Matvælastofnunar Sameinuðu þjóðanna (FAO) í Róm  nýlega lagði formaður Samfylkingarinnar áherslu á sjálfbærni í matvælaframleiðslu og fæðuöryggi þjóða.  Þessu er ég sammála.
Heima á Íslandi leggur Ingibjörg Sólrún hinsvegar til hömlulausan innflutning á hrákjöti sem vitað er að lama mun innlendan landbúnað og skerða matvælaöryggi íslensku þjóðarinnar.
Slík tvöfeldni hefur oft einkennt „kratismann“.
 Á Alþingi virðist forysta Samfylkingarinnar taka höndum saman með einokunarrisunum á matvörumarkaðnum um að klekkja á íslenskum landbúnaði og innlendri matvælaframleiðslu. Allt annað er hins vegar sagt í Rómaborg.

Landbúnaðarstefna Alþýðuflokksins gamla
Áratuga gömul stefna Alþýðuflokksins og nú Samfylkingarinnar í landbúnaðarmálum á Íslandi hefði örugglega þótt heldur forneskjuleg og gamaldags á fundinum í Rómaborg.
Þar keppist nú alþjóðasamfélagið við að leita leiða til að efla landbúnaðarframleiðslu hinna ýmsu landa og tryggja matvælaöryggi þjóða með sjálfbærum hætti.
Kannski er það bara best fyrir íslensku þjóðina að formaður Samfylkingarinnar verði áfram og sem lengst erlendis og tali til okkar þaðan.
Á matvælaráðstefnunni vakti Ingibjörg Sólrún réttilega athygli á hlut kvenna í fæðuframleiðslu í heiminum sem er talinn vera um 60%. Mikilvægt væri því að tryggja aðkomu kvenna að ákvörðunum um fæðuöryggi.
Þetta er hægt að segja í Róm en hér á Íslandi þykir ríkisstjórninni ekkert mál að galopna fyrir innflutning á hráum kjötvörum sem mun einmitt rústa hundruðum ef ekki þúsundum kvennastarfa á Íslandi.

Ályktun þingeyskra kvenna
Ef til vill heyrir Ingibjörg Sólrún til Rómar raddir 400 þingeyskra kvenna sem héldu aðalfund Kvenfélagssambands Suður-Þingeyinga í apríl síðastliðnum. En á þeim fundi var samþykkt ályktun þess efnis að matvælafrumvarp ríkisstjórnarinnar myndi –
„ekki aðeins skaða innlenda landbúnaðarframleiðslu og veikja varnir gegn smitsjúkdómum í búfé heldur svipta komandi kynslóðir þeim lífsgæðum sem felast í því að eiga greiðan aðgang að þeirri gæða vöru, hreinleika og heilbrigði sem íslenskar landbúnaðarvörur sannarlega eru. Þá kemur þessi breyting til með að hafa ófyrirsjáanleg áhrif á matvælaiðnaðinn í landinu þar sem hætt er við að fjöldi starfa í greininni gæti lagst niður“.

Að ganga berfætt til Rómar
Hér er skýrt að orði kveðið um frumvarp sem ráðherrar Samfylkingarinnar lögðu áherslu á að yrði samþykkt. Sem betur fór tókst með miklu átaki að stöðva frumvarp ríkisstjórnarinnar um galopinn innflutning á hráu kjöti í bili. Þótt þúsundir fólks í matvælavinnslu og landbúnaði andi um stund léttar er ein orusta unnin en stríðið heldur áfram. Hér fyrr á öldum gengu menn  berfættir, fullir iðrunar til Rómar.
Matvælaöryggi, hollusta og gæði innlendrar fæðuframleiðslu er sameiginlegt hagsmunamál þjóðarinnar allrar. Það ætti ekki að þurfa að fara til Rómar til að sjá það.

Höfundur er þingmaður VG í Norðvesturkjördæmi.

eftir Ragnar Sigurðsson.

Núverandi fyrirkomulag námslána og efnahagsumhverfis gerir það að verkum að nemendur háskóla eiga erfiðara um vik í að ná endum saman. Hátt vaxtaumhverfi í landinu er orðið tímasprengja hvað varðar skuldastöðu margra nemenda því margir hverjir eru komnir með háan yfirdrátt með tilheyrandi vöxtum sem námslánin ná ekki að dekka.
 
Nemendur fá afgreidd sín námslán í samræmi við námsframvindu sem er eðlilega ekki fyrr en við lok hverrar skólaannar. Þetta gerir það að verkum að allmargir nemendur lifa á yfirdrætti yfir skólaárið sem þeir greiða svo niður þegar námslán berast. Húsnæðisleiga er með hæsta móti og flestir stúdentagarðar fjármagna sínar byggingar með lánum og því er leiga í stúdentagörðum væntanlega að hækka í samræmi við vexti nema rekstraraðilar stúdentagarðanna dragi saman seglin. Þetta gerir nemendum mjög erfitt fyrir og margir hverjir grípa til þess ráðs að vinna með skóla eða afla sér tekna á sumrin með því að vinna mjög mikið til þess að komast hjá því að þurfa á miklum yfirdrætti að halda eða eingöngu til þess að eiga fyrir uppsöfnuðum vöxtum. Duglegir eintaklingar sem vilja komast hjá því að lifa á yfirdrætti lenda í skerðingu vegna tekna en skerðingarhlutfallið er 10%. Þeir fá því lægri námslán við lok annar sem verður til þess að þeir lenda í því að óska eftir yfirdrætti á seinni önn skólaársins. Þetta skerðingarhlutfall ber að afnema til þess að koma til móts við núverandi efnahagsumhverfi nemenda og gera þeim kleift að hafa það valfrelsi að lifa ekki á okurvöxtum yfirdrátta.

Stjórn LÍN og fulltrúar ríkisstjórnarinnar hafa nú gert með sér nýtt samkomulag um úthlutunarreglur námslána. Þar kemur fram að skerðingarhlutfall haldist óbreytt en tekið verði tillit til einingafjölda þannig að nemandi sem klári 30 einingar búi við 5 % skerðingarhlutfall. Mér er það óskiljanlegt hvers vegna skerðingarhlutfallið var ekki afnumið til að koma til móts við þann fjárhagsvanda sem steðjar að nemendum.
 
Það ber þó að fagna því sem vel er gert og í núverandi samkomulagi um úthlutunarreglur er margt jákvætt og gott t.a.m. er sveigjanleiki í námsframvindu aukinn sem gerir nemendum kleift að haga námi sínu meira eftir þörfum yfir skólaárið. Einnig er grunnframfærslan hækkuð um 7 % sem gerir það að verkum að nemendi sem hafði 94.000 kr. námslán á mánuði í hefðbundnu 9 mánaða námi fær nú 100.600 kr. Þetta gerir hækkun um 6.600 kr á mánuði sem að sjálfsögðu nýtist námsmönnum vel. En það er samt sem áður staðreynd að þessi hækkun er einungis dropi í stækkandi haf vaxta.
 
Í 1. gr. laga um Lánasjóð íslenskra námsmanna kemur fram að „[h]lutverk Lánasjóðs íslenskra námsmanna [sé] að tryggja þeim sem falla undir lög þessi tækifæri til náms án tillits til efnahags.” Ég tel að LÍN sé á góðri leið með að fá falleinkunn því það er staðreynd að æ fleiri dæmi séu um að nemendur hafi lýst yfir þeim áhyggjum að þeir sjái sér ekki fært að stunda nám á næsta skólaári vegna vaxtaálags og hárrar húsaleigu. Við í stjórn félags stúdenta við Háskólann á Akureyri höfum mýmörg dæmi um slíkt.

Það eru tveir kostir í stöðunni; að hækka grunnframfærslu námslána enn frekar og afnema skerðingarhlutfall tekna eða hefja greiðslu námslána á mánaðarfresti og forða nemendum frá okurvaxtaumhverfi landsins. Hið síðarnefnda er þó gríðarlega erfitt og myndi þýða uppstokkun á núverandi námslánakerfi varðandi námsframvindu. Það er erfitt að átta sig á því við hvað var miðað þegar nýtt samkomulag var gert á milli fulltrúa ríkisstjórnarinnar og stjórnar LÍN þegar ákveðið var að hækka grunnframfærslu um 7%. Samkvæmt lögum um LÍN ber að miða við „[...] að námslán samkvæmt lögum þessum nægi hverjum námsmanni til að standa straum af náms- og framfærslukostnaði meðan á námi stendur að teknu tilliti til fjölskyldustærðar námsmanns. Stjórn sjóðsins er heimilt að taka tillit til búsetu og annarra atriða er áhrif kunna að hafa á fjárhagsstöðu námsmanns.” Það hlýtur að vera öllum ljóst að ekki var tekið tillit til núverandi efnahagsumhverfis þegar nýtt samkomulag var gert.
 
Að lokum vil ég mótmæla því að nemendur Háskólans á Akureyri hafi engan fulltrúa í stjórn LÍN. Í ljósi þess að við höfum engan fulltrúa í stjórninni hefði ég talið það eðlilegt að fulltrúar nemenda við HA hefðu fengið að segja sitt varðandi nýtt samkomulag.

Höfundur er formaður félags stúdenta við Háskólann á Akureyri.           

Sigurjón Þórðarson skrifar.

Þegar farið var af stað við að stjórna þorskveiðum með þeim kennisetningum sem Hafró beitir var markmiðið að minnka sveiflur í afla og að hann yrði að jafnaði 400-500 þúsund tonn. Aðferðin gengur annars vegar út á að draga úr veiðum til að byggja upp hrygningarstofninn og hins vegar að vernda smáfisk.
 
Allir geta fallist á að upphafleg markmið hafa ekki gengið eftir, en deilt er um hverju sé um að kenna. Þeir sem hafa stýrt Hafró og rannsakað og fellt dóma um eigin verk segja að ekki hafi verið dregið nægjanlega úr veiðum. Þessu er haldið blákalt fram þó svo að það hafi verið farið nokkuð nákvæmlega eftir ráðgjöf Hafró sl. einn og hálfan áratug og að veiðisvæðum sé markvisst lokað fyrir veiðum á smáfisk. Aðrir líffræðingar og fiskifræðingar, s.s. ég og Jón Kristjánsson, hafa haldið því fram að kenningin sem Hafró vinni eftir geti ekki gengið upp þar sem hún brjóti í bága við viðtekna vistfræði, s.s. að vitavonlaust sé að vernda fiskinn þar sem vöxtur er við sögulegt lágmark.  Sömuleiðis hefur verið bent á að ekki sé um að ræða jákvætt samband á milli stærðar hrygningarstofns og nýliðunar en fleiri hafa bent á það, s.s. Rögnvaldur Hannesson fiskihagfræðingur. Fleira má nefna, t.d. að fiskveiðar ganga sinn vanagang á hafsvæðum þar sem umdeildar kenningar Hafró ráða ekki för, eins og í Barentshafinu og við Færeyjar, en reiknisfiskifræðingar hafa ítrekað spáð þeim þorskstofnum algjöru hruni.

Þorskveiðin nú er miklu minni en þegar útlendingar voru að veiða hér í landhelginni og sömuleiðis er atvinnufrelsi Íslendinga virt að vettugi að mati mannréttindanefndar Sameinuðu þjóðanna.

Sagan skoðuð
Frá árslokum 1976 hafa Íslendingar haft stjórn á veiðunum og voru menn nokkuð bjartsýnir á að með betri stjórn, einkum minni smáfiskaveiði, næðist fljótlega að ná fram jafnstöðuafla,  400-500 þúsund tonn eins og áður segir.  Þetta gekk ekki eftir þrátt fyrir stækkaða möskva og fleiri aðgerðir og var svo komið að árið 1991 var það mat Hafró að þorskstofninn stæði veikt og var skýringin að veitt hefði verið of mikið frá því að kvótakerfið var tekið upp árið 1984 og síðan að sjór hefði kólnað frá því sem áður var þegar afli var meiri.  Þorsteinn Pálsson sjávarútvegsráðherra ákvað að fara nokkuð nákvæmlega eftir ráðgjöf Hafró. 1991 kvótinn sem ritstjóri Fréttablaðsins gaf út var innan skekkjumarka eða rétt um 6% umfram ráðgjöf.
 
1992 reiknaði Hafró enn og aftur að þorskstofninn væri á niðurleið þrátt fyrir að farið hefði verið að mestu eftir ráðgjöfinni á árinu á undan. Kvótinn 1992 sem gefinn var út var 205 þúsund tonn sem var um 7% umfram ráðgjöf og lét aðstoðarforstjóri Hafró hafa eftir sér niðurskurðurinn væri liður í að byggja upp stofninn. 1993 lagði Hafró enn og aftur til að skorið yrði niður þrátt fyrir að farið hefði verið að mestu eftir tillögum stofnunarinnar árin á undan og var lagt til 150 þúsund tonna afla. Fór núverandi ritstjóri Fréttablaðsins að mestu eftir tillögum Hafró
eins og áður.

1994 brá Hafró ekki af venju sinni og lagði til umtalsverðan niðurskurð eða 130 þúsund tonna þorskafla og það var eins og við manninn mælt, Þorsteinn Pálsson skar niður veiðiheimildir. 1995 mátti heyra nýjan tón í ráðgjöf Hafró og var ráðlagt að veiðin yrði sú sama og árið áður eða 155 þúsund tonn, þrátt fyrir að ekki hefði verið skorið jafnmikið niður og stofnunin lagði til.  Þorsteinn Pálsson barði sér á brjóst og taldi þessi ráðgjöf vera til vitnis um að það hefði verið rétt að fara nánast í einu og öllu eftir ráðgjöfinni.

1996 lagði Hafró til að þorskveiðin yrði aukin um 20% eða í 186 þúsund tonn. Taldi forstjóri Hafró að það væri bjart framundan og það var framreiknað að stofninn myndi vaxa um 200 þúsund tonn á næstu 2 árum.1997 taldi Hafró að stofninn hefði vaxið meira en spáð hafði verið fyrir um ári áður og lagði stofnunin til að kvótinn yrði 218 þúsund tonn og fór Þorsteinn Pálsson sjávarútvegsráðherra eftir þeirri ráðgjöf og taldi að harðar niðurskurðaraðgerðir sínar hefðu skilað árangri.

1998: Hafró leggur til að veiðin verði 250 þúsund tonn og er það aflaaukning þriðja árið í röð og Þorsteinn sjávarútvegsráðherra segir að ráðgjöfin staðfesti að stefnan hafi verið rétt. 1999: Hafró leggur til að það sé nánast sami afli og árið á undan en forstjóri Hafró, Jóhann Sigurjónsson, segir að allar spár um þróun stofnsins standist vel og að það sé að vænta góðra frétta vegna tveggja stórra árganga sem séu á leiðinni sem að reynsla væri komin á. 2000: Hafró leggur til niðurskurð, að kvótinn verði 203 þúsund tonn, og komu þær fréttir eins og þruma úr heiðskíru lofti.  Ástæðan var sú að stofnunin hefði reiknað vitlaust árin á undan og hefði stofninn í raun verið minni en fyrri útreikningar gáfu til kynna.  Ekki voru þó eingöngu um neikvæðar fréttir heldur var reiknað út ef farið yrði að tillögunum þá myndi stofninn stækka strax á næsta ári og enn meiri árið þar á eftir.

2001: Hafró lagði til enn meiri niðurskurð eða 190 þúsund tonn þorskafla. Þetta seinna” kom því ekki eins og spáð hafði verið ári fyrr og stofnunin taldi að nýir útreikningar staðfestu enn frekar að þegar stofnunin taldi sig loksins vera búin að fá þetta seinna hafði verið reiknað vitlaust. Ástæðan sem Jóhann Sigurjónsson gaf á þessu voru m.a. breytingar á hitafari og benti hann á að það hefði vel að merkja verið kaldara á sl. 30 árum en fyrr á öldinni þegar betur fiskaðist. 2002: Hafró leggur til niðurskurð og að þorskaflinn verði ekki meiri en 179 þúsund tonn.  Nú skyndilega vill forstjóri Hafró breyta afl areglunni sem búið var að mæra árin á undan þrátt fyrir að reglan og furðulegar sveiflujafnanir eigi ekki nokkuð skylt við líffræði heldur miklu frekar hagfræði. 2003: Hafró leggur til aukningu í 209 þúsund tonn en um var að ræða kosningaár og Davíð Oddson lagði til á fundi í Sjallanum að þorskkvótinn yrði aukinn um 30 þúsund tonn. Jóhann Sigurjónsson forstjóri Hafró staðfesti síðan fljótlega að í góðu lagi væri að veiða þann fisk sem Davíð fann í Sjallanum.

2004: Hafró leggur til skerðingu um nokkur þúsund tonn frá kosningaári og forstjóri Hafró bendir á að það hafi orðið hlýnum sem geti haft neikvæð áhrif á loðnuna og þar með þorskinn.  Nú er hækkað hitastig orðið möguleg skýring á því hvers vegna veiðin er helmingi minni en áður en þremur árum fyrr var lækkað hitastig nefnd sem ástæða fyrir því að þorskurinn ætti erfitt uppdráttar. 2005: Hafró leggur til niðurskurð í 198 þúsund tonna þorskafla í umræðum er sagt að niðurskurðurinn gefi meiri afla á næstu árum en miklu betra væri að skera enn meira niður til að fá enn meiri afla seinna. Á fundi á Dalvík er haft eftir forstjóra Hafró að ekki sé hægt að bera saman afla á árunum 1920 til 1960 og síðar vegna þess að þá var hlýskeið. 2006: Hafró leggur til niðurskurð í 187 þúsund tonn en nú voru reiknisfiskifræðingar lausir við handfæraveiðar að mestu sem gátu mögulega ruglað lítillega reiknisdæmið.  Nú voru hækkað hitastig og meint gróðurhúsaáhrif dregin inn til skýringar á misheppnaðri uppbyggingarstefnu.

2007: Hafró leggur til niðurskurð í 130 þúsund tonn og Einar Kristinn ráðherra kokgleypir þau fræði og Friðrik Jón Arngrímsson húkkast á vitleysuna.  Aflareglunni var breytt til þess að uppbygging þorskstofnsins gengi hraðar fyrir sig.  Hagfræðistofnun var fengin til að skrifa upp á delluna en þeir gerðu gott betur en það þar sem lagður var til enn frekari niðurskurður og jafnvel að hætta þorskveiðum í nokkur ár til að uppbyggingin gengi enn hraðar fyrir sig.

2008:  Hafró leggur til niðurskurð á aflaheimildum um nokkur þúsund tonn.  Fjölmiðlar hefja síðan sama ferli og í fyrra og ræða við nákvæmlega sömu aðila sem skrifa að mestu upp á niðurskurðinn, s.s. Einar K. Guðfinnsson ráðherra, sem slær engu föstu en reiknar með að taka sinn tíma til að fara að einu og öllu eftir ráðgjöfinni. Síðan kemur strollan, Friðrik Jón Arngrímsson og Sævar Gunnarsson, Árni Bjarnason sem hafa meira og minna átt þátt í að fara yfir og  endurskoða aðferðafræðina en þeir eru með svona málamyndaathugasemdir, t.d. með ákvörðun um veiði á hrefnunni. Það er helst að Arthúr Bogason standi í lappirnar og bendi óhikað á að það rekist hvað á annars horn í málflutningi Hafró. Það fer lítið fyrir því að fjölmiðlar leiti eftir viðbrögðum t.d. Hallgríms Guðmundssonar formanns Framtíðar eða Jóns Kristjánssonar fiskifræðings, sem hefur haldið uppi fræðilegri gagnrýni á ráðgjöf Hafró.

Höfundur er fv. þingmaður Frjálslynda flokksins.

eftir Hugin Frey Þorsteinsson.

Það er mikið fagnaðarefni að Alþingi hefur nú frestað afgreiðslu á lagafrumvarpi sem opnað hefði á innflutning á hráu kjöti hingað til lands. Enginn vafi er á því að samstaða og samtakamáttur Bændasamtakanna, íslenskra matvælaframleiðenda og neytenda, sérfræðinga í matvælaheilbrigði og fjölmargra sveitarfélaga á landsbyggðinni hefur skipt sköpum um að málinu var slegið á frest. Frestunin er í samræmi við tillögur Vinstri grænna sem kynntar voru í fundaröð flokksins 13.-14. maí sl. en Vinstrihreyfingin – grænt framboð hefur látið til sín taka í málinu.

Því verður hins vegar ekki á móti mælt að það voru mikil vonbrigði að meirihluti bæjarstjórnar Akureyrar sá sér ekki fært að styðja tillögu fulltrúa Vinstri grænna þess efnis að ríkisstjórnin ætti að fresta málinu þegar hún var lögð fram í bæjarstjórn þann 20. maí sl. Í stað þess var tillögu Vinstri grænna vísað til bæjarráðs sem taldi sig ekki geta afgreitt málið á næsta fundi sínum heldur þeim sem var haldinn 29. maí sl. eftir að Alþingi hafði frestað afgreiðslu málsins.

Málatilbúningur meirihluta bæjarstjórnar í þessu máli er með öllu óskiljanlegur í ljósi þeirra gífurlegu hagsmuna sem atvinnulífið á Akureyri hefur að gæta. Ekki verður hann skiljanlegri í ljósi þess að sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd sendi Akureyrarbæ erindi þess efnis strax þann 14. apríl um að veita málinu umsögn. Í stað þess að nýta það tækifæri til að undirstrika mikilvægi Akureyringa vegna málsins, ákváðu forystumenn meirihlutans að stinga erindi sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar undir stól og svara því ekki af þeirri ástæðu að málið væri ekki það mikilvægt að mati meirihlutans. Sú afstaða ein og sér hlýtur að vekja upp ýmsar spurningar um sýn forystumannanna á atvinnulífið á Akureyri. Kjörnum bæjarfulltrúum var ekki kynnt erindið og það fékk enga umfjöllun á vettvangi bæjarins, hvorki í bæjarstjórn, bæjarráði né öðrum nefndum og ráðum Akureyrarbæjar. Öðrum erindum frá Alþingi, líkt og skipulags- og mannvirkjalög, fjölmörgum frumvörpum um skólamál og þingsályktunartillögu um þyrlubjörgunarsveit var öllum samviskusamlega svarað þegar eftir því var leitað af Alþingi fyrr í vetur. Hvers vegna ekki matvælafrumvarpinu?

Skýringar bæjarfulltrúa meirihlutans á því að tillaga Vinstri grænna fékkst ekki afgreidd í bæjarstjórn á sínum tíma var í þá átt að þeir hefðu þá ekki haft tíma til að kynna sér málin eru þeim sjálfum til háborinnar skammar í ljósi þess að mánuði áður hafði nefnd á vegum Alþingis boðið þeim að mynda sér skoðun.

Að lokum er ástæða til að undirstrika að matvælaframleiðsla er ein stærsta undirstöðuatvinnugreinin við Akureyri og Eyjafjörð. Því miður hafa Akureyringar stundum þurft að horfa upp á hnignun öflugra iðngreina vegna þess að menn sýndu ekki nægilega fyrirhyggju né samstöðu í að verja sína hagsmuni. Vonandi mun því núverandi meirihluti vera vandvirkari í umfjöllun sinni um framtíð matvælaframleiðslu á svæðinu svo hægt verði að efla hana enn frekar. 

Huginn Freyr Þorsteinsson er formaður VG á Akureyri.